Dev baykuş neye uğradığını şaşırdı: Minik kuş kendisinden katbekat büyük avcıya meydan okudu

Karacabey Longoz Ormanı'nda maskeli örümcekkuşu ile alaca baykuş arasında yaşanan mücadele an be an görüntülendi.

Yuvasının yakınındaki dala konan baykuşu fark eden küçük kuş, çevresinde hızlı manevralar yaparak avcıyı bölgeden uzaklaştırdı.

Görüntüler, yaban hayatında 'mobbing' olarak bilinen alan savunması davranışının ders niteliğinde bir örneğini ortaya koydu.

Maskeli örümcekkuşu (Lanius nubicus), örümcekkuşugiller familyasının en küçük üyesi ve 17-18,5 santimetre boyunda zarif bir ötücü kuştur.

Erkeğin sırtı ve başlığı siyah, alnı beyaz, böğürleri ise dikkat çekici biçimde turuncu renktedir.

50-70 gram ağırlığındaki bu tür Güneydoğu Avrupa ve Doğu Akdeniz'de ürer, kışı ise kuzeydoğu Afrika'da geçirir.

Açık ormanlıkları ve yaşlı ağaçlarla çevrili çalılık alanları tercih eden maskeli örümcekkuşu, diğer akrabalarına kıyasla daha gizli yaşar.

Kancalı gagasıyla böcek ve küçük omurgalıları yakalayan bu tür, avını dikenlere saplayarak depolamasıyla 'kasap kuş' lakabını kazanmıştır.

Güçlü pençelerden yoksun olan örümcekkuşları, avlarını parçalayabilmek için bu dikene sabitleme tekniğini geliştirmiştir.

Dişi maskeli örümcekkuşu üreme döneminde 4-6 yumurta bırakır ve 14-16 gün süren kuluçka döneminin ardından yavrular her iki ebeveyn tarafından beslenir.

IUCN Kırmızı Liste'de 'Asgari Endişe' kategorisinde yer alan maskeli örümcekkuşu populasyonları, tarım yoğunlaşması ve pestisit kullanımı nedeniyle azalma eğilimindedir.

Alaca baykuş (Strix aluco) ise 37-46 santimetre uzunluğunda, 81-105 santimetre kanat açıklığına sahip orta boy bir gece yırtıcısıdır.

Alaca baykuşun yetişkin bireylerdeki yıllık hayatta kalma oranı yüzde 76,8 olup doğadaki ortalama ömrü beş yıl civarındadır.

Dişileri ortalama 500 gram ağırlığa ulaşan alaca baykuş, ormanlık alanlarda yaşayan yerleşik ve göç etmeyen bir türdür.

Gece avlanan bu yırtıcı, sessiz uçuş kapasitesi ve asimetrik yerleşimli kulakları sayesinde karanlıkta avını isabetli biçimde konumlandırır.

Ana besin kaynağı kemirgenler olan alaca baykuş, fırsatçı yapısıyla küçük kuşları, kurbağaları ve hatta daha küçük baykuş türlerini de avlayabilir.

Yuva savunmasında son derece saldırgan olabilen alaca baykuş, ünlü İngiliz kuş fotoğrafçısı Eric Hosking'in bir gözünü kaybetmesine neden olmuştur.

Küçük kuşların kendilerinden çok daha büyük yırtıcıları taciz ederek uzaklaştırmasına bilimde 'mobbing' yani topluca baskın yapma adı verilir.

Mobbing sırasında av kuşları yırtıcının çevresinde uçarak yüksek sesli alarm çağrıları yapar ve onu teşhir eder.

Bu davranışın temel amacı yırtıcının konumunu ifşa etmek, bölgedeki diğer kuşları uyarmak ve gelecekteki sürpriz saldırıları engellemektir.

Baykuşlar, gece uykudaki ötücü kuşlara saldırabildikleri için mobbing davranışının en sık hedeflenen yırtıcı grubunu oluşturur.

Zürih Üniversitesi araştırmacıları, mobbingin yalnızca savunma değil aynı zamanda erkek kuşların dişilere fiziksel becerilerini sergilediği bir gösteri olduğunu saptamıştır.

Mobbing nadiren her iki tarafa zarar verir, çünkü küçük kuşlar yırtıcıdan çok daha çevik ve manevra kabiliyeti yüksektir.

Yırtıcı kuş için küçük kuşu yakalamaya harcayacağı enerji, elde edeceği besin değerinden fazla olduğundan genellikle çatışmadan kaçınarak bölgeyi terk eder.

Karacabey Longoz Ormanı, Türkiye'nin dört longoz ormanından biri ve ülkenin üçüncü büyük subasar ormanı konumundadır.

Ramsar Alanı statüsünde korunan bu ekosistem, 270'ten fazla kuş türüne ev sahipliği yapan kritik bir üreme ve göç durağıdır.

Karaağaç, söğüt, dişbudak ve kızılağaç gibi türlerden oluşan ormanda Akdeniz maki bitki örtüsü de yer alır.

Susurluk Nehri'nin Marmara Denizi'ne döküldüğü noktada birden fazla habitat tipinin iç içe geçtiği bu alan, Avrupa'da bile benzeri az bulunan bir ekosisteme sahiptir.

Longoz Ormanı'ndaki bu karşılaşma, doğada boyut farkının her zaman belirleyici olmadığını ve alan savunmasının en güçlü içgüdülerden biri olduğunu bir kez daha kanıtladı.

(AA)