210 metrelik dev kapılar saatler içinde kapanıyor: Arkasında 2 milyon insan var!

Deniz yükseldiğinde dev bir sistem harekete geçiyor. 210 metre genişliğindeki iki dev kapı kıyıdaki bölmelerinden ayrılıyor, su yolunun ortasına doğru ilerliyor ve birkaç saat içinde açık bir geçidi dev bir bariyere dönüştürüyor. Üstelik sistem, tehlike belirli bir seviyeye ulaştığında bunu otomatik olarak yapıyor.

Bu dev yapı, Kuzey Denizi’nden gelebilecek aşırı fırtına ve su baskınlarına karşı kullanılıyor. Normal zamanda ise kapılar açık tutuluyor ve büyük gemilerin kullandığı önemli bir deniz yolu kesintisiz şekilde çalışmaya devam ediyor.

Söz konusu sistem, Hollanda’nın Hoek van Holland bölgesindeki Nieuwe Waterweg üzerinde bulunan Maeslantkering. 1997 yılında tamamlanan yapı, Rotterdam ve çevresindeki yoğun nüfuslu bölgeleri denizden gelebilecek taşkınlara karşı koruyor.

İKİ DEV KAPI DENİZİN ÖNÜNE GEÇİYOR

Maeslantkering’in en dikkat çekici bölümü iki dev hareketli kapıdan oluşuyor. Her bir kapı 210 metre genişliğinde, 22 metre yüksekliğinde ve 15 metre derinliğinde.

Kapılar normal şartlarda su yolunun iki yanında bekliyor. Bu sayede petrol tankerleri, kargo gemileri ve diğer büyük gemiler Rotterdam liman bölgesine giriş ve çıkışlarını sürdürebiliyor.

Ancak Kuzey Denizi’nden gelen güçlü bir fırtına iç kesimleri tehdit ettiğinde sistem devreye giriyor. İki dev yapı kıyıdaki bölmelerinden ayrılarak su yolunun ortasına doğru hareket ediyor.

680 TONLUK DEV MAFSALLAR KAPILARI HAREKET ETTİRİYOR

Dev kapıların hareket etmesini sağlayan en dikkat çekici parçalardan biri yaklaşık 10 metre çapındaki küresel mafsallar. Her bir küresel mafsal yaklaşık 680 ton ağırlığında. Bu parçalar, yüzlerce metre uzunluğundaki metal yapıların kontrollü şekilde hareket etmesini sağlıyor.

Yaklaşık 10 metrelik çapıyla her bir mafsal, birkaç katlı bir bina büyüklüğüne ulaşıyor. Üstelik bu dev parçalar, rüzgar, akıntı, su basıncı ve yerçekiminin etkisi altındaki kapıların hareketini kontrol ediyor.

AÇIK DENİZ YOLU BİRKAÇ SAAT İÇİNDE BARİYERE DÖNÜŞÜYOR

İki kapı merkeze doğru ilerlediğinde su yolunun ortasında birleşiyor. Ancak bariyerin tamamen çalışması için kapıların kapanması tek başına yeterli olmuyor.

Kapılar kapanma konumuna ulaştıktan sonra iç bölmelerine su alınmaya başlanıyor. Suyun ağırlığı kapıların kaldırma kuvvetini azaltıyor ve dev yapılar yavaşça suya batıyor. Sonunda kapılar, su yolunun dibinde hazırlanmış özel yapının üzerine oturuyor.

Rijkswaterstaat’a göre kapanma ve bariyerin tamamen devreye girmesi süreci yaklaşık iki saat sürüyor.

BARİYER DENİZ SEVİYESİNİN 5 METRE YÜKSELMESİNE DAYANIYOR

Maeslantkering, Hollanda’nın referans seviyesi olarak kullandığı NAP’nin 5 metre üzerine kadar oluşabilecek fırtına dalgalarına dayanacak şekilde tasarlandı. Kuzey Denizi’nde şiddetli rüzgarlar meydana geldiğinde büyük miktarda su kıyıya doğru itilebiliyor. Bu durum deniz seviyesinin hızla yükselmesine neden olabiliyor.

Aynı sırada nehirler de denize doğru su taşımaya devam ediyor. Bu nedenle Rotterdam ve Dordrecht çevresindeki bölgelerde su seviyeleri daha da tehlikeli hale gelebiliyor.

Bariyerin görevi, deniz suyunun iç kesimlere ilerlemesini geçici olarak durdurarak bölgedeki setler ve alçak alanlar üzerindeki baskıyı azaltmak.

BİLGİSAYARLAR BARİYERİN NE ZAMAN KAPANACAĞINA KARAR VERİYOR

Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri otomatik olarak çalışabilmesi. Rijkswaterstaat tarafından belirlenen seviyelere göre Rotterdam’da su seviyesinin NAP’nin 3 metre üzerine, Dordrecht’te ise 2,9 metre üzerine çıkmasının öngörülmesi halinde otomatik kapanış prosedürü başlatılıyor.

Bu sırada mühendisler sistemi takip ediyor. Herhangi bir sorun ortaya çıkması halinde manuel müdahale de yapılabiliyor. Ancak normal kapanış sırası sistem tarafından gerçekleştiriliyor.

DEV KAPILAR 2023’TE KRİTİK BİR GECEDE OTOMATİK OLARAK KAPANDI

Maeslantkering’in tasarlanma amacına uygun şekilde otomatik olarak kapanmasının en dikkat çekici örneklerinden biri 21 Aralık 2023 gecesinde yaşandı. Saat 22.15’te iki dev kapı da kapatıldı. Bu, bariyerin su seviyesinin normal çalışma sınırını aşması nedeniyle otomatik olarak kapanmasının ilk örneği oldu.

Aynı gece yükselen su seviyesi nedeniyle Rijkswaterstaat tarafından yönetilen altı fırtına bariyeri de kapalı kaldı.

Fırtına geçip su seviyesi düştükten sonra Maeslantkering yeniden açıldı. Kapıların içindeki balast suyu boşaltıldı, yapılar yeniden yüzdürülerek kıyıdaki konumlarına taşındı ve gemilerin kullandığı su yolu tekrar açıldı.

YAKLAŞIK 2 MİLYON KİŞİYİ KORUMAYA YARDIMCI OLUYOR

Rijkswaterstaat, Maeslantkering’in Güney Hollanda’da yaşayan yaklaşık 2 milyon kişinin Kuzey Denizi kaynaklı sellerden korunmasına yardımcı olduğunu belirtiyor.

Koruma alanı Rotterdam ve Dordrecht’in yanı sıra geniş kentsel, sanayi ve tarım bölgelerini de kapsıyor. Bölgede bu tür yapılara duyulan ihtiyaç, ülkenin coğrafyasıyla yakından bağlantılı. Hollanda’nın büyük bölümleri deniz seviyesine yakın veya deniz seviyesinin altında bulunuyor.

1953’TEKİ BÜYÜK SEL SİSTEMİ DEĞİŞTİRDİ

Bu dev su yapılarının arkasında büyük bir felaket bulunuyor. 1953 Kuzey Denizi taşkını başta Hollanda olmak üzere Birleşik Krallık ve Belçika’yı etkiledi. Hollanda’daki felaket, mevcut su koruma sistemlerinin aşırı fırtına ve gelgit koşulları karşısında yetersiz kalabileceğini gösterdi.

Felaketin ardından ülkede denizle mücadele için çok daha kapsamlı bir mühendislik sistemi geliştirildi.

On yıllar boyunca barajlar, setler, savaklar ve hareketli fırtına bariyerlerinden oluşan geniş bir sistem kuruldu. Bu çalışmalar Delta Works olarak bilinen büyük su yönetimi projesinin temelini oluşturdu.

Maeslantkering de bu sistemin en önemli parçalarından biri haline geldi.

1991’DE BAŞLAYAN PROJE 1997’DE TAMAMLANDI

Maeslantkering’in inşası 1991 yılında başladı ve 1997 yılında tamamlandı. Yapı, Hartelkering ve Rozenburg bariyerinin güçlendirilmesiyle birlikte Europoortkering olarak bilinen koruma sistemini oluşturuyor.

Tasarımın temel fikri ise oldukça basit: Normal zamanda deniz yolunu açık bırakmak, büyük bir fırtına geldiğinde ise dev kapıları kapatarak denizin iç kesimlere ilerlemesini engellemek.

DEV SİSTEM HER YIL ÇALIŞTIRILARAK TEST EDİLİYOR

Böylesine büyük bir bariyerin en önemli sorunlarından biri, gerçek bir fırtınada çok nadir kullanılması. Yapının yıllarca kapatılmadan beklemesi, ihtiyaç duyulduğu anda çalışacağının garanti olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle Rijkswaterstaat her yıl sistemin hazır olup olmadığını kontrol ediyor.

Her eylül ayında operasyonel bir test gerçekleştiriliyor. İki kapı çalıştırılıyor; kontrol sistemleri, motorlar, bağlantı noktaları, metal yapılar ve ekiplerin uyguladığı prosedürler kontrol ediliyor.

Ayrıca yedi yıl boyunca gerçek bir fırtına operasyonu gerçekleşmemesi halinde özel bir kapanış doğrulaması da yapılıyor.

DEV YAPININ BAKIMI DA YILLAR SÜRÜYOR

Maeslantkering gibi dev bir yapının bakımı da başlı başına büyük bir mühendislik çalışması gerektiriyor.

Rijkswaterstaat, 2024 yılında bariyerin metal yapılarına yeni bir koruyucu kaplama uygulanmasına başladı. Çalışmanın üç yıl sürmesi planlandı.

Büyük bakım çalışmalarının ana fırtına sezonu dışında yapılması gerekiyor. Bu nedenle çalışmalar için 15 Nisan ile 15 Ağustos arasındaki dönem kullanılıyor.

Ardından yapı eylül ayındaki yıllık teste hazırlanıyor ve ekim ayında başlayan yüksek riskli döneme yeniden hazır hale getiriliyor.

Yeni koruyucu sistemin, benzer büyüklükteki bir bakım çalışmasına ihtiyaç duyulmadan yaklaşık 20 yıl hizmet vermesi hedefleniyor.

Hükümetle inatlaştı, koca otoyolu evin etrafından geçirdi!

DEV KAPILAR NORMALDE KIYIDA BEKLİYOR

Maeslantkering’i sıra dışı yapan en önemli özelliklerden biri, devasa boyutuna rağmen günlük yaşamda neredeyse görünmez olması.

İki kapı normal şartlarda kıyıdaki rıhtımlarda duruyor. Böylece Rotterdam limanına giden deniz yolu açık kalıyor. Ancak clickpetroleoegas'e göre, Kuzey Denizi’nden gelen tehlike büyüdüğünde 210 metre genişliğindeki iki kapı kıyıdan ayrılıyor, su yolunun ortasına doğru ilerliyor ve suyla doldurularak dibe oturuyor.

Böylece normal zamanda Avrupa’nın önemli deniz yollarından biri olarak kullanılan geçit, büyük bir fırtına sırasında dev bir su bariyerine dönüşüyor. Arkada Rotterdam, Dordrecht ve yaklaşık 2 milyon insanın yaşadığı bölge bulunuyor.

Önünde ise Kuzey Denizi uzanıyor.

Aradaki dev yapı ise gemilerin geçişini kalıcı olarak engellemeden, ihtiyaç duyulduğunda deniz ile ülkenin iç kesimleri arasına dev bir duvar koyuyor.