Filmlerde olur sanıyorduk gerçek oldu! Hackerlar yüzlerce markette tek bir tuşla yangın çıkardı

Fransa'da 11 Ekim'i 12 Ekim'e bağlayan gece gerçekleştirilen geniş çaplı siber saldırı, ülkenin önde gelen süpermarket zincirlerini hedef aldı. Ancak saldırganların amacı müşteri verilerini ele geçirmek ya da banka hesaplarına ulaşmak değildi. Bilgisayar korsanları, marketlerdeki soğutma sistemlerinin kontrolünü ele geçirerek gıda güvenliğini tehdit etti. Dondurucuların ve soğuk hava depolarının sıcaklığını yükselten saldırı, yüzlerce mağazada ürün kaybına, ekipman hasarına ve yangınlara yol açtı.

Fransa yangın yeri! Yüzlerce okulda eğitim durdu: Onlarca okul ateşe verildi

Fransız basınında yer alan bilgilere göre saldırganlar, soğutma sistemlerinde bulunan otomatik buz çözme özelliğini kötüye kullandı. Normal şartlarda belirli aralıklarla ve kısa süreli çalışan bu işlem, bazı mağazalarda sekiz saate kadar uzatıldı. Böylece soğutma üniteleri uzun süre boyunca ısınırken alarm sistemlerinin devreye girmesi de gecikti. Bazı soğuk hava depolarında sıcaklığın 50 dereceye kadar çıktığı, Manche bölgesindeki La Haye kentinde bulunan bir Intermarché mağazasında ise bazı ekipmanların 80 dereceye ulaşan sıcaklık nedeniyle eridiği bildirildi.

SALDIRI GECE BAŞLADI

Gironde bölgesindeki Gradignan kentinde bulunan bir Intermarché mağazasının sahibi Charles Dezon, saldırının muhtemelen saat 23.00 sıralarında başladığını söyledi. Ancak olay, sabah saat 04.00 civarında depoya su dolduğunun fark edilmesiyle ortaya çıktı.

Dezon'un aktardığına göre soğuk hava deposunda sıcaklık yaklaşık 50 dereceye yükseldi. Aşırı ısınmanın ardından otomatik yangın söndürme sistemi de devreye girdi. Fransız makamları, siber saldırıyla bağlantılı yangın olaylarının yaşandığını doğruladı.

BİRÇOK DONDURULMUŞ ÜRÜN SATIŞTAN ÇEKİLDİ

Olayın boyutunu ortaya koyan bir başka örnek ise La Haye'deki mağazada yaşandı. Burada sıcaklığın 80 dereceye ulaşması bazı ekipmanların erimesine neden oldu. Saldırının ardından işletmeler, soğuk zincirin bozulması nedeniyle et, balık, süt ürünleri ve dondurulmuş gıdaları satıştan çekmek zorunda kaldı. Tüketici sağlığı açısından risk oluşturabilecek ürünler imha edildi.

YÜZLERCE MARKET ETKİLENDİ

Saldırının ilk tespit edildiği zincirler Intermarché ve Coopérative U oldu. İlk açıklamalarda 150 ila 200 Intermarché mağazası ile yaklaşık 100 Coopérative U şubesinin etkilendiği bildirildi. Ancak sonraki incelemeler, saldırının çok daha geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.

Saldırının etkileri yalnızca süpermarketlerle de sınırlı kalmadı. Le Monde'a göre toptan gıda ticareti yapan Metro da bir dış hizmet sağlayıcısını hedef alan siber olaydan etkilendiğini açıkladı. Et kesimi, hazırlama ve toptan satış alanında faaliyet gösteren Culture Viande adlı kuruluş ise bağlantılı olaylardan etkilenen en az iki işletme belirlediğini bildirdi. Buna karşılık dondurulmuş gıda zinciri Picard, saldırıdan etkilenmediğini açıkladı.

ZARAR MİLYONLARCA EUROYU BULABİLİR

Soğuk zincirin bozulması, marketlerdeki çok miktarda gıdanın kullanılamaz hale gelmesine neden oldu. İşletmeler, ürünleri yeniden satışa sunmak yerine imha etmeyi tercih etti. Bazı mağazalar raflarını boşaltmak ve hasarı tespit etmek için geçici olarak kapandı.

Alsace bölgesindeki Haguenau kentinde iki marketin toplam zararının 270 bin euroya ulaştığı bildirildi. Gradignan'daki Intermarché mağazasının sahibi Dezon ise kendi işletmesinde satın alma maliyeti üzerinden 21 bin euroluk ürün kaybı yaşadığını açıkladı.

Fransa genelindeki toplam zarar henüz kesinleşmedi. Bununla birlikte ilk değerlendirmeler, kaybın birkaç milyon euroyla sınırlı kalmayabileceğine ve on milyonlarca euroya ulaşabileceğine işaret ediyor. Intermarché grubunun yöneticileri, saldırının ekonomik etkilerinin yanı sıra sigorta konusunda da sorun yaşanabileceğine dikkat çekti. Bazı poliçelerin mağazalarda meydana gelen bu tür siber saldırı kaynaklı zararları karşılamaması, işletmelerin yükünü artırabilir.

SİBEL SALDIRININ ALTINDA NE VAR?

Soruşturmada öne çıkan en önemli ayrıntılardan biri, saldırıda kullanılan sistemlerin teknik altyapısı oldu. Fransız basınındaki haberlere göre bilgisayar korsanları, Danimarkalı Danfoss şirketinin ürettiği soğutma kontrol sistemlerindeki güvenlik açıklarından yararlandı.

Şirket, etkilenen ünitelerin önemli bölümünün kullanım ömrünü tamamlamış ve artık yazılım ya da güvenlik güncellemesi almayan eski ürünler olduğunu belirtti. AK-SM800 ve AK-SC355 modelleri de etkilenen sistemler arasında gösterildi.

Le Monde'un haberine göre Danfoss, 1 Ağustos'ta bazı yazılımlardaki güvenlik açığına ilişkin uyarı yayımlamış ve müşterilerine güncellemeleri yüklemelerini tavsiye etmişti. Şirket ayrıca desteklenen sistemlerin güncel yazılımlarla çalıştırılması, eski ünitelerin ise yeni nesil çözümlerle değiştirilmesi gerektiğini daha önce de bildirdi.

Bu açıkların saldırganlara soğutma kontrol yazılımı üzerinde geniş yetkiler sağlayabildiği belirtildi. Marketlerin soğutma altyapılarının her zaman merkezi bir bilişim sistemi üzerinden yönetilmemesi de müdahaleyi zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor. Bazı işletmelerde sistemlerin kurulumu ve bakımı dışarıdan hizmet veren teknik şirketler tarafından yürütülüyor.

PARİS SAVCILIĞI SORUŞTURMA BAŞLATTI

Saldırının ardından Paris Savcılığı resen soruşturma başlattı. Dosya, siber suçlarla mücadele birimine devredildi. Soruşturmayla saldırıdan etkilenen işletmelerin belirlenmesi, maddi kayıpların hesaplanması ve bildirilen yangınlarla siber saldırı arasındaki bağlantının ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu'nun ofisi de Ulusal Bilgi Sistemleri Güvenliği Ajansından (ANSSI) incelemeye katılmasını istedi. Avrupa Birliği'nin Tarım ve Gıdadan Sorumlu Komiseri Christophe Hansen, saldırıyı kınayarak gıda güvenliğinin korunması için daha fazla dikkat ve önlem çağrısı yaptı. Hansen, gıda sistemlerinin hedef alınmasının artık göz ardı edilemeyecek bir tehdit haline geldiğine işaret etti.

BAŞKA ÜLKELER DE RİSK ALTINDA

Saldırının benzer sistemleri kullanan başka ülkeleri de ilgilendirebileceği değerlendiriliyor. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre İspanya, Portekiz, Polonya, Almanya ve Belçika gibi ülkelerde de risk bulunabileceği gündeme geldi.

Hollandalı perakende grubu Ahold Delhaize de bir siber güvenlik olayı yaşandığını bildirdi. Grubun ABD'deki bazı markalarının internet sitelerinde yaşanan sorunların Fransa'daki saldırıyla bağlantısı ise henüz ortaya konulmadı.

SALDIRIYI HENÜZ ÜSTLENEN OLMADI

Etkilenen marketlerde soğutma sistemleri yeniden devreye alınmaya başlandı. Ancak yeni bir saldırıyı önlemek amacıyla bazı sistemlerin internete yeniden bağlanmadığı bildirildi. Ürünlerin imha edilmesi, teknik kontrollerin tamamlanması ve rafların yeniden doldurulması nedeniyle işletmelerde normal çalışma düzenine dönüşün birkaç gün sürmesi bekleniyor.

Saldırıyı üstlenen bir hacker grubu henüz belirlenmedi. Saldırganların kimliği, eylemin amacı ve hedef alınan sistemlere nasıl erişildiğiyle ilgili soruşturma devam ediyor.