Türkiye ve ABD'nin beklentileri
YÖN/FİKRET BİLÂ
NATO’nun Ankara Zirvesi bu hafta toplanıyor.
Başkent’te olağanüstü güvenlik önlemleri alındı.
Ankara’da hayatın normal akışı bir hafta süreyle önemli ölçüde etkilenecek.
İktidar Ankara Zirvesi’ni çok önemsiyor.
O kadar ki zirve öncesinde birçok bilim insanı, gazeteci, sivil toplum örgütü yöneticisi gözaltına alındı.
Sosyal medyada NATO Zirvesi hakkında olumsuz paylaşım yapılması bile gözaltı nedeni olarak görüldü.
İktidar açısından zirvenin en önemli olayı Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’la ABD Başkanı Donald Trump’ın yapacakları görüşme ve verecekleri görüntü.
Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ın desteğini ve birlikte görüntü vermeyi önemsiyor.
Trump da her fırsatta Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı övüyor, methiyeler düzüyor.
Trump, Avrupa ülkelerinin liderlerine ise mesafeli.
Bunun nedeni ABD’nin İran’a saldırıları sırasında NATO üyesi Avrupa ülkelerinden beklediği askeri ve siyasi desteği görememiş olması.
Bu mesafeli duruşun Ankara Zirvesi’ne yansıması da olası.
Trump, İran’a saldırıları sırasında Türkiye’den de katkı bekledi.
Ancak Ankara bu konuda temkinli davrandı ve mesafeli durdu.
Erdoğan-Trump Zirvesi’nden Türkiye’nin ve ABD’nin beklentileri var.
Türkiye, parasını ödediği F-35’lerin teslim edilmesini istiyor.
F-16 uçaklarının modernizasyonu beklentisi de var.
Ayrıca Türkiye’nin ürettiği Kaan savaş uçaklarına ABD’den motor almak da istiyor.
Trump, Ankara ziyareti öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı memnun edecek açıklamalar yapacağını duyurdu.
Bu açıklamaların Türkiye’nin beklentilerinin karşılanmasıyla ilgili olup olmayacağı merak konusu.
Turmp’ın da Türkiye’den beklentileri var.
ABD Başkanı, Türkiye’nin, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ABD’nin çıkarlarını korumak üzere daha aktif rol almasını istiyor.
Trump’ın ve NATO’nun isteklerinden biri de Adana’da çok uluslu bir askeri üs kurulması.
Kurulması istenen çok uluslu üs NATO’nun kurumsal kontrolü altında olmayacak. ABD istediği gibi yönetecek.
Ortadoğu’da ve Kuzey Afrika’da ABD çıkarları için operasyonlar düzenleyebilecek.
Bir diğer istediği benzer bir üssün İstanbul Boğazı’nda kurulması.
Bu iki talep de Türkiye açısından büyük risk taşıyor.
Ortadoğu’da ve Kuzey Afrika’da ABD’nin yapacağı operasyonlardan Türkiye’nin sorumlu tutulması Ankara için ciddi sorun yaratır.
Keza İstanbul Boğazı’nda bir ABD üssünün kurulması da Türkiye’nin boğazlar üzerindeki egemenliğini zayıflatır.
İki talep de Türkiye açısında kabul edilemez nitelikte.
Ankara’nın bu talepleri kabul etmesi, Trump’ın yayılma amaçlarına alet olması çok büyük bir hata olur.
