Son dakika | KKM bakiyesi 5 yıl sonra sıfırlandı
Son dakika... BDDK verilerine göre yaklaşık beş yıldır ekonomiyi esir alan kur korumalı TL mevduat ve katılma hesaplarında bakiye sıfırlandı. Sistemin kamuya ve halka yüklediği milyarlarca liralık devasa fatura ise sıfırlanmış değil.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), haftalık bankacılık sektörü istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan resmi rakamlara göre, finansal sistem içerisinde yer alan kur korumalı TL mevduat ve katılma hesaplarının toplam bakiyesi tamamen eriyerek sıfır seviyesine geriledi.
BAKİYEDE ÇARPICI ERİME: 6,5 MİLYARDAN SIFIRA
Paylaşılan verilere bakıldığında, söz konusu hesaplardaki toplam tutarın bir önceki hafta 4 milyon Türk Lirası seviyesinde bulunduğu görülmüştü. Yılın başındaki tablo incelendiğinde ise aynı kalemdeki varlığın 6,5 milyar Türk Lirası olarak kayıtlara geçtiği tespit edilmişti. Yaklaşık beş yıllık bir süreci kapsayan uygulama, son verilerle birlikte bakiye açısından tamamen kapanmış oldu.
BİR NEBATİ 'MUCİZESİ': KUR KORUMALI MEVDUAT
Kurdaki aşırı oynamaları frenlemek amacıyla Aralık 2021'de dönemin Hazine Bakanı Nureddin Nebati tarafından devreye sokulan Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi Mehmet Şimşek'in ekonomi yönetimine geçmesi ile sonlandı.
Aralık 2021 tarihinde hayata geçirilen KKM ve katılma hesaplarında yenileme ile açılış işlemlerinin durdurulmasıyla birlikte yaklaşık 5 yıllık süreç kapandı.
KKM SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ VE BAŞLANGIÇ RAKAMLARI
Gerçek kişilerin Türk Lirası vadeli hesapları üzerinden işleyen faiz ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranının kıyaslandığı sistemde, yüksek olan oran üzerinden ödeme yapılıyordu. Vade süresince kur artışı faiz oranını aşmışsa aradaki kur farkı, faiz daha yüksekse faiz tutarı hesaba yansıtılıyordu. Sistem ilk devreye girdiğinde toplam büyüklük 459 milyar 230 milyon dolar seviyesindeydi.
Uygulamanın başladığı Aralık 2021 döneminde dolar kuru 18 liradan 12 lira seviyesine gerilese de, kurdaki yukarı yönlü baskı dinmemiş ve Aralık 2022'ye gelindiğinde kur yeniden 18 sınırını aşmıştı. Bu durum, açığı finanse eden Hazine ile Merkez Bankası üzerindeki mali yükü katbekat artırmıştı.
REKOR SEVİYELERDEN TASFİYE SÜRECİNE GEÇİŞ
Mayıs 2023 seçimlerinin ardından ekonomi yönetiminde yaşanan değişimle birlikte KKM politikalarında da dönüşüm başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in piyasaları sarsmadan sistemden çıkılacağı yönündeki mesajlarının ardından tasfiyeyi teşvik eden adımlar atıldı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, KKM büyüklüğü 18 Ağustos 2023 tarihinde 3 trilyon 407 milyar Türk Lirası ile zirve yaptı. Alınan önlemler neticesinde düşüşe geçen hesaplar 2023 yılını 2 trilyon 626 milyar Türk Lirası ile tamamlarken, 2025 yılına 1 trilyon 108 milyar Türk Lirası ile girdi. Tüzel kişiler için Şubat 2025'te durdurulan işlemler, 23 Ağustos tarihi itibarıyla tamamen sonlandırıldı.
