Otomobilde asıl patron kim? Sadece beş grup dörtte üç pay alıyor
Türkiye otomobil pazarında, son olarak General Motors’a ait Cadillac ve GMC’nin tekrar gelişiyle toplam 46 marka faaliyet gösteriyor. Pazarlama açısından bu geniş çeşitliliğe karşın, markaların sahipliklerine bakınca tüm piyasanın aslında birkaç grup etrafında şekillendiği görülüyor. Yılın ilk dört ayında ülkemizde 290 bin adedin biraz üstünde sıfır otomobil satıldı. İlk beş grup toplam satışlardan adet bazında yüzde 74,15 pay alırken, ilk on için rakam yüzde 91,6’ya ulaşıyor.
PAZARIN BEŞTE BİRİ STELLANTIS’İN
2021’de Fiat-Chrysler ile Peugeot-Citroen gruplarının birleşmesiyle kurulan Stellantis, ülke pazarında dominant durumunda. İtalyan-Fransız-Amerikan ortaklığının merkezi Hollanda’da yer alıyor. Dünyanın en büyüklerinden Stellantis'in altında 14 marka var, bizdeyse bunların dokuzu satışta. Peugeot, Fiat, Opel ve Citroen alt ve orta sınıfı hedefleyip, Jeep ve Alfa Romeo orta üst segmentte varlık gösterirken; DS, Maserati ve Ferrari ile lüks sınıfa hitap ediyor. Stellantis markalarının ülkemizdeki toplam pazar payı yüzde 20,93. Patronajında Agnelli ve Peugeot aileleriyle Fransız devletinin yatırım kuruluşu Bpifrance, oy hakkı açısından güçlü durumda. Ayrıca Çinli Dongfeng ile Leapmotor markası üzerinden ortaklık mevcut.
RENAULT DAHA AZ MARKAYLA İLERLİYOR
Renault Grubu, Stellantis ve Volkswagen kadar çok markaya sahip değil, ancak ortaklık ağı oldukça geniş. Grubun ana markaları Renault, Dacia ve Alpine. Geçmişte Samsung Motors'u satın alarak Güney Kore’de de var olurken, günümüzde bu şirketin faaliyetleri Çinli Geely Holding ile ortak yürütülüyor. Diğer yandan Renault-Nissan-Mitsubishi ittifakı, eski yapısından daha esnek olsa da devam ediyor. Bu ittifak sayesinde ortak platformlar, elektrikli araç teknolojileri ve motor geliştirme yapılıyor. Örneğin Renault Clio ve Nissan Juke gibi modeller aynı teknik altyapıdan yararlanıyor. Başlıca hissedarı Fransa devleti olan Renault Grubu’nun Nissan ile birlikte ülkemizdeki pazar payı yüzde 18,58 düzeyinde.
ALMAN DEVİ SATIN ALMALARLA BÜYÜDÜ
Çeşitlilik açısından dünyanın en büyük otomotiv gruplarından Volkswagen, Stellantis'ten farklı olarak markalarının çoğunu satın almalar yoluyla bünyesine kattı. Binek otomobilde Volkswagen, Audi, Skoda, Seat ve Cupra ile boy gösterirken, lüks sınıfta Porsche, Bentley ve Lamborghini ile pazar sahibi. Grup ağır ticari sınıfta da Scania ve Man markalarıyla faaliyette. Ana şirket üzerinde üç önemli güç merkezi bulunuyor: Porsche ve Piëch aileleri, Aşağı Saksonya Eyalet yönetimi ve Katar Yatırım Otoritesi. Çin'de de MG markasının sahibi SAIC Motor ile ortak girişimi bulunuyor. Grup markalarının ülkemizdeki pazar payı yüzde 15,85 seviyesinde.
KORELİLER 15 YILDIR ATAKTA
Hyundai, özellikle son 15 yılda elektrikli araçlar ve batarya teknolojileri ile büyümesini hızlandırdı. Hyundai, Kia ve Genesis markaları otomotiv faaliyetlerinin temelini oluşturuyor. Kamyon, otobüs ve hidrojenli araçlar alanında da üretim yapılıyor. Elektrikli araçlar için yine Koreli LG ve Samsung firmalarıyla yakın çalışılıyor. Stratejisini çok sayıda marka satın almak değil, mevcut üçlüsünü küresel ölçekte büyütmek üzerine kuran Hyundai, sonbaharda ülkemizde üreteceği elektrikli Ioniq 3 modelini de piyasaya sürecek. Grubun şu an için ülkedeki pazar payıysa yüzde 9,8.
HİBRİTİN LİDERİ TOYOTA
Toyota az sayıda markaya sahip, ama çok güçlü ortaklık ağı kurmuş bir grup. Ana markaları Toyota, Lexus ve GR’dan ibaretken, Subaru’nun da yaklaşık yüzde 20’sine sahip. Mazda ile elektrikli araç teknolojileri, ABD’de ortak fabrika ve grubun lider olduğu hibrit sistemler üzerine ortaklığı bulunuyor. Dizel ve ticari araçlar alanında faaliyet gösteren Isuzu şirketinde de payı var. BMW ile hidrojen teknolojileri ve spor otomobiller alanında, BYD ile elektrikli araçlar konusunda ortaklıklar yapıyor. Toyota’nın aldığı yaklaşık yüzde 9’luk payla, ilk beş grup toplamda pazarın yüzde 74,15’ine hâkim.
TOGG ADIM ADIM YÜKSELİŞTE
Aile şirketi veya tek bir üreticinin markası değil, Türkiye'nin önde gelen sanayi ve teknoloji şirketlerinin ortak girişimi olarak kurulan Togg’un güncel ortaklık yapısında yüzde 23’er payla Anadolu Grubu, BMC, Turkcell ve Zorlu Holding, yüzde 8 hisseyle de Odalar ve Borsalar Birliği söz sahibi. Kuruluş amacı yalnızca otomobil üretmek değil; batarya, yazılım ve bağlantılı hizmetler oluşturmak olarak tanımlanan Togg’un satışları 2023’ten beri adım adım yükseliyor. Sadece iki modeli bulunan markanın ülkemizdeki yüzde 4,55’lik pazar payı, onu en büyük altıncı yapıyor.
İLK ONUN PAZAR PAYI YÜZDE 90’DAN FAZLA
Chery, Omoda ve Jaecoo markalarıyla Chery’nin pazar payı yüzde 4,1. BMW ve Mini, ilk dört ayda toplamda 11 bin adedi geçip yüzde 3,8 pay alarak pazardaki sekizinci grup oldu. Onu yüzde 2,69 payla Mercedes-Benz ve yüzde 2,26 ile BYD takip ediyor. Geçmişte daha üst sıralardaki Ford ve Honda gibi markalar artık ilk on arasında bile değiller. Geniş marka yelpazesine rağmen en büyük on üretici grup ülke pazarının yüzde 91,6’sını elinde tutuyor.
