Borsanın korkulan ayı geldi! Her yıl kayıp artıyor
Yaz aylarındaki yapay zeka rallisinin ardından tatilden dönen küresel borsaları tarihsel olarak en zayıf ay olan eylül karşıladı. Eylül ayında son 5 yıl düşüş görülürken uzmanlardan satış uyarısı geldi.
Yaz döneminde teknoloji ve yapay zeka hisselerinin ivmesiyle tarihi zirvelere yaklaşan küresel borsalar, fon yöneticilerinin tatilden dönmesiyle birlikte yılın en kritik virajına giriyor. Tarihsel olarak hisse senetleri piyasalarında durgunluk yaratmasıyla bilinen ve 'Eylül Etkisi' olarak adlandırılan süreçte, S&P 500 endeksinin eylül aylarında ortalama yüzde 1 gerilediği görülüyor.
Uzun dönemli istatistikler, 2020-2024 döneminde eylül kayıplarının sırasıyla yüzde 3,9, yüzde 4,8, yüzde 9,3 ve yüzde 4,9 oranlarında gerçekleştiğini ve bu durumun ayın olumsuz namını pekiştirdiğini ortaya koyuyor.
Bununla birlikte, son 25 yıllık verilerde S&P 500’ün ortalama eylül kaybının eksi yüzde 0,4 seviyesine gerilediği, yani tarihsel zayıflığın tek başına bir satış gerekçesi olmadığı da uzmanlar tarafından vurgulanıyor.
MAKROEKONOMİK RİSKLER VE PETROL BASKISI
Ancak bu yılki eylül takvimi, birbiri ardına gelen çetin makroekonomik ve jeopolitik riskleri barındırıyor.
Ekonomim'den Evrim Küçük'ün derlediği habere göre Basra Körfezi'ndeki tansiyonun yeniden yükselmesiyle petrol fiyatlarının 90 doların üzerine çıkması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki enerji arzı endişeleri, küresel ölçekte enflasyon beklentilerini yeniden yukarı tırmandırıyor. ABD ekonomisinde enflasyonun Fed'in yüzde 2 hedefinin üzerinde seyretmesi ve Jackson Hole sonrasında faiz indirimi beklentilerinin rafa kalkarak 16 Eylül'deki Fed toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı ihtimalini yüzde 60'ın üzerine taşıması borsaları baskılıyor. Yüksek faiz ortamı, yüksek çarpanlarla fiyatlanan teknoloji ve yapay zekâ hisselerinin değerlemelerini tehdit ediyor.
EYLÜLÜN YOĞUN GÜNDEMİ VE PİYASA BEKLENTİLERİ
Eylülde piyasaların odağında yer alan başlıklar arasında ilk sırada 16 Eylül tarihindeki Fed toplantısı ve bankanın yılın kalanına vereceği mesajlar bulunuyor. Açıklanacak ağustos tarım dışı istihdam verisi, Fed'in enflasyonla mücadele ile iş gücü piyasası arasındaki tercihi açısından kritik rol oynayacak; zayıf istihdam verisinin faiz artırımı beklentilerini törpüleyebileceği, güçlü verinin ise tahvil getirilerini yukarı itebileceği belirtiliyor.
YENİ SINAV: 1 TRİLYON DOLARLIK HALKA ARZ
Ayrıca yapay zeka sektörünün sürdürülebilirliği ve kasım ayındaki ABD ara seçimlerine 50 günden kısa süre kalmasının yarattığı politik belirsizlik de yatırımcıları temkinli olmaya itiyor. Reuters, olası 1 trilyon dolarlık Anthropic halka arzının yapay zeka sektöründeki devasa değerlemeler için yeni bir sınav olacağına dikkat çekiyor.
Eylül ayının kötü şöhretinin arkasında yaz tatilinden dönen fon yöneticilerinin portföy dengelemeleri, yılın ilk sekiz ayında güçlü getiri sağlayan varlıklarda kar realizasyonları ve bazı yatırım fonlarının mali yıl sonu işlemleri yer alıyor.
Tüm bu risklere rağmen Wall Street yılın genelinde henüz umudunu yitirmiş değil. Ağustos sonu itibarıyla S&P 500 yılbaşından bu yana yüzde 12,9, Nasdaq yüzde 14,2, Dow Jones yüzde 11,5 ve Russell 2000 yüzde 21,5 oranında artış kaydetmiş durumda. İkinci çeyrek bilanço sezonu piyasaları desteklese de, JPMorgan teknik stratejisti Jason Hunter, özellikle Ağustos-Ekim dönemi ile ara seçim yıllarının daha zayıf bir karakter sergileyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
