AYM'den işe iade davalarında emsal karar: Şekilcilik hak ihlali sayıldı

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, işten çıkarılan çalışanların açtığı işe iade davalarında arabuluculuk belgelerinin yorumlanmasına ilişkin çok kritik bir içtihat ortaya çıktı. Anayasa Mahkemesi (AYM), arabuluculuk sürecindeki form ve tutanaklara katı bir yorum getirerek davayı usulden geri çeviren Bölge Adliye Mahkemesinin tutumunu Anayasa'ya aykırı buldu.

GÜVENLİK GÖREVLİSİNİN AÇTIĞI DAVADA SÜREÇ NASIL BAŞLADI?

Hukuki süreç, bir özel güvenlik şirketinde çalışan U.Ö.'nün iş akdinin feshedilmesiyle başladı. İşini kaybeden U.Ö., feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi talebiyle ilk derece mahkemesinde dava açtı. Dosyayı inceleyen İzmir 11. İş Mahkemesi, yapılan feshin haksız ve geçersiz olduğuna hükmederek davacı çalışanın işe iadesine karar verdi.

İSTİNAF MAHKEMESİ DAVAYI USULDEN REDDETMİŞTİ

İlk derece mahkemesinin kararının ardından davalı işveren dosyayı istinafa taşıdı. Başvuruyu inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozdu. Daire; arabuluculuk başvuru formunda yer alan "işe iade" seçeneğinin işaretlenmediğini ve düzenlenen son tutanakta geçen ifadelerin söz konusu talebi tam olarak kapsamadığını ileri sürdü. Bu gerekçeyle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddedilmesi yönünde hüküm kuruldu.

Patron usulsüz sigorta yaptı, SGK emekli aylığını kesti! Davayı bakın kim kazandı

İstinaf mahkemesinin bu ret kararı üzerine U.Ö., adil yargılanma ve mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.

"AŞIRI ŞEKİLCİ YAKLAŞIM HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNÜ ZORLAŞTIRDI"

Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 36. maddesinde koruma altına alınan adil yargılanma hakkı çerçevesinde, başvurucunun "mahkemeye erişim hakkının" ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi.

Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararında, arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde tarafların işe iade konusunu fiilen müzakere ettiklerinin ve bu hususta anlaşamadıklarının açıkça kayıt altına alındığı ifade edildi. Bölge Adliye Mahkemesinin sadece başvuru formundaki işaretlemelere odaklanarak sonuca varmasının katı bir yorum olduğu belirtilerek şu değerlendirmelere yer verildi:

"Arabuluculuk son tutanağında işe iade konusunun müzakere edildiğine dair beyanların bulunmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesinin dava şartının gerçekleşmediği yönündeki değerlendirmesi, başvurucunun dava açmasını zorlaştırmış ve arabuluculuk şartına ilişkin kurallar bakımından aşırı şekilci bir yaklaşım sergilenmiştir. Bu katı yorum, başvurucu üzerinde ağır bir külfete sebebiyet vermiş ve hedeflenen meşru amaçlarla karşılaştırıldığında ölçülü olmamıştır."

DOSYA YENİDEN YARGILAMA İÇİN GÖNDERİLDİ

Anayasa Mahkemesi, ortaya çıkan hak ihlalinin sonuçlarının giderilmesi ve davanın yeniden görülmesi amacıyla kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesine iletilmek üzere İzmir 11. İş Mahkemesine gönderilmesini kararlaştırdı. Öte yandan, başvurucu U.Ö.'nün mahkemeden talep ettiği tazminat istemi ise Yüksek Mahkeme tarafından reddedildi.