Sadece Türkiye'de var: Tek bir kez çiçek açıp ölen bitki 'Konya' adı ile bilim tarihine geçti
Emekli akademisyen Prof. Dr. Ahmet Duran, sosyal medyada gördüğü bir doğa fotoğrafından yola çıkarak Konya'da yeni bir bitki keşfetti. 'Konya sarunotu' adı verilen tür, ömründe sadece bir kez çiçek açıp ölüyor.
Emekli botanikçi Prof. Dr. Ahmet Duran, sosyal medyada paylaşılan bir doğa fotoğrafında dikkatini çeken bitkiyi araştırdı ve dünyada yalnızca Konya'da yetişen yeni bir tür keşfetti. 'Konya sarunotu' adı verilen endemik bitki, uluslararası bilim dergisi Phytotaxa'da yayımlanarak literatüre girdi.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi'nden emekli Prof. Dr. Ahmet Duran, sosyal medyada bir doğaseverin Konya'nın Meram ilçesine bağlı Dere Mahallesi'nden paylaştığı fotoğrafta daha önce hiç görmediği bir bitkiyi fark etti. Fotoğrafı paylaşan kişiyle iletişime geçen Duran, bölgeye giderek bitkiyi yerinde inceledi, fotoğrafladı ve örnekler topladı.
DÜNYADA SADECE KONYA'DA YETİŞİYOR
Yaklaşık 2 yıl süren araştırmanın ardından Duran, bitkinin maydanozgiller (Apiaceae) familyasından nesli tehlike altındaki sarunotu cinsine ait yeni bir tür olduğunu belirledi. Bilimsel adı Bilacunaria konyaensis olarak tescillenen bitki, Türkçede 'Konya sarunotu' adını aldı. Keşfe ilişkin makale uluslararası botanik dergisi Phytotaxa'da yayımlandı.
Prof. Dr. Duran bitkinin keşif öyküsünü şöyle anlattı:
"Bir Konya sevdalısının paylaştığı fotoğrafı gördüm ve fotoğraf dikkatimi çekti. Ondan fotoğrafı nerede çektiğini sordum, o fotoğraf üzerindeki bitkiden hareketle ben bunu Meram'ın Dere Mahallesi'nde olduğunu öğrenip bölgeye giderek araştırmaya başladım. Bu bitkinin yeni olduğunu araştırmalarım sonucunda keşfettim."
ÖMRÜNDE TEK BİR KEZ ÇİÇEK AÇIYOR
Duran, Konya sarunotu'nun botanik dünyasında monokarpik olarak adlandırılan son derece nadir bir gruba ait olduğunu vurguladı. Monokarpik bitkiler ömürleri boyunca yalnızca bir kez çiçek açıyor ve ardından ölüyor.
Duran bitkinin yaşam döngüsünü şöyle özetledi:
"Dünyada sadece Konya'da yetişen bir bitkidir. Aynı zamanda çok nadir bir bitkidir. Çok az birey ile temsil edilir. Nesli tehdit altında olan bir bitki. Öncelikle korunması gereken bitkiler arasında yer almaktadır."
BİNLERCE TOHUM VERİP ÖLÜYOR
Prof. Dr. Duran, bitkinin gelişim sürecini de ayrıntılı biçimde aktardı:
Sadece 500 tane var: Dünyada tek adresi Türkiye olan yeni tür keşfedildi"Bitki özellikle birinci yıl tohumundan gelişerek bir iki yaprak verir. Kışın bu yapraklar kurur ancak toprak altı kısmı canlı kalır. İkinci yıl üç dört yaprak, daha sonra üçüncü dördüncü beşinci ya da altıncı yılda 10-15 yapraklı büyük bir öbek haline gelir ve ondan sonra da ortasından gövdesini çıkarır, çiçek verir. Meyveye geçer ve binlerce on binlerce tohum vererek bitki bütünüyle ölür. Ömründe bir kez çiçek açan bitki demektir."
(DHA)
