Piyasalarda neler takip edilecek?

Küresel piyasalarda Ortadoğu kaynaklı jeopolitik gerilimler, Fed’in şahin tonlu açıklamaları ve teknoloji sektöründe yaşanan yeni gelişmeler ön plana çıkarken, küresel yatırımcıların odağı gelecek hafta ilan edilecek olan ABD enflasyon verilerine kilitlendi.

ABD genelinde beklentilerin oldukça gerisinde kalan tarım dışı istihdam verilerinin yarattığı etkilerle açılış yapan haftada, yatırımcı grupları jeopolitik ve ekonomik risklerin gölgesinde temkinli bir yaklaşım sergiledi. ABD merkezli çip üreticisi Micron Technology firmasının 2035 yılına dek ülke sınırları içerisinde yapmayı planladığı 250 milyar doların üzerindeki devasa yatırım hamlesi ve Güney Koreli yarı iletken imalatçısı SK Hynix şirketinin ABD borsalarında işlemlere başlaması, teknoloji kulvarına yönelik büyüme beklentilerini canlı tuttu. Analistler, yarı iletken firmalarına dair büyüme öngörülerinin kuvvetli kalması sebebiyle, yatırımcıların haftanın son günlerine doğru jeopolitik risklerden ziyade teknolojik gelişmelere odaklandığını aktardı.

FED'İN FAİZ ARTIRIM İHTİMALİ YÜZDE 88'E ÇIKTI

Geçtiğimiz hafta Fed’e yönelik şahin tahminler Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarından yayılan sinyallerle gücünü korurken, bankanın eylül ayı toplantısında faiz artışına gitme olasılığı piyasalarda yüzde 88 gibi yüksek bir oranla fiyatlandı. İlgili tutanaklar, banka idarecilerinin büyük kısmının; yapay zeka kaynaklı kuvvetli talep unsurları, Ortadoğu’da süregelen savaş durumları veya gümrük tarifelerinin olası etkileri yüzünden enflasyonun yüksek kalmayı sürdürmesi durumunda yeni bir faiz artırımının gerekli olabileceğini savunduğunu gösterdi.

Gelecek hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verilerinin Fed’in faiz politikası rotası üzerinde belirleyici olması beklenirken, Fed Başkanı Kevin Warsh’un ABD Kongresi çatısı altında yapacağı sunum da para politikası yönlendirmeleri açısından yakından takip edilecek.

KARA PARA VE AMBARGO GÖLGESİNDE PETROL YÜKSELDİ

Diğer taraftan Fed, para politikasının operasyonel kabiliyetini geliştirmek gayesiyle kurulan 5 ayrı çalışma grubunun lider kadrosunu ve stratejik hedeflerini kamuoyuna duyurdu. Bankadan yapılan resmi bilgilendirmeye göre bu çalışma grupları, para politikasının genel işleyiş mekanizması açısından merkezi değere sahip olan alanları inceleyecek.

Fed Başkanı Kevin Warsh mevzuya ilişkin olarak, bankanın fiyat istikrarını kurma ve maksimum istihdam seviyesini sağlama yönündeki kararlılığının sarsılmaz olduğunu dile getirdi.

ABD ekonomisinin son nesil boyunca ciddi bir değişim geçirdiğini ve bu dönüşümün hiçbir dönem şu anki kadar berrak saptanmadığını aktaran Warsh, her çalışma grubunun, politika yapıcılar tarafından kullanılan enstrümanların, analitik metotların ve politika yaklaşımlarının modernize edilip edilemeyeceğini titizlikle masaya yatıracağını bildirdi. Warsh, "Hedef çok net, Fed'in bu kritik dönemde hedeflerimize ulaşmak için en iyi konumda olmasını sağlamak." şeklinde konuştu.

Jeopolitik düzlemde ise ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri hamleler Orta Doğu’daki barış ikliminin kalıcılığını sarsarak piyasalardaki risk algısının yüksek kalmasına yol açtı. ABD Başkanı Donald Trump, İran idaresinin kendilerinden diplomatik görüşmeleri sürdürmelerini talep ettiğini ileri sürerek, "Kabul ettik, ancak ABD ateşkesin sona erdiğini açık bir dille bildirdi." ifadelerini kullandı. Enflasyonun geleceğine dair belirsizlikleri artıran bu askeri tansiyon, yatırımcıların karar alma mekanizmasını zorlaştırırken; gerilimin tırmanmasıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı 4 haftadır süren düşüş grafiğini sonlandırarak yukarı yönlü hareket etti.

IMF KÜRESEL BÜYÜME TAHMİNİNİ DÜŞÜRDÜ

Gelecek hafta Ortadoğu’daki gelişmelerin yanı sıra hız kazanacak olan bilanço takviminde büyük şirketlerin ve bankaların finansal neticeleri de yakından izlenecek. Bu esnada Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Ekonomik Görünüm Raporu verilerini güncelledi. Fon, küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1 seviyesinden yüzde 3'e çekti. IMF raporunda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, önümüzdeki yıl ise yüzde 3,6 oranında büyüme kaydedeceği öngörüldü.

Bu makroekonomik gelişmelerle birlikte ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bir önceki haftaya göre yaklaşık 7 baz puanlık bir tırmanışla yüzde 4,56 seviyesine yükselirken, dolar endeksi 100 sınırında güçlü duruşunu muhafaza etti. Kuvvetli konumunu koruyan dolar, tırmanan tahvil faizleri ve Fed’e dair şahin beklentiler altının ons fiyatını baskı altında bıraktı. Altının onsu haftayı yüzde 1,3 değer kaybıyla 4 bin 119 dolardan kapattı. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 5,5 oranında bir sıçramayla 75,9 dolara çıktı.

NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ

New York borsasında geride kalan hafta boyunca karışık bir grafik öne çıktı. Haftalık bazda borsa endekslerinden S&P 500 yüzde 1,23, Nasdaq endeksi yüzde 1,74 yükseliş kaydederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,50 oranında değer yitirdi. Cuma günü Nasdaq borsasında işlem görmeye başlayan SK Hynix şirketinin payları, 170 dolar seviyesinden açılış yaptı. Şirketin hisseleri, Wall Street’teki ilk işlem gününde, 149 dolarlık ilk listelenme fiyatına kıyasla yaklaşık yüzde 13 oranında prim elde etti. Hisselerinde yüzde 4 artış olan Nvidia ile yüzde 6 yükselen Meta da piyasalardaki yukarı yönlü seyre destek verdi.

Makroekonomik veri akışında, ABD'nin dış ticaret açığı mayıs ayında aylık bazda yüzde 42,2 oranında fırlayarak 77,6 milyar dolar düzeyine ulaştı ve Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. ABD genelinde tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7'ye tırmanarak Eylül 2023'ten beri en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkede Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziran ayında 54 değerine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. S&P Global'in hizmet sektörü PMI verisi ise haziranda bir önceki aya kıyasla 0,5 puanlık artışla 51,2 oldu. İmalat ve hizmet sektörlerinin tamamını ihtiva eden bileşik PMI da haziranda aylık bazda 0,4 puan artış kaydederek 51,9'a yükseldi.

Gelecek hafta salı günü Fed Başkanı Warsh'ın Temsilciler Meclisi bünyesinde yapacağı sunum ve enflasyon verileri; çarşamba günü Fed Başkanı Warsh'un Senato Bankacılık Komitesi'ndeki sunumu, ÜFE verisi, Fed'in Bej Kitap raporu, New York Fed sanayi endeksi; perşembe günü Philadelphia Fed imalat endeksi, perakende satış rakamları, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, bekleyen konut satışları; cuma günü ise sanayi üretimi, inşaat izinleri, konut başlangıçları, kapasite kullanımı ve Michigan tüketici güven endeksi verileri dünya piyasaları tarafından takip edilecek.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsaları, geride kalan haftada satıcılı bir pozisyon alırken Ortadoğu’daki askeri hamleler yakından izlendi. Gözler gelecek hafta Euro Bölgesi'nde açıklanacak enflasyon verilerine odaklandı. Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketler enflasyon riskini tetiklerken, bölge piyasalarındaki düşüş grafiklerinde de başrolü oynadı.

Diğer taraftan ABD Başkanı Trump'ın İspanya'ya yönelik "Artık herhangi bir ticari iş yapmak istemiyoruz." şeklindeki sert çıkışı risk algısını tırmandıran temel gelişme oldu.

Bölge genelinde üretici fiyatları mayıs ayında yıllık bazda yüzde 5,9 artış göstererek beklentilerin üzerine çıktı. İlgili verinin alt kırılımları enerji maliyetlerindeki tırmanışı tescilledi. Analistler, üretici fiyatlarındaki bu yükselişin yıllık bazda tahminleri aştığına işaret ederek, bu durumun bölgedeki enflasyonist riskleri bir süre daha canlı tutabileceğini bildirdi. Almanya'da sanayi üretimi mayısta aylık bazda yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde büyüme kaydetti. Takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi verisi ise yıllık bazda bir değişim sergilemedi.

İngiltere tarafındaki siyasi gelişmeler de piyasaların takibindeydi. Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı finansal bağışları resmi kurumlara bildirmediğinin deşifre olmasının ardından milletvekilliği görevinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak yeni seçim yarışına katılacağını ilan etti.

Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları çok daha hızlı ve yıkıcı hale getirmesiyle büyüyen risklere karşı yeni bir önlem paketi içeren eylem planı hazırladı. AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka sistemlerinin siber güvenlik anlayışını kökten değiştirdiğine değinildi. Açıklamada, "Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor." ifadelerine yer verildi.

Gelecek hafta yarı iletken sektöründe kritik öneme sahip olan ASML firmasının bilançosu mercek altına alınacak. Tüm bu gelişmelerle birlikte geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,69, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,99, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,39 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,76 oranında değer kaybetti. Gelecek hafta çarşamba günü Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi, perşembe günü İngiltere'de sanayi üretimi, cuma günü ise Euro Bölgesi'nde enflasyon verileri karşılanacak.

ASYA TARAFINDA RİSK ALGISI YÜKSEK SEYRETTİ

Asya borsaları geçen hafta Hong Kong piyasası haricinde negatif bir kulvarda hareket ederken, Ortadoğu'da tırmanan askeri gerilimin enerji ithalatına bağımlı olan Asya ekonomileri üzerindeki olası tahribatları piyasalardaki risk algısını yukarı çekti. Çin merkezli DeepSeek firmasının kendi yapay zeka çipini ürettiğine dair haber akışlarının küresel yankıları Asya pazarında da hissedildi. Bölgedeki yarı iletken sektöründe dalgalanmalar artış gösterirken, Güney Koreli SK Hynix şirketinin ABD borsalarında işleme açılması pozitif bir gelişme olarak ön planda kaldı.

Diğer taraftan Japonya'da hükümetin emeklilik fonlarını yerli finansal varlıklara yönelik yatırımları artırmaya teşvik etmek amacıyla adım atmaya hazırlanması, Japon yeni üzerindeki değer kaybı baskısını hafifletti. Dolar/yen paritesi, 161,7 seviyesinde konumlanarak son 40 yılın en yüksek zirvelerinde hareket etmeyi sürdürdü. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilere paralel bir artış gösterse de endeksteki yıllık artış yüzde 7,1 ile öngörüleri aştı. Resmi veriler, ülkede maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların kuvvetli şekilde sürdüğünü ispatladı.

Bu süreçte yarı iletken sektörünün devlerinden Samsung Electronics, ikinci çeyrek finansal sonuç raporunu yayımladı. Şirket, faaliyet kârının 89,4 trilyon won (yaklaşık 58,5 milyar dolar) seviyesine tırmandığını bildirdi. Buna karşın, büyük ölçekli veri merkezi yatırımlarının yapay zeka altyapısında ulaştığı seviyenin ardından, büyüme ivmesinin mevcut yüksek borsa değerlemelerini destekleyip destekleyemeyeceğine yönelik piyasada oluşan ciddi endişeler yatırımcı iştahını baskıladı. Bahsi geçen gelişmelerle haftalık bazda, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,17, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,57 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,70 düşüş kaydederken; Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,53 oranında yükseldi. Gelecek hafta salı günü sanayi üretimi, kapasite kullanımı; çarşamba günü ise Çin'de büyüme, sanayi üretimi ve perakende satış verileri takip edilecek.

YURT İÇİNDE ÖDEMELER DENGESİ VERİLERİ AÇIKLANACAK

Yurt içi piyasalarda geçen hafta satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 0,67 oranında bir düşüş kaydederek haftayı 14.321,19 puan seviyesinden tamamladı. Önümüzdeki hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından ilan edilecek olan mayıs ayı ödemeler dengesi verileri yakından izlenecek.

Anadolu Ajansı (AA) Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılım sağlayan ekonomistler, cari işlemler hesabının mayıs ayında 1 milyar 127,5 milyon dolar tutarında bir açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yılın bütününde ise 52 milyar 255 milyon dolar açık vereceğini öngördü. Ankete katılan uzmanların bu yıl için cari açık beklentileri 45 milyar dolar ile 62 milyar 800 milyon dolar gibi geniş bir makas aralığında yer buldu.

Öte yandan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirildi. Zirve boyunca ortaya çıkan haber akışları finansal piyasaların yönü üzerinde etkiler oluşturdu. Dolar/TL kuru ise haftayı bir önceki haftalık kapanış değerinin yüzde 0,4 üzerinde hareket ederek 46,9720 seviyesinden noktaladı. Gelecek hafta yurt içinde pazartesi günü ödemeler dengesi, perşembe günü bütçe dengesi, cuma günü konut satışları, konut fiyat endeksi ve uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in açıklaması beklenen Türkiye değerlendirme raporu takip edilecek. Yurt içi piyasalar çarşamba günü 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü sebebiyle resmi tatil kapsamında kapalı kalacak.