Savaş ortamında altına güvendiler: Merkez bankaları kasaları doldurdu

Küresel ölçekte tırmanışa geçen jeopolitik riskler, ticaret savaşları ve sınır hatlarındaki askeri hareketlilik, dünya genelindeki merkez bankalarını en güvenli liman olan fiziki altına yöneltti.

Dünya Altın Konseyi (WGC) tarafından yayımlanan son stratejik rapor; küresel merkez bankalarının 2026 yılının ilk çeyreğinde (ocak-mart dönemi) net 244 ton fiziki altın satın alarak rezerv varlıklarını tahkim ettiğini ortaya koydu.

Gerçekleşen bu kitlesel alım hacmi, son beş yılın çeyreklik ortalamasının çok üzerine çıktı.

ABD 8 BİN TONLA ZİRVEDE

Dünya Altın Konseyi ve Uluslararası Para Fonu (IMF) resmi verilerine göre, küresel altın rezervleri listesinde 8 bin 133,5 tonluk devasa stoku ile Amerika Birleşik Devletleri açık ara ilk sırada yer alıyor. ABD'nin bu stoku, 2000'li yılların başından beri neredeyse hiç değişmedi. İstatistiki verilere göre, dünyanın en çok altın rezervine sahip ilk 10 ülkesi, yeryüzündeki resmi altın stoklarının yaklaşık yüzde 70'ini elinde bulunduruyor. ABD ve Avrupa ülkeleri ise bu toplam küresel rezervin yüzde 60'ından fazlasını kasalarında saklıyor.

REZERVLERDE DOĞU-BATI AYRIŞMASI

Forbes'in finans analizlerine yansıyan detaylarda, Batı ve Doğu ekonomileri arasında rezerv çeşitlendirme stratejilerinde uçurum olduğu görülüyor. ABD ve Almanya, ulusal toplam rezervlerinin yaklaşık yüzde 69’unu doğrudan fiziki altında tutmayı tercih ederken; bu oran Asya devlerinden Çin'de yüzde 9, Japonya'da ise yalnızca yüzde 5 seviyesinde kalıyor.

Emtia piyasalarındaki güncel fiyatlamalar baz alındığında, ABD'nin elindeki 8 bin tonluk stokun toplam piyasa değeri, ons başına 4 bin 450 dolar üzerinden hesaplandığında tam 1,16 trilyon dolara ulaşıyor. Bu devasa rakam, küresel devlet bilançoları tarihindeki en büyük "gerçekleşmemiş kazançlardan" biri olarak finans tarihindeki yerini alıyor.

REZERV DONDURMA KORKUSU ALIMI TETİKLEDİ

Merkez bankalarının son yıllarda hız kazanan fiziki altına dönüş hamlesinin arkasında, Batılı hükümetlerin 2022 yılında Ukrayna savaşı gerekçesiyle Rusya Merkez Bankası'na ait 300 milyar dolarlık yabancı para rezervini dondurması yatıyor. Bu kararın ardından kağıt para ve tahvil varlıklarının bir gecede bloke edilebileceğini gören devletler, fiziksel olarak el konulması imkansız olan altına sarıldı. Merkez bankaları bu kırılmanın ardından 2022'de 1.082 ton, 2023'te ise 1.037 ton net altın alımı gerçekleştirdi. Bu eğilim, 2026'nın ilk çeyreğindeki 244 tonluk alımla kesintisiz devam etti.

DÖNEM ŞAMPİYONU POLONYA

2026 yılının ilk çeyreğinde piyasadan en çok altın toplayan ülke, 31 tonluk net alımıyla Polonya oldu. Toplam altın rezervini 582 tona yükselterek dönem lideri olan Polonya Merkez Bankası (NBP) Başkanı Adam Glapiński, ülkesinin NATO'nun doğu kanadında, yani jeopolitik risklerin merkezinde yer aldığını hatırlatarak, "Varşova'da kendi topraklarımızda güvenle tutulan bu altına hiçbir dış gücün dokunmaya gücü yetmez" çıkışında bulundu. Polonya, Ocak 2026'da yayımladığı stratejik planda resmi altın rezerv hedefini 700 ton olarak ilan etmişti.

ÇİN VE ÖZBEKİSTAN KASAYI DOLDURUYOR

Aynı dönemde Orta Asya'nın maden devlerinden Özbekistan, 25 ton net alım gerçekleştirerek resmi altın rezervini 416 tona çıkardı. Bu miktar, Özbekistan'ın toplam dış rezervlerinin yüzde 87’si gibi radikal bir bölümünü oluşturuyor.

Küresel piyasaların odağındaki Çin ise 2026'nın ilk çeyreğinde resmi rezervlerine 7 ton daha ekleme yaparak altın alım serisini tam 17 aya taşıdı. Resmi kayıtlara göre altın rezervi 2 bin 313 ton olan Çin'in, devlet kurumları ve yan fonlar üzerinden yaptığı "kayıt dışı/gizli" fiziki işlemlerle gerçek altın stokunun bu miktarın iki ila üç katı (yaklaşık 5-6 bin ton) olduğu tahmin ediliyor. Bölgenin bir diğer büyük oyuncusu Hindistan ise ulusal para birimi rupideki oynaklığı ve devalüasyon baskısını yönetmek adına 880 tonluk güçlü altın rezervini bir finansal kalkan olarak kullanmaya devam ediyor.