Trump'ın F-35 sözü havada kaldı! Bakanı "Daha çok uzun yıllar var" dedi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye’nin F-35 dosyasına ilişkin kritik mesaj verdi. Rubio, Trump’ın uçakların Türkiye’ye verilmesini istediğini ancak S-400’ler nedeniyle ABD yasalarının buna hâlâ izin vermediğini söyledi.
ABD ile Türkiye arasındaki F-35 geriliminde Washington’dan yeni bir açıklama geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesine verdiği özel röportajda, Türkiye’nin F-35 programına dönüşünün önündeki en büyük engelin Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi olduğunu söyledi.
Erdoğan’dan F-35 açıklaması: Artık somut adımlara dönüşmesini bekliyoruz"TRUMP İSTİYOR AMA..."
Rubio’nun açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’ya F-35 konusunda olumlu yaklaşım sergilemesine rağmen, Washington’daki hukuki engellerin henüz ortadan kalkmadığını ortaya koydu.
Türkiye’nin NATO üyesi olduğuna dikkat çeken Rubio, Trump’ın Ankara’nın daha önce parasını ödediği uçakları teslim almasını istediğini belirtti. Ancak ABD Kongresi tarafından çıkarılan yasaların F-35 transferine açık bir sınır koyduğunu ifade etti.
Rubio, “Başkan Trump, eğer mümkünse Türkiye’ye uçakların verilmesini istiyor. Türkiye bunların bazıları için zaten ödeme yaptı. Ancak S-400 meselesi çözülmeden ve yasal şartlar karşılanmadan Türkiye'ye uçak satışı mümkün değil. Teslimata daha çok uzun yıllar var" açıklamasını yaptı.
“YASAL OLARAK TRANSFER YAPAMAYIZ”
ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye’nin F-35 almasının önündeki engelin yalnızca siyasi bir anlaşmazlık olmadığını özellikle vurguladı.
Washington’ın Ankara’ya daha önce de aktardığı şartların S-400 sistemi etrafında şekillendiğini belirten Rubio, mevcut durumda Türkiye’nin gerekli koşulları karşılamadığını söyledi. Rubio’ya göre S-400 meselesi çözülmeden F-35 uçaklarının transfer edilmesi hukuken mümkün değil.
"ŞARTLAR HENÜZ SAĞLANMADI"
Rubio, sorunun tamamen çözümsüz olmadığını da belirterek, “çeşitli seçeneklerin” bulunduğuna işaret etti. Ancak hangi formül üzerinde uzlaşılacağı konusunda henüz nihai bir karar alınmadığını kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Kongre’ye gönderdiği yazıda da Türkiye’nin F-35 programına dönüş için gerekli yasal şartları henüz karşılamadığını bildirmişti. Washington, Ankara’nın S-400 sistemine sahip olmaması ve gelecekte yeniden edinmeyeceğine ilişkin güvence verilmesini yasal koşullar arasında saymıştı.
ANKARA'NIN ODAKLANDIĞI UÇAKLAR NET
Türkiye açısından dosyanın dikkat çeken noktalarından biri, daha önce ödeme yapılan uçaklar. Ankara, özellikle 2019’dan önce ödeme yaptığı altı F-35 üzerinde duruyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da uçakların ABD’de hangarlarda beklediğini ve Ankara’nın çözüm konusunda ilerleme beklediğini açıklamıştı.
Türkiye, S-400’leri satın almasının ardından ABD tarafından F-35 programından çıkarılmıştı. Washington ayrıca 2020’de CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulamıştı. Ankara’nın F-35 programındaki ortaklığı da bu süreçte sona ermişti.
Temmuz ayında Trump yönetiminin Ankara’ya yönelik yaptırımları kaldırma ve F-35 satışının önünü açma yönünde siyasi irade göstermesi, dosyada yeni bir dönem başladığı yorumlarına yol açmıştı. Ancak Rubio’nun son açıklaması, Trump’ın siyasi desteği ile Kongre’nin bağlayıcı yasaları arasındaki farkın hâlâ kapanmadığını gösterdi.
"ÇÖZÜM İÇİN SEÇENEKLER VAR"
Rubio, röportajında S-400 meselesinin çözülmesi halinde F-35 dosyasının yeniden hareketlenebileceği mesajını verdi.
ABD’li bakan, “Şu anda bu konu çözülmedi. Dolayısıyla yasal olarak transferi gerçekleştiremiyoruz” derken, meselenin ilerleyen dönemde çözülebileceğini ve bunun için farklı seçeneklerin bulunduğunu ifade etti.
Bu açıklama, Washington ile Ankara arasında F-35 konusunda temasların sürdüğünü de ortaya koydu. ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Ankara ile S-400 meselesinin çözümü için görüşmelerin devam ettiğini açıklamıştı.
"YUNANİSTAN DA MASADA"
Rubio’nun açıklamalarının dikkat çeken bir başka boyutu ise röportajın Atina ziyaretinde yapılmış olması. ABD Dışişleri Bakanı, Yunanistan’ın kendi F-35 uçakları için İsrail’e verilenlere benzer gelişmiş mühimmat taleplerini de değerlendirdi.
Rubio ayrıca Ege veya Kıbrıs nedeniyle Türkiye ile Yunanistan arasında olası bir çatışmayı “düşünülemez” olarak nitelendirdi ve böyle bir gelişmenin ne iki ülkenin ne de ABD’nin çıkarına olacağını söyledi.
Böylece Ankara’nın F-35 beklentisi ile Atina’nın F-35 kapasitesini artırma arayışı, Rubio’nun Atina temaslarının en dikkat çeken başlıklarından biri haline geldi.
