Et ve et ürünlerinde çok kritik düzenleme! Artık gerçeği yazacaklar

Tarım ve Orman Bakanlığı, et ve et ürünleri ile içme sütlerinin üretim ve satışına ilişkin kurallarda kapsamlı bir değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle döner, sucuk, kıyma, köfte, burger, pastırma ve kavurma gibi temel tüketim maddelerinin içeriğine yönelik sıkı sınırlamalar getirildi.

Bazı bileşenlerin kullanımına tamamen son verilirken, ürün etiketlerinde halka sunulacak bilgilendirme zorunlulukları da genişletildi. 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği ile eski düzenleme yürürlükten kaldırıldı ve yeni kurallar resmen yürürlüğe girdi.

DÖNERİN İÇERİĞİNE YENİ SINIRLAR GETİRİLDİ

Yeni tebliğle birlikte döner; yaprak döner, kıyma döner ve yaprak-kıyma döner olmak üzere net kategorilere ayrıldı. Kıyma dönerde kırmızı et olarak kullanılan kıyma oranı en fazla yüzde 90, yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı et oranı ise en az yüzde 10 olacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olarak belirlendi. Dönerde yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı da en fazla yüzde 2 ile sınırlandırıldı. Toplam et proteini oranının ise en az yüzde 12 olması zorunlu kılındı.

DÖNERDE FISTIK VE PEYNİR KULLANILAMAYACAK

Döner üretiminde fıstık ve peynir gibi girdilerin kullanımına kesinlikle izin verilmeyecek. Yaprak dönerde diyet lifi de bileşen olarak yer alamayacak. Süt, yoğurt ve yumurtadan elde edilen proteinler haricinde protein, protein hidrolizatı ve protein tozu gibi azot kaynakları ile nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri de döner üretiminde kullanılamayacak.

İşte halkı böyle zehirliyorlar: 5.5 ton kaçak sucuk imha edildi

Baharat kaynaklı nişasta ve bitkisel protein miktarı toplamda yüzde 1'i aşamayacak. Ayrıca sucuk, pastırma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme işlemi yapılamayacak.

ETİKETLERDE DÖNERİN TÜRÜ YAZACAK

Yeni düzenlemeyle tüketicinin aldığı dönerin türünü daha kolay ayırt edebilmesi amaçlanıyor. Ürün adında, dönerin çeşidine göre "yaprak", "kıyma" veya "yaprak-kıyma" ifadelerinin yer alması zorunlu tutulurken, bu ifadeler ürün adıyla aynı renk ve yazı karakterinde kullanılacak.

KIYMA, KÖFTE VE BURGERDE ORANLAR DEĞİŞTİ

Kıymadan elde edilen köfte ve burger gibi hazırlanmış kırmızı et karışımlarında toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek. Bu ürünlerde protein tozu, protein hidrolizatı ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerine yer verilmeyecek. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelebilecek nişasta ve bitkisel protein miktarı ise toplamda yüzde 5'i aşamayacak.

SUCUKTA PROTEİN KRİTERİ GETİRİLDİ

Sucukta toplam et proteini oranı en az yüzde 15 olarak belirlenirken, toplam et proteinindeki kolajen bağ doku proteini oranı en fazla yüzde 20 olacak. Sucukta nem ve yağ miktarlarının toplam proteine oranına da sınır getirilirken, ürünün pH değeri en fazla 5,4 olabilecek. Isıl işlem görmüş sucukta ise toplam et proteini en az yüzde 13, kolajen bağ doku proteini oranı en fazla yüzde 25 olarak kararlaştırıldı.

PASTIRMA VE KAVURMADA YENİ KURALLAR

Pastırmada çemen hariç nem oranı en fazla yüzde 50, çemen miktarı ise en fazla yüzde 10 olacak. Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı yüzde 45'i, tuz yüzde 3'ü, yağ oranı ise yüzde 30'u geçemeyecek; ayrıca bu ürünlere hiçbir gıda katkı maddesi eklenemeyecek.

KANATLI KIYMA SADECE DONDURULMUŞ SATILACAK

Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan kanatlı eti karışımları sadece dondurulmuş olarak piyasaya arz edilebilecek. Kanatlı köfte ve burgerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ oranı en fazla yüzde 15 olacak. Kanatlı eti dönerinde ise yağ oranı yüzde 15'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 14 seviyesinde tutulacak.

ETİKETLERDE YENİ İFADELER ZORUNLU

Yeni düzenlemeyle tüketicinin bilgilendirilmesine yönelik etiket kuralları da genişletildi. Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette "Baş eti içerir." ifadesi yer alacak. Mekanik ayrılmış kanatlı eti kullanılan ürünlerde de bu durum etikette ve bileşenler listesinde açıkça belirtilecek. Üründe kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu içindekiler bölümünde yazılacak. Çemeni sıyrılarak satılan pastırmalarda ise "Çemeni sıyrılmıştır." ifadesi zorunlu olacak.

"YÜZDE 100 DANA ETİ" İFADESİNE YASAK

Tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketlerinde marka dahil olmak üzere "yüzde 100", "yüzde 100 dana eti" veya "yüzde 100 göğüs eti" gibi ifadeler ve bunları çağrıştıran logolar artık kesinlikle kullanılamayacak.

Kıyma etiketlerinde yağ oranı ile kolajen bağ doku proteini/et proteini oranına ilişkin bilgilerin temel görüş alanında bulunması zorunlu kılınırken; çiğ kanatlı eti ve kanatlı kıyma ürünlerinin etiketlerinde "Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır." uyarısına yer verilecek.

ÜRETİCİLERE 31 MART 2027'YE KADAR SÜRE TANINDI

Yeni düzenlemeler 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Ancak bu tarihten önce faaliyet gösteren işletmelere uyum sağlayabilmeleri için 31 Mart 2027'ye kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ve yeni hükümlere uygun olmayan ürünler ise raf ömrü sonuna kadar piyasada kalmaya devam edebilecek.