Fon mağdurlarını kurtaracak formül Madoff modeli mi? Kime ne, nereden alınarak ödenecek? İşte formül

Son dönemde gündemi sarsan fon krizlerinde, parasını kaybeden binlerce vatandaşın en çok merak ettiği iki soru var. "Sorumlular kim ve paramızı nasıl geri alacağız?" Uzmanlar, batan paraların vatandaşa geri ödenmesi için dünya finans tarihine geçen ve mağdurların parasının yüzde 90'ını kurtaran ünlü "Madoff Modeli"ni işaret ediyor. Bu sistemde para, sadece sistemi kuran sahtekarlardan değil, geçmişte bu sistemden haksız yere devasa paralar kazanıp çıkanlardan ve fon yöneticilerinin şahsi servetlerinden tek tek toplanarak mağdurlara dağıtılıyor.

YÜZDE 90 PARASINI GERİ ALDILAR DEDİ, MODELİ AÇIKLADI

Gazeteci Meltem Acet'e konuşan Finans uzmanı Kerim Rota, Türkiye’deki fon mağdurlarının haklarına kavuşabilmesi için Amerika'da uygulanan "Madoff Modeli"nin sistemin bizde de mutlaka devreye girmesi gerektiğini söyledi. Rota, krizin nasıl çözüldüğünü şu sözlerle aktardı:

"Madoff örneği iyi bir örnek, bizde de uygulanması lazım. Yalnızca fondaki mevcut kişilere değil, geçmişte girip çıkmış kişilere de gidildi. Adam fona 2 milyon dolar yatırmış, 5 milyon dolar geri almış. O kişiye gidip bu getirinin şu kadarı fahiştir deyip alınmış ve fona konulmuş.

Uluslararası yatırımcılara bile gidilmiş. Afrika'nın bir ülkesine bile gidip tahsilat yapılmış. Ayrıca fon yöneticilerinin şahsi malvarlıklarına da gidilmiş. Bu şekilde Madoff mağdurlarının %90 parası ödenmiş. Bu fon TEFAS'a kapalıyken 1 milyon TL'si 564 milyon TL'ye çıkanlar var. Bunların fahiş kazanç kabul edilmesi lazım."

PARA NEREDEN BULUNACAK?

Geçmişte Fahiş Kâr Elde Edenlerden Alınarak (Haksız Kazanç Geri Çağrısı):

Sisteme daha önce girip anaparasının çok üzerinde fahiş kâr alarak çıkan kişilere gidilir. Bu kişilere "Elde ettiğiniz getiri gerçek bir yatırımdan değil, sisteme giren diğer kişilerin parasından karşılanan fahiş bir kazançtır" denilerek aldıkları fazla paralar hukuki yolla geri istenir ve ana havuza aktarılır.

Fon Yöneticilerinin Şahsi Mal Varlıklarına El Konularak:

Sistemi kuran, yöneten ve bu süreçte haksız kazanç sağlayan tüm sorumluların şahsi banka hesaplarına, gayrimenkullerine, araçlarına ve tüm kişisel servetlerine el konulur. Bu varlıklar nakde çevrilerek mağdurlar için oluşturulan havuza aktarılır.

Sınır Ötesi ve Uluslararası Tahsilat Yapılarak:

Sistem üzerinden yurt dışına veya farklı ülkelere aktarılmış olan paralar için uluslararası hukuki süreçler başlatılır. Paranın kaçırıldığı en uzak ülkelerdeki yatırımlara ve hesaplara kadar ulaşılarak haksız paraların iadesi sağlanır.

VATANDAŞ PARASINI NASIL ALACAK?

Toplanan bu üç ana kaynak (geçmiş haksız karlar, yöneticilerin şahsi servetleri ve yurt dışından getirilen paralar) devlet denetimindeki ortak bir mağdur fonunda (havuzda) birleştirilir. Ardından oluşturulan resmi sıra ve hak sahipliği listesine göre, sistemde anaparası batan mağdur vatandaşlara adım adım geri ödeme yapılır.

DÜNYAYI SARSTI: MADOFF ÖRNEĞİ NEDİR?

Madoff örneği, finans dünyasının en büyük dolandırıcısının kurduğu saadet zincirinin çöküş öyküsüdür. Bernard Madoff, Amerikan borsasının eski başkanı ve çok saygın bir isimdi. İnsanlara "Bize paranızı verin, her yıl hiç zarar etmeden size %10-%12 arası kesin kâr verelim" diyerek devasa paralar topladı.

Ancak arkada hiçbir yatırım yapılmıyordu. Sistemin çarkı ise şöyle dönüyordu:

Yeni girenlerin parasıyla, eski girenlerin kâr payı ödeniyordu. Yatırımcılara tamamen sahte raporlar ve belgeler gönderiliyordu. Bu yalan düzeni, 2008 yılındaki büyük ekonomik krize kadar sürdü. Kriz çıkınca herkes aynı anda parasını geri çekmek istedi fakat kasada para yoktu. Toplam 65 milyar dolarlık dev felaket patladı. Madoff tutuklandı, 150 yıl hapis cezası aldı ve 2021 yılında hapishanede öldü.

Fon krizi böyle mi çözülecek? Kritik havuz iddiası