Ugandalı deli general kontrolden çıktı! Ülkedeki Türkleri 'kovuyorum' deyip gösteri çağrısı yaptı

Uganda ile Türkiye arasındaki gerilim, Uganda Genelkurmay Başkanı Muhoozi Kainerugaba'nın son açıklamalarıyla diplomatik krize dönüşme noktasına geldi. Uganda Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni'nin oğlu olan Kainerugaba, 9 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarda ülkedeki Türklerin “bavullarını toplayarak” Uganda'yı terk etmesini istedi ve Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği önünde yeni bir protesto düzenleneceğini duyurdu.

Uganda Başkomutanı yine Türkiye'yi tehdit etti! "Ya teslim edin ya sonuçlarına katlanın”

Kainerugaba, Türk vatandaşlarına yönelik çağrısında, “Uganda'daki Türklerle ilgili her şeyle bağımı çoktan kopardım. Bir an önce bavullarını toplayıp ülkemizden çıkmalılar” ifadelerini kullandı.

18 EYLÜL'DE GÖSTERİ DÜZENLENECEK

Ugandalı generalin açıklamalarının ardından gözlerin çevrildiği bir diğer tarih ise 18 Eylül oldu. Kainerugaba, Türkiye Büyükelçiliği önünde “tam güçle” bir gösteri düzenleneceğini belirterek organizasyonu Patriotic League of Uganda'nın (PLU) yöneticilerinden Twalla Fadhil'e verdiğini açıkladı.

Kainerugaba ayrıca gösteri sırasında kendisine karşı çıkanlara yönelik sert bir tehditte bulundu. “Türk ajanı” olarak nitelendirdiği kişilerin tutuklanacağını söyleyen general, PLU'ya da gösteriyi organize etmesi yönünde açık talimat verdi. Uganda basınında yer alan haberlere göre Kainerugaba, emrinin değişmeyeceğini de vurguladı.

GERİLİMİN ARKASINDA FRED LUMBUYE VAR

Krizin arka planında ise Uganda yönetiminin Türkiye'de yaşayan Ugandalı muhalif Fred Lumbuye'nin iadesini istemesi bulunuyor. Kampala yönetimi uzun süredir Türkiye'den Lumbuye konusunda adım atmasını talep ederken, Kainerugaba'nın daha önce de Türkiye Büyükelçiliği önünde protesto çağrısı yaptığı biliniyor.

Kainerugaba ağustos ayında 1 Eylül'de Türkiye Büyükelçiliği önünde “Uganda'nın gördüğü en büyük gösterinin” yapılmasını istemişti. Ancak daha sonra Ankara ile bir “anlayışa” varıldığını söyleyerek protestoyu geri çekmişti.

Şimdi ise gerilim yeniden yükseldi. Kainerugaba'nın 18 Eylül için yeni gösteri çağrısı yapması, önceki girişimin ardından taraflar arasındaki anlaşmazlığın çözülemediğine işaret etti.

TÜRKİYE'YE KARŞI EKONOMİK HAMLE

Ugandalı generalin Türkiye karşıtı çıkışları yalnızca sosyal medya mesajlarıyla sınırlı kalmadı. Haziran ayında Kainerugaba, Türkiye merkezli Yapı Merkezi'nin üstlendiği Standard Gauge Railway (SGR) projesinin sözleşmesinin iptal edildiğini duyurdu.

Söz konusu proje, başkent Kampala'yı Kenya sınırındaki Malaba'ya bağlayacak 272 kilometrelik demiryolu hattını kapsıyordu. Uganda, hattın Kenya demiryolu ağı üzerinden Hint Okyanusu'ndaki Mombasa Limanı'na bağlanmasını ve ülkenin bölgesel ticaretini güçlendirmesini hedefliyordu. Projenin toplam değeri yaklaşık 2,7 milyar euro, yani 3,2 milyar dolar seviyesindeydi.

Ancak Kainerugaba sözleşmenin iptal edildiğini açıklasa da, Uganda'daki ilgili hükümet kurumundan bu açıklamayı kesin olarak doğrulayan veya yalanlayan bir açıklama gelmedi.

"1 MİLYAR DOLAR" ÇIKIŞI

Kainerugaba'nın Türkiye ile yaşadığı gerilim aslında aylar önce dikkat çekici açıklamalarla başlamıştı.

Nisan ayında Uganda Genelkurmay Başkanı, ülkesinin Somali'de yaklaşık 20 yıldır El Kaide bağlantılı Eş-Şebab'a karşı mücadele verdiğini belirterek Türkiye'nin Somali'deki ekonomik ve stratejik kazanımlarını eleştirmişti.

Kainerugaba, Uganda'nın Somali'deki askeri rolü karşılığında Türkiye'den 1 milyar dolar “güvenlik temettüsü” talep etmiş, bununla da yetinmeyerek Türkiye'nin “en güzel kadınının” kendisine eş olarak verilmesini istemişti. Taleplerinin karşılanmaması halinde diplomatik ilişkilerin kesilebileceğini ve Türkiye'nin Kampala'daki büyükelçiliğinin kapatılabileceğini de söylemişti. Açıklamalar uluslararası basında geniş yankı uyandırmıştı.

ÜLKENİN EN GÜÇLÜ İSİMLERİNDEN BİRİ

Kainerugaba'nın çıkışlarını dikkat çekici hale getiren en önemli unsur ise Uganda'daki konumu. 2024'ten bu yana ülkenin Genelkurmay Başkanı olan Kainerugaba, aynı zamanda uzun süredir iktidarda bulunan Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni'nin oğlu.

Uluslararası basında Museveni'nin olası halefi olarak değerlendirilen Kainerugaba, yalnızca askeri görevleriyle değil, sosyal medya üzerinden yaptığı sert siyasi açıklamalarla da sık sık gündeme geliyor.

Haziran ayında bağımsız medya kuruluşlarına yönelik aldığı kararlar da uluslararası tepki çekmişti. Kainerugaba, Daily Monitor ve NTV Uganda'nın faaliyetlerini durdurma emri verirken, Uganda'da “özgür basına inanmadığını” söylemişti. Reuters ve AP, söz konusu dönemde askeri personelin Nation Media Group'un Kampala'daki tesislerinde konuşlandığını bildirmişti.

GÖZLER 18 EYLÜL'E ÇEVRİLDİ

Son açıklamalar, Uganda-Türkiye ilişkilerinde tansiyonun yeniden yükseldiğini gösteriyor. Kainerugaba'nın Türk vatandaşlarına ülkeyi terk etme çağrısı yapması ve Türkiye Büyükelçiliği önünde büyük bir gösteri düzenleneceğini açıklaması, krizi diplomatik temsil düzeyine taşıma potansiyeli taşıyor.

Bununla birlikte, şu aşamada Uganda hükümetinin Türk vatandaşlarını resmen sınır dışı etme kararı aldığı veya Türkiye ile diplomatik ilişkileri kesme kararı verdiği yönünde resmi bir açıklama bulunmuyor.

Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği ise diplomatik faaliyetlerini sürdürüyor. Türkiye ile Uganda arasındaki diplomatik ilişkiler 1969'da kurulmuş, Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği ise 2010 yılında faaliyete geçmişti.