Dokunduğu her şeyi yok ediyor: Kamyona yükleyip trafiğe çıkardılar
CERN'de görevli bilim insanları, temas ettiği her şeyi yok eden antimaddeyi tarihte ilk kez karayolu trafiğine çıkardı. Özel bir kamyonla kilometrelerce taşınan 92 antiproton, evrenin gizemini aydınlatacak tarihi bir kapı araladı.
İsviçre'deki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) bünyesinde çalışan bilim insanları, temas ettiği her şeyi yok eden antiprotonları tarihte ilk kez karayolu trafiğine çıkardı. Özel olarak hazırlanan taşınabilir bir muhafaza sistemiyle kamyona yüklenen 92 antiproton, normal trafik akışında 7,5 kilometre boyunca hiçbir kayıp yaşanmadan taşındı.
5 TONLUK ÇELİKLE ÖZEL ÖNLEM
Tarihi nakliye operasyonu, Heinrich Heine Üniversitesi Düsseldorf araştırmacılarının liderliğindeki BASE iş birliği ekibi tarafından yürütüldü.
Antiprotonlar doğadaki hiçbir klasik kutuya veya metal kaba konulamıyor, çünkü kabın yüzeyine ya da tek bir hava zerresine değdikleri an enerjilerini boşaltarak yok oluyor. Fizikçiler bu engeli aşabilmek için 850 kilogramlık özel bir sistemin tam kalbine tüm havası çekilmiş bir ultra vakum tüpü yerleştirdi. Tüpün çevresini saran bobinler ise parçacıkların metal çeperlere çarpmasını önleyerek onları görünmez bir manyetik kafes gibi havada kilitli tuttu.
Bu görünmez kafesin çökmemesi ve süperiletken parçaların görev yapabilmesi için sistemin aşırı dondurucu bir soğuklukta kalması gerekiyordu. Araştırmacılar dev bir termos mantığıyla yalıtılan hazneyi eksi 269 dereceye kadar soğutabilmek amacıyla depoya sıvı helyum doldurdu.
PRİZDEN ÇEKİLDİ PİLLE YOLA ÇIKTI
Şebekeden bağımsız çalış düzenek, yoldaki sarsıntıları önlemek amacıyla kasasında 5 tonluk çelik plaka bulunan özel bir kamyona yerleştirildi. Parçacıkların kutu çeperine değip yok olmasını engelleyen manyetik kafes, yol boyunca enerjisini dahili bataryalardan ve bu sıvı helyum deposundan sağladı. Saatte 40,8 kilometre hızla 24 dakika süren nakliye boyunca pillerin şarjının yarısı harcanırken soğutucu sıvının da 11 litresi buharlaştı.
Yolculuktaki en büyük korkuyu anlatan proje lideri Stefan Ulmer, asıl endişelerinin yoldaki sarsıntı olduğunu belirterek "Titreşimin basıncı artırması yüzünden parçacıkların yok olmaması için nakliye sırasında vakumun yeterince iyi kalıp kalmayacağı en kritik soruydu" dedi.
Bilim insanları kurşunu altına dönüştürdü: Simyacıların binlerce yıllık hayali gerçek olduLABORATUVARDAN KAÇIŞ
Fizikçileri antimaddeyi trafiğe çıkarmaya zorlayan temel etken, parçacıkların üretildiği tesisin çevresindeki manyetik alan parazitleri oldu. Deney alanındaki dalgalanmaların ölçüm sınırına dayandığını belirten Stefan Ulmer, ortamdaki kargaşayı "biri mikroskobu sallarken çok güçlü bir mikroskop altındaki bir şeyi incelemeye çalışmaya" benzetti. Bilim dünyasının saygın yayınlarından Nature dergisinde yayımlanan çalışma, parçacıkları çok daha sessiz bir ortama taşıma fikrinin ilk adımı sayıldı.
Geliştirilen taşınabilir sistem, ulaştığı 2,2 × 10⁻¹⁸ milibar gaz basıncıyla açık hazneli tuzaklar arasında dünya rekoruna imza attı. Tasarlanan hedeften en az 45 kat daha başarılı olan bu ortam, bir parçacığın yok olmadan en az 7 yıl kalmasını sağlıyor. Araştırmacılar, Almanya'daki yeni merkezde yapılacak incelemelerde en az 100 kat daha yüksek bir ölçüm hassasiyetine ulaşmayı hedefliyor.
EVRENİN BÜYÜK ASİMETRİSİ AYDINLANACAK
Madde ve antimaddenin temas anında birbirini tamamen yok etmesi, evrenin varoluşuna dair en büyük paradokslardan biri kabul ediliyor. Büyük Patlama sırasında eşit miktarda üretilen iki kutuptan antimaddenin neden kaybolduğunu araştıran Stefan Ulmer, "Belki de laboratuvar ölçeğinde madde/antimadde simetrisi varken kozmolojik ölçekte neden olmadığına dair ilginç bir ipucu buluruz" dedi. Bugüne kadar yapılan hassas incelemelerde proton ile antiproton arasında henüz hiçbir kütle farkı saptanamadı.
ALMANYA'YA 10 SAATLİK NAKLİYE HEDEFİ
Tuzak içinde 33 gün boyunca kesintisiz gözlemlenen parçacıklardan sadece bir tanesi, bulut ayırma testi sırasında yitirildi. Projenin gelecek vizyonuna değinen Christian Smorra, "Bir sonraki hedefimiz, Cenevre'den Düsseldorf'a 10 saatlik bir nakliyeye izin verecek şekilde tuzağı yeterince otonom/kendi kendine yeterli hale getirmektir" ifadelerini kullandı. Bilim heyeti, menzili 800 kilometreye çıkararak yaklaşık 1000 parçacığı taşıyabilecek yeni nesil bir taşıyıcı inşa etmeyi planlıyor.
