5 bin yıl önce yaptılar: 40 bin tonluk taş yapının sırrı hala çözülemedi: Adı var ama mantığı yok!

Golan Tepeleri'nde bulunan yaklaşık 5 bin yıllık Rujm el-Hiri anıtı, büyüklüğü ve çözülemeyen geçmişiyle arkeologların ilgisini çekmeye devam ediyor. MÖ 3500 civarında yapımına başlandığı tahmin edilen yapı, 40 bin tondan fazla taştan oluşan beş eş merkezli bazalt çemberi ve 150 metreden fazla çapa sahip dış halkasıyla dikkat çekiyor.

Ancak anıtı kimin yaptığı ve başlangıçta hangi amaçla kullanıldığı kesin olarak bilinmiyor.

40 BİN TONLUK TAŞ YAPININ SIRRI ÇÖZÜLEMİYOR

Golan Tepeleri'ndeki Rujm el-Hiri, binlerce bazalt taşının bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş beş eş merkezli daireden meydana geliyor. En büyük halkanın çapı 150 metreyi aşıyor.

Yapı, Stonehenge'den farklı olarak devasa tek parça taşlardan oluşmuyor. Rujm el-Hiri'nin büyüklüğünü, kullanılan binlerce taşın miktarı ve dairesel duvarların genişliği ortaya koyuyor. Toplam taş ağırlığının 40 bin tondan fazla olduğu belirtiliyor.

YERDEN BAKINCA NEREDEYSE GÖRÜNMÜYOR

Anıtın dairesel, hedef tahtasını andıran görünümü özellikle havadan bakıldığında ortaya çıkıyor. Yerden bakıldığında ise yapının tamamını görmek oldukça zorlaşıyor.

Merkezde yaklaşık 5 metre yüksekliğinde bir tümsek bulunuyor. Bu bölümün içerisinde yaklaşık 6 metre uzunluğunda bir mezar odası yer alıyor. Verilen bilgilere göre ziyaretçiler bu odaya sürünerek girebiliyor.

BİNLERCE YIL SONRA YENİDEN ORTAYA ÇIKTI

Rujm el-Hiri, İsrail'in 1967 Savaşı'nın ardından Golan Tepeleri'ni Suriye'den ele geçirmesi sonrasında tarih kayıtlarında yer aldı.

Hava araştırmaları, taş çemberlerin merkezi bir höyüğün çevresinde düzenlendiğini ortaya çıkardı. Kompleksin içerisinde binlerce küçük bazalt kaya bulunuyor.

Anıtın inşasına MÖ 3500 civarında başlanmış olabileceği düşünülüyor. Bu tarih, bölgede gerçekleştirilen kazılarda bulunan çömlek parçaları ve çakmaktaşı aletlere dayanılarak belirleniyor.

DEV YAPI TEK SEFERDE İNŞA EDİLMEMİŞ OLABİLİR

Arkeolojik bulgular, Rujm el-Hiri'nin tek bir dönemde tamamlanmadığına işaret ediyor. Yapının bazı bölümlerinin sonraki yaklaşık 2 bin yıl içerisinde eklenmiş veya genişletilmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle kompleksin farklı nesiller tarafından zaman içinde değiştirilmiş olabileceği düşünülüyor.

Yapı, İbranice'de "devlerin tekerleği" anlamına gelen Gilgal Refaim adıyla da biliniyor. Rujm el-Hiri ise Arapça bir ifade ve "vahşi kedinin taş yığını" şeklinde çevriliyor. Ancak bu isimler anıtı inşa eden topluluğa dair bir bilgi vermiyor.

ANITIN ARKASINDAKİ TOPLULUK HALA BİLİNMİYOR

İsrail Eski Eserler Kurumu'nda megalitik mezarlar konusunda uzman olan Uri Berger, alanı gizemli olarak nitelendiriyor ve anıtın geçmişine ilişkin henüz eksiksiz bir tablo bulunmadığını belirtiyor.

Berger'in öne sürdüğü hipotezlerden biri, daha sonra bölgeye yerleşen göçebe bir uygarlığın kompleksi inşa etmiş olabileceği yönünde.

Ancak binlerce taştan ve 40 bin tondan fazla malzemeden oluşan yapının büyüklüğü, bu teoriyi zorlaştırıyor. Böylesine büyük bir yapının oluşturulması için önemli bir destek ağı gerektiği değerlendiriliyor.

GÜNDÖNÜMLERİYLE BAĞLANTILI OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYORDU

Rujm el-Hiri'nin geçmişte astronomiyle bağlantılı olabileceği de öne sürüldü. Yapıdaki açıklıkların yaz ve kış gündönümlerinde güneşin doğduğu yönlerle bağlantılı olduğu düşüncesi, anıtın gökyüzünü gözlemlemek amacıyla kullanılmış olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Bu görüşe göre yapı, göksel bir işaret veya takvim işlevi görmüş olabilir.

YENİ ARAŞTIRMA ASTRONOMİ TEORİSİNİ TARTIŞMAYA AÇTI

Remote Sensing dergisinde yayımlanan ve Rujm el-Hiri'nin bulunduğu bölgeden elde edilen jeofizik verilere dayanan araştırma, astronomik hizalanma yorumuna yeni bir bakış getirdi.

Araştırmacılar, bölgede zaman içerisinde meydana gelen jeolojik değişimlerin anıtın orijinal konumundan saat yönünün tersine dönmesine ve onlarca metre yer değiştirmesine neden olmuş olabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle girişlerin ve radyal duvarların bugün görülen yönünün, MÖ 4000 ile 2000 yılları arasındaki yönelimle aynı olması gerekmiyor.

Clickpetroleoegas'e göre, araştırmanın yazarları, bu değişimin mevcut konfigürasyona bakılarak anıtın geçmişte gök cisimleriyle hizalandığı yönündeki spekülasyonların desteklenmesini imkânsız hale getirdiğini ifade ediyor.

Sıradan bir taş sandılar, içinden 43 bin yıllık tarih çıktı

5 BİN YILLIK ANIT BUGÜN DE ZİYARET EDİLEBİLİYOR

Rujm el-Hiri, İsrail ordusunun eğitim amacıyla kullandığı bir bölgede bulunuyor. Verilen bilgilere göre ziyaretçiler hafta sonları ve resmi tatillerde bölgeye girebiliyor.

Ziyaretçiler antik taş duvarların arasında yürüyebiliyor ve yapının merkezindeki mezar odasına ulaşabiliyor.