Tüm dünya peşine düştü: Sadece Van'da yaşıyor, 30 gün hayatta kalıyor

Yüksek rakımlı dağları, zengin florası ve elverişli doğal yapısıyla birçok canlı türüne ev sahipliği yapan Van Gölü Havzası, endemik kelebek çeşitliliğiyle öne çıkan bölgelerin başında geliyor.

İlkbahar ve yaz aylarında farklı dönemlerde görülen kelebek türleri her yıl yerli ve yabancı çok sayıda doğaseveri bölgeye çekerken, gözlemciler endemik türleri doğal yaşam alanlarında kayıt altına alıyor ve havzanın biyolojik çeşitliliğine ilişkin incelemelerde bulunuyor.

Alman bilim insanları tarafından yalnızca Van'ın Kurubaş Geçidi'ndeki dar bir alanda yaşadığı tespit edilen Rose'nin Çokgözlüsü, dünyada başka hiçbir coğrafyada bulunmayan son derece nadir bir kelebek türü olarak biliniyor. Türkiye'nin farklı kentlerinden gelen doğa fotoğrafçıları bu türü görüntülemek için Van'a geldi.

Rose'nin Çokgözlüsü, Latince adıyla Polyommatus rosei, kanat açıklığı yalnızca 2-3 santimetre olan küçük bir kelebek türü olup mavi-mor tonlarındaki kanat desenleriyle tanınıyor.

2012 yılından bu yana kelebek gözlemciliği yapan Siirt'ten gelen Nihat Kaymaz, Ankara, İzmir ve Balıkesir'den gelen arkadaşlarıyla birlikte Rose'nin Çokgözlüsü'nü fotoğrafladıklarını belirterek, "Dünyada sadece Van'da bulunan çok değerli bir kelebek türü. Onu fotoğrafladığımız için çok mutluyuz" dedi.

Kelebeğin yaşam alanının çok küçük ve özel olmasına rağmen korunmadığını vurgulayan Kaymaz, "Küçük ve büyükbaş hayvanlar alana girerek bitki örtüsünü tahrip ediyor. Bu durum kelebeğin yaşamını tehdit ediyor. Yetkililerden isteğimiz, bu alanın bir an önce koruma altına alınması ve çevrilmesidir. Yurt dışından bile bu kelebeği görmek için gelen gözlemciler var. Bu nedenle mutlaka korunması gerekiyor" diye konuştu.

Yaklaşık 15 yıldır kuş, son 10 yıldır da kelebek fotoğrafçılığı yapan İzmir'den gelen Mustafa Kuş, "Kelebek çekmek için Türkiye'nin birçok yerine gittim. Van ve Hakkari'ye de endemik türleri görüntülemek amacıyla geldim. Rose'nin Çokgözlüsü'nü çekmeyi başardık ve bundan büyük mutluluk duyduk" dedi.

Dört gün önce aynı alana gelmelerine rağmen kelebeği göremediklerini anlatan Kuş, "Bugün ise çok güzel kareler elde ettik. Önümüzdeki birkaç gün daha arazide çalışmalarımız sürecek" diye konuştu.

Van'ın endemik türler açısından önemli bir merkez olduğunu belirten Foto Muhabiri Ali İhsan Öztürk, "Rose'nin Çokgözlüsü'nü görmek için Japonya, Avustralya, Amerika başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden doğaseverler geliyor. Bu türün uçuş dönemi yaklaşık bir ay sürüyor" dedi.

Bölgede Mirza kelebeği ve İran Çokgözlüsü gibi başka endemik türlerin de bulunduğuna dikkat çeken Öztürk, "Kelebek turizmi başlı başına bir sektör. Kentimizde bu potansiyelin değerlendirilmesi gerekiyor. Sürekli farklı ekipler gelerek kentin çeşitli noktalarında gözlem yapıyor. Rose'nin Çokgözlüsü'nün bulunduğu alan ise ilk olarak Alman gözlemciler tarafından kayıt altına alınmış" diye konuştu.

Türün yaşam alanı olan Kurubaş Geçidi, yaklaşık 2 bin 500 metre rakımda yer alıyor ve kelebeğin üreme döngüsünü tamamladığı konukçu bitkiler yalnızca bu yüksek dağ çayırlarında yetişiyor.

Türkiye, coğrafi konumu ve iklim çeşitliliği sayesinde Avrupa'daki kelebek türlerinin büyük bölümüne ev sahipliği yapıyor ve ülke genelinde 400'ü aşkın kelebek türü tespit edilmiş durumda.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin yüksek rakımlı alanlardaki bitki örtüsünü değiştirerek Rose'nin Çokgözlüsü gibi dar yayılışlı endemik türleri doğrudan tehdit ettiğini ve koruma çalışmalarının aciliyet kazandığını vurguluyor.

(DHA)