Emekli maaşını belirleyen torba yasayla SGK’da devasa değişiklik yapıldı: Yer yerinden oynayacak

31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7590 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Torba Kanun, en düşük emekli ödemesini 23 bin 552 TL'ye çıkarırken, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) finansman modelinde de yaklaşık 18 yıldır uygulanan sistemi değiştirdi.

EMEKLİ MAAŞINI BELİRLEYEN TORBA YASAYLA SGK’DA DEVASA DEĞİŞİKLİK YAPILDI

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş ile Dünya Gazetesi yazarı Özgür Erdursun, emekli maaşını belirleye torba yasayla kabul edilen düzenlemenin sosyal güvenlik sistemine etkisine dikkat çekti.

Karakaş, değişikliğin 2008'de hayata geçirilen sosyal güvenlik reformunun temel finansman sütunlarından birini ortadan kaldırdığını savunarak "Sosyal güvenliğin üçlü sacayağı çöküyor mu?" sorusunu gündeme taşıdı.

Erdursun ise devlet desteğinin tamamen kaldırılmadığına, ancak kanunla güvence altına alınan otomatik ve öngörülebilir katkı mekanizmasının sona erdiğine dikkat çekti.

SGK açıkladı: Emeklinin maaşından ve gelirinden kesilecek

İsa Karakaş, "devasa" düzenlemenin sosyal güvenlik sistemi açısından tarihi bir sorgulama olduğunu belirtti. Karakaş'a göre aynı siyasi irade 16 yıl önce sosyal güvenlik sisteminin finansmanında önemli bir model oluşturdu. İşçi, işveren ve devletin finansmanda yer aldığı bu yapı, sosyal güvenlik sisteminin "üçlü sacayağı" olarak tanımlandı.

Karakaş, yeni düzenlemeyle bu yapının terk edildiğini ve finansman yükünün çalışan ile işveren tarafına bırakıldığını savundu.

"YER YERİNDEN OYNAYACAK"

Bu değişikliğin, 16 yıllık bir kazanımın tasfiyesi anlamına gelip gelmediğini ve sistemin aktüeryal iflas riskiyle karşı karşıya olup olmadığını soran Karakaş, düzenlemenin ilerleyen dönemde siyasi tartışmaların merkezine oturabileceğini ifade etti.

Karakaş:

"Torba yasa yürürlüğe geçti. SGK’da sessiz sedasız devasa bir düzenleme yapıldı. Sistemin geleceği açısından hayati ehemmiyet arz eden bir adım atıldı... Muhalefet konuyu kavradığı an yer yerinden oynayacak. Gündem tamamen değişecek. Bu adım hükûmetin başını bir hayli ağrıtmaya adaydır."

DEVLETİN SGK KATKISI NASIL DEĞİŞTİ?

Özgür Erdursun ise değişikliğin teknik boyutuna dikkat çekti. Erdursun'un aktardığına göre, 2008'de yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformundan bu yana devlet SGK'ya iki farklı yöntemle mali destek sağlıyordu.

Kimsenin pek bilmediği o hak! SGK maddeleri arasında boğuluyor

Bunlardan ilki, SGK'nın tahsil ettiği belirli sigorta primlerinin dörtte biri oranında yapılan ve kanunda açıkça tanımlanan otomatik devlet katkısıydı.

İkinci yöntem ise SGK'nın yıl sonunda finansman açığı vermesi halinde bu açığın merkezi bütçeden karşılanmasıydı.

7590 sayılı Kanun ile ilk yöntem yürürlükten kaldırıldı. Açık finansmanı ise devam ediyor.

DEVLET DESTEĞİ TAMAMEN KALDIRILMADI

Erdursun, düzenlemenin doğru anlaşılması için kritik bir ayrım yapılması gerektiğini belirtti.

Cenkci'den SGK'ya tepki: Emeklinin ihtiyacı reklam değil insanca yaşam

Buna göre devletin SGK'ya yaptığı mali destek tamamen ortadan kalkmış değil. Değişen, desteğin hukuki niteliği ve hesaplanma biçimi oldu.

Eski sistemde SGK'nın tahsil ettiği primlerin belirli bir oranı üzerinden hesaplanan devlet katkısı kanunla güvence altındaydı. SGK ne kadar prim tahsil ederse devlet katkısı da buna bağlı olarak otomatik şekilde hesaplanıyordu.

Yeni düzenlemeyle ise bu otomatik mekanizma kaldırıldı.

Bundan sonra SGK'nın finansman ihtiyacı ortaya çıktığında Hazine'den kaynak aktarılabilecek. Ancak aktarılacak miktar artık kanunda yer alan sabit bir formüle göre otomatik olarak belirlenmeyecek.

Erdursun'a göre katkının miktarı merkezi bütçe imkanları ve hükümetin mali tercihleri doğrultusunda şekillenecek.

"SOSYAL GÜVENLİĞİN ÜÇLÜ SACAYAĞI ÇÖKÜYOR MU?"

İsa Karakaş ise değişikliğe daha sert bir çerçeveden yaklaştı.

Karakaş, sosyal güvenliğin yalnızca gelir-gider hesabından ibaret olmadığını belirterek SGK'nın riziko altındaki vatandaş için bir güvence, kuşaklararası dayanışmanın bir aracı ve toplumsal barışın önemli mekanizmalarından biri olduğunu ifade etti.

Devletin finansman modelindeki rolünün azaltılmasını eleştiren Karakaş, "Tripartite" yani üçlü yapıdan "Bipartite" yani ikili yapıya geçildiğini söyledi.

Karakaş'a göre bu değişiklik, sosyal güvenlikte devletin finansal sorumluluğunu devretmesi anlamına geliyor.

SGK'NIN MALİ TABLOLARI DA DEĞİŞECEK

Erdursun, yeni sistemin SGK'nın mali tablolarının değerlendirilme biçimini de değiştireceğini belirtti.

Otomatik devlet katkısının artık gelir kalemi olarak yer almayacağını aktaran Erdursun, bu nedenle SGK'nın gelir-gider dengesinin geçmiş yıllarla aynı yöntemle karşılaştırılamayacağını ifade etti.

Yıl sonunda Hazine'nin SGK'ya ne kadar kaynak aktaracağının bütçe uygulamalarına bağlı olacağını belirten Erdursun, gelecekte kurumun açık veya fazla verip vermediği değerlendirilirken bütçeden yapılan transferlerin ayrıca dikkate alınması gerekeceğini kaydetti.

"KISA VADELİ NAKİT DENGESİ İÇİN UZUN VADELİ GELECEK FEDA EDİLİYOR"

Karakaş, değişikliğin sosyal güvenlik sistemi üzerindeki uzun vadeli etkileri konusunda da uyarılarda bulundu.

Sosyal güvenliğin maliyet ve gelir-gider hesabına indirgenmemesi gerektiğini belirten Karakaş, kısa vadeli finansal hesapların uzun vadede daha büyük sorunlara yol açabileceğini savundu.

Karakaş, devletin SGK'ya katkı sağlama yükümlülüğünün kaldırılmasının aktüeryal dengeleri bozabileceğini ve sistemi öngörülemez hale getirebileceğini öne sürdü.

GENÇLER VE ASKERLİK BORÇLANMASI DA GÜNDEMDE

Karakaş, torba yasayla yapılan diğer sosyal güvenlik düzenlemelerini de eleştirdi.

Yeni mezun, işsiz ve geliri bulunmayan gençlerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) primlerinin artırılmasını eleştiren Karakaş, gençlerin hanelerine faizli borç yükü oluşturulmasının sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını savundu.

Karakaş ayrıca askerlik borçlanmasında prim oranının yüzde 32'den yüzde 45'e çıkarılmasını da eleştirdi. Askerlik görevini yapanların primlerinin devlet tarafından karşılanması gerektiğini savunan Karakaş, yapılan artışın sosyal politika ilkeleriyle çeliştiğini ileri sürdü.

"DEVLET EMEKLİDEN VE ÇALIŞANDAN ELİNİ ÇEKTİ"

Karakaş, düzenlemenin siyasi sonuçları olabileceğini de savundu. Düzenlemeyi emekli, çalışan ve sağlık başlıkları üzerinden eleştiren Karakaş, "Devlet emekliden ve çalışandan elini çekti" söyleminin öne çıkabileceğini ifade etti.

Karakaş ayrıca devlet katkısının kaldırılmasıyla SGK'nın kâğıt üzerindeki açıklarının artabileceğini ve bunun da "SGK'yı batırdılar, faturayı vatandaşa kesmek için altyapı hazırlıyorlar" eleştirilerine zemin oluşturabileceğini yazdı.

"ÖNÜMÜZDEKİ YILLARDA ETKİSİ DAHA FAZLA HİSSEDİLECEK"

Özgür Erdursun ise düzenlemenin kamuoyunda en çok konuşulan kısmının 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli ödemesi olduğunu, ancak sosyal güvenlik sistemi açısından asıl önemli değişikliğin finansman modelinde yapıldığını belirtti.

Erdursun, en düşük emekli ödemesinin bütün emeklilerin kök aylıklarının 23 bin 552 TL'ye yükseltilmesi anlamına gelmediğini de vurguladı.

Kök aylığı ve ek ödemeleri bu tutarın altında kalan emeklilere Hazine desteğiyle 23 bin 552 TL ödenmesini öngören düzenlemede, emeklilerin kök aylıklarının değişmediğini belirten Erdursun, bu taban ödemenin de gelecekte otomatik olarak artmayacağını ifade etti.

Emekli aylığı düzenlemesi resmen yürürlükte: Gözler SGK'da

Erdursun'a göre 7590 sayılı Kanun'un sosyal güvenlik açısından en önemli sonucu devlet katkısının tamamen kaldırılması değil, kanunda tanımlanmış otomatik ve öngörülebilir finansman mekanizmasının sona erdirilmesi.

Yeni sistemde SGK'ya yapılacak katkının büyüklüğü ve zamanlamasının bütçe uygulamaları ile maliye politikası tercihlerine göre şekilleneceğini belirten Erdursun, bugün kamuoyunda fazla tartışılmayan bu değişikliğin önümüzdeki yıllarda SGK'nın mali dengeleri ve sosyal güvenlik politikaları değerlendirilirken daha fazla hissedileceğini savundu.

Böylece 7590 sayılı Torba Kanun, bir yandan en düşük emekli ödemesini 23 bin 552 TL'ye çıkarırken diğer yandan SGK'nın devlet tarafından finansmanında yaklaşık 18 yıldır uygulanan otomatik katkı modelini sona erdirmiş oldu.