Türkiye'nin 100 yıllık tescilli lezzeti yok olma eşiğinde

Bolu dağlarında doğal ortamda yetişen coğrafi işaretli dağ fındığı şekeri, hammadde krizine takıldı. Mahsulü toplayan köylülerin yaş ortalamasının yükselmesi, yaklaşık 100 yıllık üretimi durma noktasına getirdi.

Kentin kuzeyindeki ormanlarda kendiliğinden büyüyen yabani fındıklar, boyları 40 metreyi bulan asırlık ağaçlardan toplanıyor. Merkeze bağlı Merkeşler köyü ve çevresinde koruma altında bulunan ağaçların bakımını ise yöre halkı üstleniyor.

SADECE BU HAVZADA YETİŞİYOR

Fındığın yalnızca kısıtlı bir bölgede var olduğunu belirten Merkeşler Köyü Muhtarı Fikret Erdoğan, ağaçların korunduğunu ve köylüye gelir kapısı sağladığını vurguladı. Erdoğan, "Bolu fındığı sadece bu havzada, Değirmenbeli, Merkeşler ve Avşar tarafında yetişiyor. Kendiliğinden yetişen bir fındık. Ağaçlar koruma altında, kesilmiyor. Dökülen fındıklardan genç fidanlar da kendiliğinden yetişiyor. Köylü için de gelir kaynağı. Kabuklu olarak kilosu 300-350 lira civarında satılıyor" dedi.

ŞERBET KAZANLARINDA DÖRT SAATLİK MESAİ

Sarp yamaçlardan toplanan dağ fındıkları, şekere dönüşebilmek için oldukça zahmetli aşamalardan geçiyor. Açık havada kurutulan mahsuller, alttan ısıtmalı tamburlara alınarak yaklaşık 4 saat boyunca özel şerbetle harmanlanıyor.

Tamburlarda dönen fındıkların üzerine her 5 dakikada bir taze şerbet ilave ediliyor. Saatler süren titiz çalışmanın ardından Bolu'nun geleneksel lezzeti hazır hale geliyor.

BİR ASIRLIK AİLE GELENEĞİ

Tescilli ürünü yaklaşık 100 yıldır imal eden ailenin dördüncü kuşak temsilcisi Meral Gerede, asırlık reçeteyi yaşatmaya devam ediyor. Zanaatın dedelerinden miras kaldığını aktaran Gerede, "Fındık şekerini yaklaşık 100 senedir yapıyoruz. Dedemiz, fındığı görünce bunu değerlendirmeyi düşünmüş. Badem şekeri nasıl yapılıyorsa fındığı da o şekilde değerlendirmişler. Bolulular ve şehir dışından gelenler, özellikle hafta sonları fındık şekerine yoğun ilgi gösteriyor. Coğrafi işaret almamız da bunda büyük etken oldu" dedi.

Kültürel mirasın yeni nesillere aktarılmasını arzuladığını dile getiren Gerede, zanaatın aile içinde süreceğini bildirdi. Bolu'nun köklü hafızasına işaret eden Gerede, "Benim oğlum da devam ettireceğini söylüyor. Bu artık Bolu tarihi. Biz de bu tarihin bir parçası olduk" diye konuştu.

TOPLAYICI BULMAKTA GÜÇLÜK ÇEKİYORLAR

Son dönemde hammadde tedarikinde ciddi güçlük çektiklerini belirten Gerede, sorunun çözümü adına kooperatifleşme çağrısı yaptı. Yaşlanan nüfusun ormana çıkamadığına değinen Gerede, "Fındığı kırıp getirenlerin yaş ortalaması oldukça yükseldi. Onlar da artık zorlanıyor. Devlet bu işe el atabilir. Bu fındıkla ilgili bir kooperatif kurulabilir" ifadelerini kullandı.

5 milyar liralık hasat başladı: Kabuğu bile para basıyor

Kenti ziyaret eden turistlerin en çok ilgi gösterdiği yöresel hediyeliklerin başında gelen fındık şekeri, hammadde krizinin gölgesinde kaldı. Dağlardan fındık toplayan emektarların azalması, bir asırlık lezzetin geleceğini doğrudan tehdit ediyor.

(DHA)