İsa Karakaş asgari ücrette tarih ve rakamı açıkladı: İki ayrı formül masada

Açlık sınırının 37 bin liraya dayandığı Türkiye'de, 28 bin lira seviyesindeki asgari ücretle geçinmeye çalışan milyonlarca yurttaşın gözü Ankara kulislerine çevrilmişken, iktidarın seçim takvimine endeksli zam planı netleşiyor. Halk TV canlı yayınına katılarak son kulis bilgilerini ve ekonomik verileri paylaşan SGK Uzmanı İsa Karakaş; 2027 seçim ekonomisi hazırlıklarını, masadaki iki farklı yüzde 50 zam senaryosunu ve kıdem tazminatı ile Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) tartışmalarına ilişkin perde arkasını açıkladı.

"AÇLIK SINIRI 37 BİN LİRA, 28 BİN LİRAYLA BİR KİŞİNİN BİLE GEÇİNMESİ MÜMKÜN DEĞİL"

Resmi rakamları ve geçim krizini değerlendiren İsa Karakaş, uygulanan ekonomi politikaları ve Orta Vadeli Plan (OVP) nedeniyle 2024 yılından bu yana asgari ücrete temmuz aylarında ara zam yapılmadığını hatırlattı.

Karakaş, geçmiş yıllarda asgari ücretin açlık sınırının bir miktar üzerinde belirlendiğini, ancak mevcut tabloda açlık sınırının 36 bin 940 liraya (yaklaşık 37 bin TL) yükseldiğini, asgari ücretin ise 28 bin 75 lirada kalarak açlık sınırının çok altında ezildiğini vurguladı. DİSK-AR verilerine göre temmuzda 5 bin 576 lira eriyen maaşlar karşısında Meclis'in tatilde olduğunu belirten Karakaş, sahadaki tabloyu şu sözlerle aktardı:

"Şu anda Meclis tatilde ve bütün milletvekilleri sahada, AK Parti teşkilatı sahada. Bundan sonraki tek gündem artık vatandaşın kendisi, emeklinin kendisi. 28 bin lirayla değil bir ailenin, bir kişinin bile ay sonunu getirmesi mümkün değil. Aralık ayında Komisyon toplanacak ve durum kesinleşecek. Düşük bir asgari ücretle girilmesi mümkün değil. Neden? Asgari ücret şimdi 28 bin, açlık sınırı 37 bini geçti. Ocak ayına geldiğimiz zaman açlık sınırının altında bir asgari ücretin olmasından kaçınacaklar. Bakın dikkatinizi çekiyorum; bekar bir işçi için demiyorum, yoksulluk sınırı demiyorum, açlık sınırı diyorum. Açlık sınırı ne demek? Sadece mutfak. Zam yapılması elzem. Çünkü şubat ayında cebine girecek. 2027 Şubat ayına kadar geldiğimiz zaman bugün 37 bin civarında olan açlık sınırına zaten yüzde 50'lik zam yapsanız bile yetişmiyor. Böyle bir durum var arkadaşlar."

KULİSLERDEKİ SEÇİM TAKVİMİ VE MASADAKİ İKİ ZAM SENARYOSU

Ankara kulislerinde 2027 yılı için erken seçim hazırlıklarının konuşulduğunu doğrulayan Karakaş, seçim takvimine bağlı olarak hazırlanan zam formüllerini kamuoyuna açıkladı. Karakaş kulislerdeki iki senaryoyu şu şekilde aktardı:

"Ankara'da konuşulan kulis bilgisi şu: Eğer ki seçim kasım ayında olursa (bütçeden anlayacağız, 2027 Kasım'da olursa) ocak ayında asgari ücrette yüzde 50'lik bir zam görebiliriz. Bu yüzde 50'lik zam birdenbire tek seferde olabilir veya yüzde 30 artı yüzde 20 ya da artı yüzde 25 seçimin durumuna göre ara zam şeklinde de olabilir. Yani iki formül söz konusu: Birinci formül ocak ayında bir kerede yüzde 50 civarında bir zam. Bu yapılmazsa ne olur? Gerçekleşen enflasyon civarında yüzde 30'luk bir zam, ardından temmuzda bir ara zamla yine yüzde 50'nin üzerine çıkarılması gibi formüller konuşuluyor."

Yıl sonu gerçekleşecek enflasyon beklentisinin yüzde 29,5 ile yüzde 30 civarında olduğunu kaydeden Karakaş, hükümetin "Ocakta yüzde 30, temmuzda ara zamla yüzde 50'nin üzerine tamamlama" modeline daha yakın durduğunu bildirdi. Yüzde 50'lik artışın asgari ücreti ancak 42 bin lira bandına taşıyacağını, bunun da açlık sınırının hızla ilerlemesi sebebiyle yetersiz kalacağını kaydetti.

ÖZEL SEKTÖRDE ARA ZAM TEPKİSİ VE YENİ MODEL İDDİALARI

Asgari ücretin sadece bu ücreti alanları değil, komşu maaşlarla birlikte çalışan nüfusun yüzde 50'den fazlasını ilgilendiren temel bir gösterge olduğuna işaret eden Karakaş, "bölgesel asgari ücret" tartışmalarının sürdüğü dönemde ara zam yapılmamasının özel sektör çalışanlarını doğrudan mağdur ettiğini belirtti:

"Önceki yıllarda, 2025 yılına baktığımız zaman emeklilere temmuzda ara zam yapıldı, memurlara, işçilere yapıldı; ama asgari ücret sabit kaldı. Asgari ücrete ara zam gelmediği zaman maalesef özel sektörün yüzde 70'inden fazlası beyaz yaka dahil hiç kimseye ara zam yapmıyor. Dolayısıyla özel sektörde çalışanlar arasında olağanüstü bir tepki var."

Asgari ücretin artışıyla birlikte işsizlik maaşı ve hastalık iş göremezlik ödeneğinin yükseleceğini belirten Karakaş, buna karşın kendi isteğe bağlı primlerini ödeyen ev kadınlarının maliyet yükünün de artacağını dile getirdi. Ayrıca ailelere verilen gelir desteklerinin vakıf ve ilçe heyetleri yerine daha şeffaf, merkezi bir sisteme devredilmesinin hedeflendiğini ekledi.

Asgari ücrete zam yerine yeni model iddiası! "Bölgesel ücrete hazırlanıyorlar"

KARAKAŞ'TAN KIDEM TAZMİNATI VE TES UYARISI: "YÜRÜRLÜĞE GİREMEZ"

SGK'ya ödenen devlet katkısının kesilmesi, zorunlu Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve kıdem tazminatının fona aktarılacağı iddialarını da değerlendiren İsa Karakaş, çalışanlara çağrıda bulunarak sistemin uygulanamayacağını söyledi:

"Tamamlayıcı emeklilik sistemi dediğimiz sistem yeni gündeme gelmiş değil. 2003 yılında ben komisyonlarda yer almıştım, o zaman da 'Kıdem tazminatı kaldırılacak, şöyle olacak, böyle olacak' denilmişti ve 2003'ten günümüze kadar 23 yıl geçti, kıdem tazminatı kaldırılmadı, herhangi bir değişiklik olmadı. Ben kendi gazete yazılarımda da 'Tamamlayıcı emeklilik sistemi yürürlüğe girmez, giremez' dedim. Bunu geçen yıl söyledim, önceki yıl söyledim, bu yıl yine sizin aracılığınızla söylüyorum: Tamamlayıcı emeklilik sistemi uygulanmayacak."

28 bin liralık asgari ücretten çalışan adına ilave yüzde 3'lük bir prim kesintisi yapılmasının mümkün olmadığını, işveren tarafının da ilave yüzde 3'lük prime şiddetle karşı çıktığını belirten Karakaş, "Çalışanlar işini bırakmasın. 'Kıdem tazminatı değişecek mi, elden gidecek mi?' diye işini bırakanlar ekmeğinden oluyor. Kıdem tazminatı ile ilgili kesinlikle bir değişiklik olmayacak. Seçime kadar tamamlayıcı emeklilik sistemi söz konusu değil" dedi. Emeklilikte intibak yasası, aylık bağlama oranlarının (ABO) düzeltilmesi ve verilen vaatlerin tutulması gerektiğini belirten Karakaş, sendikaların ve sivil toplumun bu taleplerin takipçisi olması gerektiğini vurguladı.