Emekli çalışan hastalanınca SGK’dan rapor parası alabilir mi, maaşı kesilir mi?

Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Ancak emeklilik aylığı alırken çalışmaya devam etmek, sosyal güvenlik bakımından bütün çalışanlarla aynı haklara sahip olmak anlamına gelmiyor.

Özellikle hastalık nedeniyle rapor alındığında ortaya çıkan “Rapor parası alabilir miyim?”, “Maaşımdan kesinti yapılabilir mi?” soruları önemli bir ayrımı gündeme getiriyor.

Öncelikle kavramı doğru koyalım.

Belirli yaş, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartlarını yerine getirerek yaşlılık aylığı bağlanan kişilerin, aylıkları kesilmeden hizmet akdiyle çalışmaları halinde işverenlerinden alınan prim Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) olarak adlandırılır. Ancak emekli olduktan sonra çalışan herkesin SGDP kapsamında olduğunu söylemek doğru değildir. Hangi sosyal güvenlik hükümlerinin uygulanacağı, özellikle ilk defa sigortalı olunan tarihe göre değişebilir.

Konumuz ise SGDP kapsamında emekli aylığı kesilmeden çalışanlar.

Bu kişiler normal bir hastalık nedeniyle istirahat raporu aldıklarında, SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği, yani halk arasında kullanılan ifadeyle rapor parası, alamazlar.

Neden?

Çünkü SGDP kapsamında çalışanlar bakımından uygulanan sigorta koruması, iş kazası ve meslek hastalığı ile sınırlıdır. Normal hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ise hastalık sigortası kapsamında verilen bir sosyal güvenlik hakkıdır.

Dolayısıyla emekli çalışan grip olduğunda, ameliyat olduğunda veya başka bir normal hastalık nedeniyle istirahat raporu aldığında SGK’dan rapor parası beklememelidir.

Ancak raporun nedeni iş kazası veya meslek hastalığı ise durum değişir. Bu hallerde SGDP kapsamında çalışan sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilir. İş kazası ve meslek hastalığı bakımından geçici iş göremezlik ödeneği için ayrıca belirli bir prim günü şartı aranmaz.

Buraya kadar olan bölüm oldukça net.

Asıl tartışma ise şu noktada başlıyor:

SGK rapor parası ödemiyorsa, işveren emekli çalışanın ücretinden raporlu olduğu günler için kesinti yapabilir mi?

Bu sorunun cevabında çalışanın maktu aylık ücretli mi, yoksa günlük veya saatlik ücretli mi olduğu önem taşıyor.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 48. maddesi, hastalık nedeniyle çalışılmayan günlerde SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin aylık ücretli işçinin ücretinden mahsup edilmesini düzenliyor.

Buradaki kritik nokta şudur:

Mahsup edilecek bir SGK ödeneğinin bulunması gerekir.

SGDP kapsamında çalışan emekli, normal hastalık nedeniyle rapor aldığında SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alamadığı için, işverenin ücretinden mahsup edebileceği bir “rapor parası” da bulunmamaktadır.

Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 20 Ekim 2025 tarihli kararında da maktu aylık ücretle çalışan işçinin hastalık nedeniyle raporlu olduğu dönemde, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin ücretinden mahsup edilebileceği; ancak SGK tarafından ödenen tutarın dışında kalan aylık ücretin işverence tam olarak ödenmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Bu nedenle SGDP kapsamında çalışan ve maktu aylık ücret alan bir emekli bakımından, normal hastalık raporunda SGK tarafından ödenmeyen bir rapor parasının ücretinden mahsup edilmesi söz konusu değildir.

Buna karşılık günlük veya saatlik ücretle çalışanlarda aynı değerlendirme otomatik olarak yapılamaz. Burada ücretin nasıl belirlendiği, iş sözleşmesinin hükümleri ve çalışma ilişkisinin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

Özetle;

SGDP’li emekli çalışan normal hastalık raporunda SGK’dan rapor parası alamaz.

İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle rapor alırsa geçici iş göremezlik ödeneği alabilir.

Maktu aylık ücret bakımından ise normal hastalık raporunda SGK tarafından ödenen bir geçici iş göremezlik ödeneği bulunmadığından, bu ödeneğin ücretinden mahsup edilmesi de söz konusu değildir.

Burada en önemli nokta, “emekli çalışan” ile “SGDP kapsamında çalışan emekli” kavramlarını birbirine karıştırmamaktır. Sosyal güvenlikte aynı görünen iki çalışma ilişkisinin hukuki sonucu aynı olmayabilir.

Emeklilikten sonra çalışmaya devam edenlerin haklarını doğru anlayabilmesi için önce hangi sigortalılık statüsünde çalıştıklarının, ardından ücretlerinin hangi sistemle belirlendiğinin tespit edilmesi gerekir.

Çünkü sosyal güvenlikte küçük görünen bir statü farkı, rapor parasından ücretin ödenmesine kadar birçok hakkın sonucunu değiştirebilir.