Esnafın emeklilik mücadelesi: Bağ-Kur prim şartı değişecek mi?
Özellikle küçük esnaf yıllardır yüksek prim yükü altında ayakta kalmaya çalışıyor. Bir yandan kira, vergi, personel giderleri ve ekonomik dalgalanmalarla mücadele eden esnaf, diğer yandan emeklilik hakkına ulaşabilmek için uzun yıllar prim ödemek zorunda kalıyor. Bu durum zamanla sosyal güvenlik sisteminde eşitlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Planlanan düzenleme hayata geçerse Bağ-Kur sigortalıları açısından önemli bir avantaj ortaya çıkacak. Prim gün şartının 9000’den 7200’e düşmesi, birçok esnaf için yaklaşık 5 yıla yakın erken emeklilik anlamı taşıyacak. Özellikle uzun yıllardır prim ödeyen ancak yaş şartını bekleyen vatandaşlar açısından bu değişiklik büyük önem taşıyor.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu düzenlemenin kapsamıdır. Çünkü yapılan değerlendirmelerde daha çok küçük esnafın öncelikli olarak ele alınacağı ifade ediliyor. Yani yanında sınırlı sayıda çalışan bulunan işletmelerin bu düzenlemeden ilk etapta yararlanması bekleniyor. Kapsamın genişleyip genişlemeyeceği ise ilerleyen süreçte netleşecek.
Aslında mesele yalnızca erken emeklilik değildir. Bu düzenleme aynı zamanda sosyal güvenlik sistemine olan güveni de doğrudan etkileyecektir. Prim şartlarının dengelenmesi, kayıtlı çalışma oranını artırabilir ve vatandaşların sisteme bakışını olumlu yönde değiştirebilir. Çünkü insanlar ödedikleri prim karşılığında eşit şartlarda değerlendirilmek istiyor.
Öte yandan sosyal güvenlik sistemi açısından mali denge de büyük önem taşıyor. Elbette yapılacak her düzenlemenin bütçeye bir etkisi olacaktır. Ancak uzun vadede düzenli prim ödemelerinin artması ve sistemin daha sürdürülebilir hale gelmesi, bu tür reformların olumlu sonuçlarını beraberinde getirebilir.
Bugün milyonlarca Bağ-Kur sigortalısı artık net bir adım atılmasını bekliyor. Açıklamalar umut veriyor olsa da vatandaş açısından en önemli konu düzenlemenin yasalaşmasıdır. Çünkü sosyal güvenlikte beklenti değil, uygulamaya geçen düzenlemeler hayatı değiştirir.
Sosyal devlet anlayışı yalnızca ücretli çalışanı değil, kendi işini ayakta tutmaya çalışan esnafı da korumayı gerektirir. Eğer 7200 gün düzenlemesi adil bir kapsamla hayata geçirilirse, bu değişiklik sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır konuşulan önemli sorunlardan birinin çözümüne katkı sağlayacaktır.
