Trump yine yaptı yapacağını! Tek bir cümle kurdu iki ülke birbirine girdi

ABD Başkanı Donald Trump, ticaret görüşmeleri ve İrlanda Açık Golf Turnuvası için gerçekleştirdiği İrlanda ziyaretinde, Londra açısından son derece hassas bir konuda dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Trump 1 milyar dolarlık silah sattığı Suudi Arabistan'ın yardım çağrısı reddetti! Bahanesi de buymuş

Dublin’de İrlanda Başbakanı Micheál Martin ile ortak basın toplantısı düzenleyen Trump’a, İrlanda Cumhuriyeti ile İngiltere’ye bağlı Kuzey İrlanda’nın birleşmesi konusundaki görüşü soruldu. Trump, sorunun hassasiyetinin farkında olduğunu belirterek açık biçimde birleşmeden yana olduğunu söyledi.

Trump, “Herhangi bir soruna yol açmak istemiyorum ama size birleştiğini görmeyi çok isteyeceğimi söyleyeceğim” dedi.

"ENİNDE SONUNDA GERÇEKLEŞECEK"

ABD Başkanı sözlerini şöyle sürdürdü:

“Her iki tarafta da arkadaşlarım var, harika insanlar. Onlar İrlandalı. Nasıl kötü olabilirler ki, değil mi? Birleştiğini görmeyi çok isterim.”

Trump bununla da yetinmedi. İrlanda’nın yeniden birleşmesinin kaçınılmaz olduğunu savunan ABD Başkanı, sürecin yakın zamanda gerçekleşebileceğini de öne sürdü.

“Eninde sonunda gerçekleşecek. Biliyor musunuz? Benim bakış açıma göre bu eninde sonunda gerçekleşecek. Şimdiden olması da pekâlâ mümkün.”

Trump, İrlanda Başbakanı Micheál Martin’e de göndermede bulunarak, birleşme sürecini ilerletebilecek “doğru adama” sahip olduklarını söyledi.

“Bunun hakkında konuşuyoruz ve bunu harekete geçirmek için doğru adama sahipsiniz. Şimdi İngiltere’nin bu konuda açıkça söyleyecek bir şeyleri olacaktır. Ama bence harika bir şey olurdu. Yani, nasıl kötü olabilir ki?”

TARİHSEL ANLAMI BÜYÜK

Trump’ın sözleri, ilk bakışta İrlanda’nın birleşmesine yönelik siyasi bir görüş açıklaması gibi görünse de, Kuzey İrlanda’nın tarihini bilenler açısından çok daha ağır bir anlam taşıyor.

İrlanda adasının büyük bölümü 20. yüzyılın ilk yarısında Birleşik Krallık’tan ayrılarak bağımsız bir devlet haline gelirken, adanın kuzeyindeki altı vilayet Birleşik Krallık içerisinde kaldı. Bugünkü Kuzey İrlanda böylece ortaya çıktı.

Bu durum, İrlanda milliyetçileri ile Birleşik Krallık ile birlikten yana olan kesim arasındaki siyasi ve toplumsal ayrışmanın temelini oluşturdu.

"TROUBLES" DÖNEMİ

1960’ların sonlarında tırmanan çatışmalar ise kısa sürede siyasi anlaşmazlığın çok ötesine geçti. “Troubles” olarak bilinen yaklaşık üç on yıllık dönemde Katolik ağırlıklı milliyetçiler ile çoğunlukla Protestan birlik yanlıları arasında ağır çatışmalar yaşandı. İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) ve diğer cumhuriyetçi gruplar ile İngiliz güvenlik güçleri ve sadakatçi paramiliter örgütler arasında bombalı saldırılar, silahlı çatışmalar ve suikastlar düzenlendi.

İrlanda Dışişleri Bakanlığı'na göre bu dönemde 3 bin 500'den fazla kişi hayatını kaybetti, çok daha fazla kişi yaralandı. İngiliz ve İrlanda makamları arasındaki barış arayışları yıllar boyunca devam etti.

BÖLGE HALKI KARAR VEREBİLİR

Sonunda 10 Nisan 1998'de Hayırlı Cuma Anlaşması imzalandı. Anlaşma, yaklaşık 30 yıllık şiddetin ardından Kuzey İrlanda’da yeni bir siyasi düzen oluşturdu ve birlik yanlıları ile milliyetçilerin güç paylaşımına dayalı bir sistem kurdu.

Ancak anlaşmanın en kritik maddelerinden biri Kuzey İrlanda’nın gelecekteki statüsünü belirleyen “rıza ilkesi” oldu.

Buna göre Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’ın parçası olarak kalması ya da birleşik İrlanda’ya katılması, dışarıdan bir siyasi iradeyle değil, bölge halkının demokratik tercihiyle belirlenecek. Kuzey İrlanda halkının çoğunluğu birleşmeyi desteklediği takdirde statü değişikliği için referandum yapılmasının önü açılabilecek.

LONDRA'DAN TRUMP'A MESAJ

Trump’ın açıklamalarının ardından İngiliz hükümeti, Kuzey İrlanda’nın anayasal geleceğine ilişkin politikasında herhangi bir değişiklik olmadığını açıkladı.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın ofisi, birleşme referandumunun ancak Kuzey İrlanda’da bunun için açık bir çoğunluk talebi oluşması halinde gündeme gelebileceğini belirtti. Hükümet, mevcut durumda böyle bir çoğunluk bulunmadığı görüşünü korudu.

BİRLİK YANLILARINDAN TEPKİ

Kuzey İrlanda’daki birlik yanlıları da Trump’ın sözlerine tepki gösterdi. Demokratik Birlik Partisi (DUP) lideri Gavin Robinson, bölgenin anayasal geleceğinin Kuzey İrlanda halkı tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

Trump ise daha sonra sözlerinin yaratabileceği tartışmanın farkında olduğunu belirterek gazetecilerin kendisine zor bir soru yönelttiğini söyledi.

“Bana ‘İrlanda ve Kuzey İrlanda’nın birleşmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?’ diye sordular. Bence güzel bir cevap verdim. Bu, ne derseniz deyin iyi bir yanıtın olmadığı sorulardan biri.”

SAVAŞ BİTTİ AMA AYRIŞMA BİTMEDİ

Hayırlı Cuma Anlaşması silahlı çatışmayı büyük ölçüde sona erdirse de bölgedeki kimlik ve aidiyet tartışması ortadan kalkmadı.

Kuzey İrlanda’da bugün hâlâ kendisini Britanyalı ve Birleşik Krallık’a bağlı gören unionist/birlik yanlısı kesim ile İrlanda ile birleşmeyi savunan nationalist/milliyetçi kesim arasındaki siyasi ayrım oldukça güçlü.

Bazı kentlerde bu iki topluluğu birbirinden ayıran “barış duvarları” ve güvenlik bariyerleri de varlığını sürdürüyor. Bu nedenle Trump’ın “Nasıl kötü olabilir ki?” şeklindeki yaklaşımı, bölgedeki bazı çevreler tarafından meselenin tarihsel ve toplumsal ağırlığını hafife alan bir açıklama olarak görüldü.

BREXIT SONRASI TARTIŞMALAR SÜRÜYOR

Üstelik birleşik İrlanda fikri tamamen siyasi bir hayal de değil. Brexit sonrasında Kuzey İrlanda’nın geleceğine ilişkin tartışmalar yeniden güçlenirken, birleşme seçeneği bölgedeki siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi. Ancak mevcut anayasal çerçevede bunun yolu açıkça demokratik rızadan geçiyor.

1998’deki anlaşmanın referandumlarla onaylanması da bu sürecin ne kadar hassas olduğunu gösteriyor. Kuzey İrlanda’da anlaşmaya verilen destek yüzde 71, İrlanda Cumhuriyeti’nde ise yüzde 94 olmuştu.

GOLF TURNUVASINI TAKİP EDECEK

Trump’ın İrlanda ziyareti yalnızca siyasi açıklamalarla sınırlı değildi. ABD Başkanı Dublin’de İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly ve Başbakan Micheál Martin ile görüşürken, iki ülke arasındaki ticari ilişkiler de gündeme geldi.

Trump daha sonra İrlanda’nın County Clare bölgesindeki Doonbeg’de bulunan kendi golf tesisine geçerek 2026 Amgen Irish Open turnuvasını takip edecek. Böylece ziyaret, diplomatik temaslarla Trump’ın kişisel golf ilgisini bir araya getiren iki günlük bir programa dönüştü.