Son Dakika | AKP üç yıllık ekonomi planını açıkladı! OVP'de enflasyon beklentisi yükseldi

AKP’nin 2027-2029 dönemini kapsayan yeni ekonomi planında büyüme hedefleri aşağı çekilirken enflasyon tahminleri yükseltildi. 2026 büyüme beklentisi yüzde 3,8’den 3,3’e indirilirken enflasyon tahmini yüzde 16’dan 28,4’e çıkarıldı. Programda 2029’da yüzde 5 büyüme, yüzde 9 enflasyon, 2,1 milyon ilave istihdam, 2,2 trilyon dolar milli gelir ve 450 milyar dolar ihracat hedeflendi.

Köprülerin özelleştirme kararı için uzmanlardan 'Enflasyon' uyarısı!

AKP’nin 2027-2029 dönemine ilişkin ekonomi yol haritası açıklandı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yeni Orta Vadeli Program’ın (OVP) büyüme, enflasyon, istihdam, bütçe ve dış ticaret hedeflerini duyurdu.

Yeni programda önceki OVP’de yer alan tahminler önemli ölçüde değiştirildi. 2026 için yüzde 3,8 olan büyüme beklentisi yüzde 3,3’e düşürüldü. Aynı yıl için yüzde 16 olarak açıklanan enflasyon tahmini ise yüzde 28,4’e yükseltildi.

ENFLASYON HEDEFLERİNDE SERT REVİZYON

Önceki OVP’de 2027 için yüzde 4,3, 2028 için yüzde 5 büyüme hedeflenmişti. Yeni programda bu oranlar sırasıyla yüzde 4,2 ve yüzde 4,6 olarak güncellendi. Ekonominin 2029’da yüzde 5 büyümesi öngörüldü.

Enflasyon hedeflerinde de belirgin değişiklik yapıldı. Önceki programda 2027 için yüzde 9, 2028 için yüzde 8 olan tahminler; yeni OVP’de yüzde 21 ve yüzde 13,5’e çıkarıldı. Enflasyonun 2029’da yüzde 9’a gerileyerek yeniden tek haneye inmesi hedeflendi.

SAVAŞ VE ENERJİ FİYATLARI GEREKÇE GÖSTERİLDİ

Yılmaz, tahminlerdeki değişikliğin bölgede yaşanan savaş, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve dış talepteki zayıflamadan kaynaklandığını söyledi.

Geçen yıl 2026 için 64,3 dolar olarak öngörülen ortalama Brent petrol fiyatının 89,3 dolara yükseldiği belirtildi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5,7 düşüş beklenirken yüzde 18,6 artış tahmin edildi. Küresel enflasyon beklentisi de yüzde 3,6’dan yüzde 4,7’ye çıkarıldı.

Türkiye’nin başlıca ticaret ortaklarının büyüme tahmini yüzde 2,4’ten yüzde 1,6’ya düşürüldü. Avro Bölgesi için büyüme beklentisi yüzde 1,2’den yüzde 0,9’a çekildi. Kuzey Afrika ve Orta Doğu ekonomilerinin ise 2026’da yüzde 0,5 daralacağı öngörüldü.

ENERJİ FATURASI 71 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

Enerji ithalatı tahmini 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükseltildi. Dış ticaret açığı beklentisi de 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkarıldı.

Cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahmin yüzde 2,6 olarak güncellendi. Turizm geliri beklentisi ise savaşın etkisi gerekçe gösterilerek 68 milyar dolardan 65 milyar dolara indirildi.

Yılmaz, bu değişikliklerin programın ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmediğini savundu.

2,1 MİLYON YENİ İSTİHDAM HEDEFİ

Yeni OVP’ye göre 2026’da yüzde 8,1 olması beklenen işsizlik oranının 2027’de yüzde 8’e, 2028’de yüzde 7,8’e ve 2029’da yüzde 7,6’ya düşürülmesi hedefleniyor.

Program döneminde yaklaşık 2,1 milyon kişiye ilave istihdam sağlanması planlanıyor. İş gücü politikalarında mesleki eğitim, yeni çalışma modelleri, kadın ve gençlerin istihdamı ile atıl iş gücünün azaltılmasına ağırlık verilecek.

Kadınların iş gücüne katılımını artırmak amacıyla çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması da programdaki hedefler arasında yer aldı.

KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİR İÇİN 25 BİN DOLAR HEDEFİ

Cari işlemler açığının milli gelire oranının 2027’de yüzde 1,9’a, 2028’de yüzde 1,8’e ve 2029’da yüzde 1,6’ya gerilemesi öngörüldü.

Program dönemi sonunda milli gelirin 2,2 trilyon doların üzerine çıkarılması hedeflendi. Kişi başına milli gelir için 25 bin dolar, mal ve hizmet ihracatı için ise 450 milyar dolarlık hedef belirlendi.

Yılmaz, Ağustos 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın 280 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracattaki payının da yüzde 44,1’e yükseldiğini açıkladı.

BÜTÇE AÇIĞI YÜZDE 2,8’E İNDİRİLECEK

Önceki programda 2026 için yüzde 3,5 olarak tahmin edilen bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Bütçe açığı için 2027 hedefi yüzde 3,5 olarak belirlendi. Bu oranın program dönemi sonunda yüzde 2,8’e indirilmesi planlandı.

Yılmaz, 2023-2026 döneminde deprem bölgesi için 2026 fiyatlarıyla 5,4 trilyon lira, başka bir ifadeyle 104 milyar dolar harcanmış olacağını söyledi. Toplam harcamanın 2027 sonunda 116 milyar doları aşması bekleniyor.

Deprem bölgesinde hak sahipleri için 455 bin bağımsız bölümün tamamlandığı, sosyal konut yapımının ise sürdüğü belirtildi. Deprem için 2027’de yaklaşık 10 milyar dolarlık ek kaynak ayrılacağı açıklandı.

SANAYİYE 250 MİLYAR LİRALIK KREDİ

OVP kapsamında imalat sanayisine 250 milyar liralık ilave kredi desteği sağlanacak. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırımlar için üç yıllık dönemde ayrılan 750 milyar liralık Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi uygulaması da sürdürülecek.

İhracatçılara düşük faizli reeskont kredisi verilecek. KOBİ’lerin teminat ve işletme sermayesi sorunlarının azaltılması için yeni finansman araçları devreye alınacak.

Sanayide kullanılan elektrik ve doğal gaza yönelik sübvansiyonların sürdürülmesi, istihdamını koruyan işletmelere destek verilmesi ve Eximbank imkânlarının genişletilmesi planlanıyor.

Kamu alımlarında uzun vadeli sipariş ve tedarik modeli; sağlık teknolojileri, raylı sistemler, enerji ekipmanları, elektronik ve kritik sanayi girdilerine de uygulanacak.

KİRALIK SOSYAL KONUT UYGULAMASI YAYILACAK

Dar ve orta gelirli vatandaşların konuta erişimini kolaylaştırmak amacıyla sosyal konutlara ayrılan bütçe 100 milyar liradan 250 milyar liraya çıkarılacak. Böylece bu alandaki kaynak yüzde 150 artırılmış olacak.

İstanbul’da başlatılması planlanan kiralık sosyal konut uygulamasının daha sonra diğer illere yayılması öngörülüyor. İstanbul başta olmak üzere riskli bölgelerdeki kentsel dönüşüm projelerinin hızlandırılması da programda yer aldı.

SAVUNMA BÜTÇESİNDE YÜZDE 229 ARTIŞ

Yeni dönemde sulama yatırımlarına ayrılan kaynağın yüzde 42, içme suyu yatırımlarının yüzde 71 ve organize tarım bölgesi yatırımlarının yüzde 103 artırılması planlandı.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün yatırımları yüzde 139, sanayi altyapı yatırımları yüzde 54, demir yolu projelerine ayrılan kaynak yüzde 49 artırılacak.

Savunma harcamalarında ise yüzde 229 oranında artış öngörüldü.

DÖRT BAŞLIKTA EKONOMİK GÜVENLİK PLANI

OVP’ye ilk kez “ekonomik güvenlik ve dayanıklılık” başlığı eklendi. Bu kapsamda dört temel alana odaklanılacak:

• Enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliği sağlanacak.
• Gıda arz güvenliği ve tarımsal dayanıklılık artırılacak.
• Savunma, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zekâda yerli kapasite geliştirilecek.
• Aile, nüfus politikaları, sosyal konut ve afetlere dayanıklı şehirler desteklenecek.

Kritik mineraller, nükleer enerji, hidrojen teknolojileri ve enerji ekipmanlarında yerli üretimin artırılması da programın hedefleri arasında bulunuyor.

DİJİTAL TÜRK LİRASI İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRECEK

Finansal sistemde Türk lirası tasarruf araçlarının çeşitlendirilmesi ve sermaye piyasalarının derinleştirilmesi planlanıyor. Dijital Türk lirasının kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar da devam edecek.

Yılmaz, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6’dan yüzde 61,5’e çıktığını belirtti. Kur Korumalı Mevduat uygulamasından çıkışın tamamlandığını söyledi.

Brüt rezervlerin 89,7 milyar dolar artarak 188,2 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, Türkiye’nin risk priminin de 700’lü seviyelerden 220’nin altına gerilediğini ifade etti.

Program kapsamında kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yapay zekâ ve dijital uygulamalardan yararlanılması, sosyal güvenlik sisteminin yeni nesil esnek çalışma modellerine uyarlanması ve enerji alanındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde yönetişim reformuna gidilmesi de planlanıyor.