Takım halinde yapanlar yatakta coşuyor: Uygulayıp kanıtladılar!
Testosteron için spor yapıyorsanız dikkat! Bazı antrenmanların seviyeyi yükselttiği, bazılarının ise tam tersine düşürdüğü ortaya çıktı.
Testosteron seviyeleri; beynin gönderdiği sinyaller, cinsel bezlerin durumu ve yaşam tarzı gibi birçok faktörün ortak etkisiyle belirleniyor. Fiziksel aktivite de bu hormonal dengede rol oynuyor.
Bol bol seks yapınca olmuyor: İşin püf noktası ortaya çıktıÖzellikle yüksek yoğunluklu egzersizler, antrenman sırasında veya hemen sonrasında testosteron seviyesinde belirgin bir yükselişe neden olabiliyor.
AĞIR AĞIRLIK ÇALIŞMALARI TESTOSTERONU YÜKSELTEBİLİYOR
Ağır yüklerle yapılan ve maksimum gücü geliştirmeyi hedefleyen ağırlık antrenmanları, testosteron salgısında kısa süreli bir artışa neden olabiliyor.
2018'de Steroids dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, ağır bir ağırlık antrenmanı sırasında kandaki testosteron seviyesi yüzde 15 ila 40 oranında, bazı erkeklerde ise daha da fazla artabiliyor. Artışın miktarı uygulanan antrenman programına ve kişiden kişiye değişiyor.
Testosterondaki yükseliş, egzersiz sırasında veya antrenmanın bitiminden sonraki 15-30 dakikalık süreçte en belirgin seviyeye ulaşıyor. Ardından hormon düzeyi düşerek yaklaşık 30 ila 90 dakika içinde normal seviyesine dönüyor.
SPRINT VE HIIT DE TESTOSTERONU YÜKSELTİYOR
Kısa süreli ancak çok yüksek yoğunluklu egzersizler de benzer bir hormonal tepki oluşturuyor.
Sprint koşuları ve bisiklet sprintleri, egzersizin hemen ardından kandaki testosteron seviyesini artırabiliyor. Bu sırada büyüme hormonu ve adrenalin seviyelerinde de yükselme görülebiliyor. Bazı durumlarda kortizol seviyesinde de artış yaşanıyor.
Yataktaki 4 şehir efsanesi! Hepsi yalan bu sahi: Kadınlarda da oluyor cinsel istek azalmıyorHIIT, yani yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman da testosteron üretimini geçici olarak artırabiliyor. Ancak ortaya çıkan hormonal yanıt; egzersizin ne kadar yoğun olduğuna, çalıştırılan kas kütlesinin büyüklüğüne, kişinin antrenman geçmişine ve yaşına göre değişiyor.
Özellikle çok sayıda büyük kas grubunu aynı anda çalıştıran ve yüksek yoğunluk içeren egzersizlerde hormonal yanıt daha belirgin olabiliyor.
DÖVÜŞ SPORLARINDA DA GEÇİCİ YÜKSELİŞ
Judo, güreş ve benzeri dövüş sporları da testosteron seviyesinde geçici artışa yol açabiliyor.
Buradaki mekanizma yalnızca fiziksel eforla açıklanmıyor. Yoğun egzersizin yanı sıra rekabet, rakiple karşılaşma, kazanma ve kaybetme gibi psikolojik faktörler de hormonal yanıtı etkileyebiliyor.
2001 yılında yayımlanan bir araştırmada, resmi müsabakalara çıkan judocuların tükürüklerindeki testosteron seviyesinin karşılaşmaların ardından yükseldiği görüldü. Artışın, müsabakayı kazanan judocularda daha belirgin olduğu tespit edildi.
DAYANIKLILIK SPORLARINDA FAZLA EGZERSİZ TERS TEPEBİLİR
Koşu, bisiklet ve yüzme gibi dayanıklılık sporları, ölçülü yapıldığında genel sağlık ve hormonal denge açısından faydalı.
Ancak antrenmanın dozunun aşırıya kaçması durumunda tablo değişebiliyor.
Özellikle yüksek hacimli dayanıklılık antrenmanları, uzun süreli yoğun egzersiz ve aşırı antrenman, erkeklerde testosteron seviyesinin kronik olarak düşmesine neden olabiliyor. Kadınlarda ise aşırı dayanıklılık egzersizi menstrüel döngüde bozulmalara yol açabiliyor.
Araştırma için seks yaptılar gerçek kanıtlandı: 34 yaş üstü kadınlar avantajlı çıktı2020'de yayımlanan bir derleme, bazı dayanıklılık sporcularındaki testosteron konsantrasyonlarının aynı yaştaki antrenmansız erkeklere kıyasla yüzde 15 ila 50 daha düşük olabildiğini bildirdi.
Dolayısıyla daha fazla egzersizin her zaman daha fazla testosteron anlamına gelmediği görülüyor. Özellikle uzun süreli ve yüksek hacimli antrenmanlarda vücudun toparlanmasına yeterli zaman verilmemesi hormonal sistemi olumsuz etkileyebiliyor.
TAKIM SPORLARI DİKKAT ÇEKTİ
Futbol, ragbi, basketbol ve hokey gibi takım sporlarında da testosteron seviyesinde artış görülebiliyor.
Bu alandaki araştırmalar, ağırlık antrenmanı ve dövüş sporlarına kıyasla daha sınırlı olsa da müsabaka öncesinde, karşılaşma sırasında veya hemen sonrasında testosteron seviyesinin yükseldiğini gösteren çalışmalar bulunuyor.
2006 yılında Physiology & Behavior dergisinde yayımlanan bir çalışmada, üniversiteli futbolcuların maç sonrasında tükürük testosteron seviyelerinin anlamlı biçimde yükseldiği belirlendi.
Araştırmada ayrıca testosteron seviyesi daha yüksek olan oyuncuların, takıma daha güçlü bir aidiyet duygusuna sahip olduklarının değerlendirildiği aktarıldı.
KALICI YÜKSELİŞ ANLAMINA GELMEYEBİLİR
Bilimsel veriler genel olarak benzer bir tablo ortaya koyuyor: Ağır ağırlık çalışmaları, sprint, HIIT, dövüş sporları ve takım müsabakaları testosteronu kısa süreli olarak yükseltebiliyor.
Ancak bu egzersizlerin düzenli yapılmasının, dinlenme halindeki testosteron seviyesini uzun vadede belirgin biçimde artırdığına dair güçlü kanıt bulunmuyor.
Buna karşılık özellikle dayanıklılık sporlarında aşırıya kaçmak, hormonal sistem üzerinde ters etki yaratabiliyor.
Bu nedenle testosteron açısından bakıldığında en önemli nokta yalnızca hangi sporun yapıldığı değil, egzersizin yoğunluğu, süresi ve kişinin toparlanma kapasitesi olarak öne çıkıyor.
