Doğalgazda kuralları değiştirecek taslak sunuldu

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz dağıtımında güvenli işletmecilik, hizmet kalitesi ve uygulama birliğinin artırılması amacıyla hazırladığı yeni düzenleme taslağını kamuoyunun ve ilgili kurumların görüşüne açtı.

TÜRKİYE GENELİNDEKİ DAĞITIM AĞI GENİŞLİYOR

Kurum tarafından yapılan açıklamaya göre, gerçekleştirilen ihaleler ve genişletme faaliyetleri neticesinde Türkiye genelinde 81 il merkezinin tamamında, 853 ilçe ve 140 beldede doğal gaz hizmeti sunuluyor. Sektördeki imalatı yapılan toplam boru hattı uzunluğu ise 230 bin kilometreyi geride bırakırken, bu faaliyetler EPDK tarafından lisanslandırılan 73 dağıtım şirketi eliyle yürütülüyor.

Şebekenin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte güvenlik çalışmalarına ağırlık veren EPDK, işletmecilik, tüketici memnuniyeti ve sistem güvenliği alanlarında uygulama birliği sağlamak amacıyla "Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı"nı hazırladı. Taslak ile acil müdahaleden bakım-onarıma, kaçak taramalarından afet sonrası devreye alma süreçlerine kadar pek çok teknik alan ayrıntılı kurallara bağlanıyor.

ACİL MÜDAHALE VE ARAÇ STANDARTLARI

Taslak metnine göre, acil müdahale merkezlerine gelen ihbarların sınıflandırılması, talimatların oluşturulması, arayan kişinin yönlendirilmesi ve sahadaki müdahale anına kadar geçen tüm süreçlerde bütün dağıtım şirketleri için tek tip ve verimli hizmet sunulması zorunlu kılınacak. Acil müdahale ile bakım-onarım araçlarının tasarımları ve taşıması gereken teknik nitelikler de netleştirilerek ülke genelindeki araçlar tek tip görünüme kavuşturulacak. Böylece araçların aboneler tarafından kolayca tanınması ve zaman kaybının önlenmesi hedefleniyor. Ayrıca sahada görev yapacak acil müdahale ve bakım-onarım personelinin alması gereken asgari eğitimler de zorunlu tutularak personelin güvenlik konusunda yetkinleşmesi sağlanacak.

AFET DURUMLARINDA ORTAK DESTEK AĞI

Acil durumlar ve afetler karşısında kriz merkezlerinin ivedilikle faaliyete geçirilmesi taslakta yer alan başlıklar arasında bulunuyor. Gerekli hallerde diğer doğal gaz dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme desteği alınabilecek. Bu sayede farklı bölgelerdeki şirketler arasında etkin iş birliği kurulması öngörülürken, şebeke ekipmanlarına yönelik bakım programları ile stok takiplerinin düzenli yürütülmesine dair hükümler de getiriliyor.

KAÇAK TARAMALARI VE KOKULANDIRMA

Abonelerin can ve mal güvenliğini korumak amacıyla yürütülen doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin periyotları netleştirilecek. Afet, acil durum veya şebekede hasar oluşması durumunda ilgili bölgelerde ivedilikle kaçak taraması yapılması öncelik taşıyacak. Taslakta, kaçak gazın aboneler tarafından kolayca hissedilebilmesi amacıyla şebekedeki koku malzemesi miktarının azami düzeye çıkarılması kararlaştırılırken; sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere ise kokusuz gaz verilmesine imkan tanınacak.

HASAR YÖNETİMİ VE MALİYET YANSITMASI

Şebekede hasar meydana gelmesi halinde alanın emniyete alınması, abonelerin bilgilendirilmesi, müdahale usulleri ve maliyetlendirme detayları netleştirilecek. Olay yerinin hızlıca güvenli hale getirilmesi için emniyet birimlerinden destek alınacak, gaz kesintisi yaşanacak durumlarda ise etkilenecek aboneler önceden bilgilendirilecek.

Hasara ilişkin tutanaklar tek tip olacak, çağrı merkezine gelecek aramalar için tedbirler alınacak. Onarım sonrasında maliyet kalemlerinin ve atık gaz bedeli dahil tüm masrafların nasıl hesaplanacağı belirlenerek, bu bedeller hasara sebep olan kurum veya kuruluşa rücu edilecek. Çelik hatlarda korozyonu önlemek için katodik koruma ile elektrik arkı riskine karşı topraklama uygulamalarında standartlara uyulması zorunlu kılınacak. Sokak ve kırsal alanlardaki işaret direkleri ile uyarı levhalarının tasarımları ve montaj yerleri de tek tip hale getirilecek.

YENİDEN DEVREYE ALMA VE KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ

Şebekenin ilk kez devreye alınması ile afet veya hasar onarımından sonra yeniden işletmeye açılmasına dair asgari kurallar kurallara bağlanacak. İlk devreye alımda hazırlık prosedürleri uygulanırken, afet veya hasar sonrasında istasyonların, hatların ve gerekirse iç tesisatların kontrolü titizlikle yapılacak. Binalara yeniden gaz verilmeden önce daireler tek tek ziyaret edilerek aboneler bilgilendirilecek.

Söz konusu taslak, özellikle 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında edinilen tecrübeler ve uygulamada karşılaşılan sorunlar göz önüne alınarak hazırlandı. Paydaşlardan gelecek görüşlerin değerlendirilmesinin ardından taslak, onay için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'na sunulacak.