Vatandaş sandıkta değiştirdi AKP masada geri aldı! İşte 3 milyon oyun hiçe sayıldığı il ve ilçeler

Türkiye genelinde 31 Mart seçimlerinin ardından yerel yönetim tablosu, seçmen yeniden sandığa gitmeden baştan aşağı değişti. Seçim gecesi muhalefet partilerine ve bağımsız adaylara oy veren toplam 2 milyon 974 bin 568 yurttaşın oyunun temsil edildiği belediyelerin yönetimi; belediye başkanı transferleri, tutuklamalar, kayyum atamaları ve meclis kararları yoluyla doğrudan AKP yönetimine geçti. İktidar bu yolla sandıkta kaybettiği gücünü sandık kurulmadan geri almış oldu.

1.8 MİLYON OY EL DEĞİŞTİRDİ

Cumhuriyet'ten Merve Kılıç'ın haberine göre, 31 Mart seçimlerinden bu yana muhalefet partilerinden ve bağımsızlardan seçilen tam 84 belediye başkanı partisinden istifa ederek AKP rozeti taktı. Bu transferlerle birlikte, 1 milyon 858 bin 8 seçmenin oyu herhangi bir seçim yapılmadan iktidar partisinin idaresine girdi.

AKP'ye geçen belediye başkanlarının ve temsil ettikleri oyların partilere göre dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Yeniden Refah Partisi: 29 başkan (682 bin 941 oy)

CHP: 21 başkan (1 milyon 32 bin 622 oy)

Bağımsızlar: 15 başkan (59 bin 728 oy)

İYİ Parti: 8 başkan (77 bin 846 oy)

Demokrat Parti: 2 başkan (2 bin 379 oy)

Saadet Partisi: 2 başkan (1.383 oy)

DEVA Partisi: 2 başkan (1.109 oy)

PARTİ DEĞİŞTİRMEYENLERE YARGI KISKACI VE KAYYUM

Parti değiştirmeyen belediyelerde ise yargı süreçleri devreye girdi. Seçimlerden sonra mahkemeler, 36 belediye başkanı ve bir belediye başkanvekili hakkında tutuklama kararı verdi. Hakkında işlem yapılan 37 ismin 35'ini muhalefet partilerinden seçilen belediye başkanları oluştururken, yargı yalnızca bir AKP'li belediye başkanını bu kapsamda görevden aldı.

İçişleri Bakanlığı'ndan Ahmet Türk kararı: Yine makama dönemedi

Soruşturmaların ana odağında CHP'li belediyeler yer buldu. İçişleri Bakanlığı ve yargı makamları; İstanbul, Adana, Antalya, Bursa ve İzmir'de çok sayıda belediye başkanını görevden uzaklaştırdı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere Esenyurt, Beşiktaş, Beykoz, Beylikdüzü, Şişli, Büyükçekmece, Avcılar, Gaziosmanpaşa, Şile, Beyoğlu, Bayrampaşa, Ataşehir, Silivri ve Adalar belediyelerinde yargı süreçleri işletildi.

Süreç sonunda İçişleri Bakanlığı toplam beş belediyeye kayyum atadı. DEM Partili Hakkari, Akdeniz ve Kağızman ile CHP yönetimindeki Esenyurt ve Şişli belediye başkanları, terör soruşturmaları gerekçe gösterilerek görevden alındı ve yerlerine kayyum atandı.

MECLİS KARARLARIYLA GELEN 1.1 MİLYON OY

Kayyum uygulanmayan ancak başkanları görevden alınan belediyelerde ise yeni yönetimler belediye meclisleri tarafından oylanarak belirlendi. Bu yöntem sonucunda Beykoz, Gaziosmanpaşa, Bursa Büyükşehir, Akçakoca ve Bayrampaşa belediyelerinin yönetimi AKP'ye geçti. Sadece bu beş belediyenin meclis kararıyla el değiştirmesi, toplam 1 milyon 116 bin 560 oyun temsil edildiği yerel yönetimlerin iktidar partisine geçmesini sağladı.

Transferler ve meclis kararları birlikte değerlendirildiğinde, 31 Mart'tan bu yana yönetimi AKP'ye geçen toplam 2 milyon 974 bin 568 oyun büyük çoğunluğunu (2 milyon 149 bin 182 oy) doğrudan CHP seçmeninin oyları oluşturdu.

31 MART GECESİ SANDIKTAN ÇIKAN TABLO

Yerel yönetim haritasını seçim dışı yöntemlerle değiştiren bu tablo, AKP'nin 2002'den bu yana ilk kez bir seçimden ikinci parti olarak çıkmasının hemen ardından yaşandı.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP, 15 milyon 406 bin oy ve yüzde 35.80 oy oranıyla Türkiye'nin birinci partisi olmuş; 14'ü büyükşehir ve 21'i il belediyesi olmak üzere toplam 395 belediye kazanmıştı. Seçim gecesi AKP ise 14 milyon 224 bin oyla yüzde 33.05'e gerileyerek 12 büyükşehir ve 12 il belediyesi dahil toplam 526 belediyede yönetimi alabilmişti.

Aynı seçimde Yeniden Refah Partisi yüzde 6.79 oy oranıyla iki, DEM Parti yüzde 5.51 oyla üç büyükşehir ve yedi il, İYİ Parti ise yüzde 4.61 oyla bir il belediyesi kazanmıştı. Aradan geçen süreç, seçmenin sandıkta iktidara verdiği güçlü uyarının ve kurduğu yeni siyasi dengenin, yargı süreçleri ve transferlerle büyük ölçüde değiştirildiğini ortaya koydu.