Mekke İttifakı için kritik gün! İlk toplantının adresi İstanbul

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Mekke İttifakı, kuruluşunun ardından ilk kapsamlı toplantısını bugün İstanbul’da gerçekleştiriyor. Üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının bir araya geleceği Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısında, ittifakın önümüzdeki dönemde izleyeceği yol haritasının belirlenmesi hedefleniyor.

Fidan: Mekke Anlaşması hiçbir ülkeyi hedef almıyor

Türkiye’yi toplantıda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil edecek. Pakistan heyetinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asıf ile Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asım Münir yer alacak. Suudi Arabistan ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan el Suud, Savunma Bakanı Prens Halid bin Salman bin Abdülaziz el Suud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh bin Hamed Al Ruwaili tarafından temsil edilecek.

GÜNDEMİN İLK SIRASINDA BÖLGESEL GÜVENLİK VAR

İstanbul’daki toplantının ana gündemini Ortadoğu ve çevresindeki güvenlik gelişmeleri oluşturacak. ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’ndan geçişler başta olmak üzere kalıcı bir anlaşmaya henüz ulaşılamaması ve bölgede gerilimin yeniden yükselme ihtimali, üç ülkenin değerlendireceği öncelikli başlıklar arasında bulunuyor.

Kızıldeniz’de Husilerin saldırıları nedeniyle deniz ulaşımının karşı karşıya olduğu güvenlik riskleri de masaya yatırılacak. Suudi Arabistan’ın oluşturma aşamasında olduğu Kızıldeniz İttifakı'na Türkiye ve Pakistan’ın verebileceği katkının da görüşülmesi bekleniyor.

İsrail’in bölgedeki politikaları ile Gazze’deki ateşkes ve barış sürecinin ikinci aşamasının uygulanmasının önündeki engeller de toplantının siyasi gündeminde yer alacak.

ASIL HEDEF: ORTAK SAVUNMA KAPASİTESİ

Komitenin çalışmalarında siyasi gelişmelerin yanı sıra üç ülkenin savunma alanındaki işbirliğinin somutlaştırılması öne çıkacak. Tarafların savunma kapasitelerini geliştirme, silahlı kuvvetler arasındaki birlikte çalışabilirliği artırma ve ortak operasyonlara yönelik altyapıyı güçlendirme seçeneklerini değerlendirmesi bekleniyor.

Bunun yanında savunma sanayisi alanındaki işbirliğinin daha ileri taşınması da toplantının kritik başlıklarından biri olacak. Ortak üretim projeleri, araştırma-geliştirme faaliyetleri, teknoloji paylaşımı ve üç ülkenin savunma sanayisi kabiliyetlerinin birbirini tamamlaması üzerinde durulacak.

Terörle mücadelede ortak çalışmaların güçlendirilmesi, istihbarat paylaşımı, karşılıklı eğitim ve lojistik destek gibi alanlar da değerlendirilecek.

İTTİFAKIN MERKEZİ SUUDİ ARABİSTAN OLACAK

İstanbul toplantısında yalnızca askeri işbirliği değil, Mekke İttifakı'nın kurumsal yapısının nasıl şekilleneceği de ele alınacak. İttifakın daimi sekretaryasının Suudi Arabistan’da kurulması planlanırken, sekretaryanın Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi tarafından alınan kararların uygulanmasını ve takibini üstlenmesi öngörülüyor.

Toplantıda ayrıca ittifakın çalışma usullerini belirleyecek bir tüzük üzerinde çalışılması bekleniyor. Komitenin hangi aralıklarla toplanacağı, liderler düzeyindeki görüşmelerin ne sıklıkta yapılacağı ve alınan kararların nasıl hayata geçirileceği gibi konuların da bu çerçevede netleştirilmesi planlanıyor.

İTTİFAK GENİŞLEYECEK Mİ? GÖZLER MISIR'DA

İstanbul toplantısının bir diğer dikkat çekici başlığı ise Mekke İttifakı'nın gelecekte yeni ülkelere açılıp açılmayacağı olacak.

Kuruluşun ardından yapılan açıklamalarda ittifakın genişlemeye açık olduğu belirtilmişti. Ancak yeni üyelerin hangi şartlarla kabul edileceğine ilişkin mekanizmanın ayrıntıları henüz ortaya konulmadı.

Bu noktada özellikle Mısır'ın olası üyeliği dikkat çekiyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın yanı sıra R4 olarak adlandırılan bölgesel dörtlü girişimin parçası olan Mısır'ın ittifaka dahil edilmesi ihtimali, İstanbul'daki görüşmelerin önemli gündem maddelerinden biri olabilir.

Hakan Fidan da ağustos ayında Mısır ziyareti sırasında Kahire'nin bu oluşum içerisinde yer almasını arzu ettiklerini açıklamıştı.

Fidan'ın çizdiği modele göre Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ittifakın kurucu çekirdek ülkeleri olarak kalacak. Bu üç ülkenin yapının temel prensiplerini ve standartlarını belirlemede etkin rol üstlenmesi, diğer ülkelerin ise çekirdek ülkelerin onayıyla ittifaka katılması planlanıyor.

BÖLGESEL GÜVENLİK VE İSTİKRAR

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre Mekke İttifakı, İstanbul'daki ilk komite toplantısıyla birlikte kuruluş aşamasından uygulama dönemine geçmeyi hedefliyor.

Üç ülkenin güvenlik, savunma ve dış politika alanlarındaki koordinasyonunu artırması beklenen yapı; bölgesel krizlere ortak hareket kabiliyetiyle yaklaşmayı, güvenlik risklerine karşı işbirliğini geliştirmeyi ve bölgedeki barış ve istikrarı güçlendirmeyi amaçlıyor.

İttifakın temel mesajının ise çatışmaların derinleştirilmesi yerine güvenlik, huzur ve ekonomik refahı önceleyen bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi olması bekleniyor.