Mutfaktaki sessiz tehlike ifşa oldu: Meğer tencere tavalarımız zehir saçıyormuş!

Türkiye dahil 25 ülkede yapılan piyasa taramasında mutfak ürünlerinde yüksek oranda toksik kurşun saptandı. Tencere ve tavalardan yemeklere sızan ağır metallerin özellikle çocukların sinir sistemini vurduğu belirlenirken uzmanlar acil önlem çağrısı yaptı.

Mutfaklarda her gün yemek pişirilen tencere ve tavalar farkında olmadan ölümcül tehlike saçıyor. Metal ve seramik pişirme kaplarından yiyeceklere sızan toksik kurşun maddesi başta çocuklar olmak üzere tüm hane halkının sağlığını doğrudan hedef alıyor.

Agos Gazetesi'nde gıda mühendisi Dr. Bülent Şık'ın kaleme aldığı yazıya göre, Türkiye piyasasından toplanan metal ve seramik tencere ile tavaların önemli bir bölümünde referans sınırların üzerinde ağır metal kirliliği tespit edildi. Denetimsiz üretilen ürünlerin çocuklarda zihinsel gerilemeye ve kalıcı sinir hasarına yol açtığını belirten Şık, tehlikenin boyutlarına dikkat çekti.

HURDA METALLERDEN ÜRETİLEN TENCERELER BÜYÜK TEHLİKE

Özellikle üreticisi veya ithalatçısı belirsiz, hangi alaşımdan yapıldığı bilinmeyen mutfak ürünleri ciddi sağlık riski barındırıyor. Koruyucu kaplaması bulunmayan anodize edilmemiş alüminyum tencerelerde kurşun sızıntısı ihtimali katlanarak artıyor.

Kontrolsüz biçimde yeniden işlenen hurda metaller tencere ve tavalardaki zehir oranını tırmandırıyor. Sır tabakası dökülmüş eski seramik tencereler ile emayesi aşınmış tavalar pişirme sırasında yemeklere ağır metal bulaştırıyor.

ÇİZİLMİŞ VE AŞINMIŞ TAVALARI ASLA KULLANMAYIN

Üzerinde sadece alüminyum veya çelik yazması bir tencerenin güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Yüzeyinde derin çizikler oluşan ve koruyucu katmanı kalkan tencere ve tava modelleri gıdayla metal temasını artırarak zehir saçıyor.

Uzmanlar, kurşun içeren bir tavayı kaynatarak veya sirkeyle overek kimyasallardan arındırmanın kesinlikle imkansız olduğunu vurguluyor. Yüzeyi hasar gören veya alaşımı şüpheli tencerelerin mutfaktan derhal uzaklaştırılması gerekiyor.

ASİTLİ YEMEKLERİ TENCEREDE BEKLETMEYİN

Salçalı soslar, domates, limon ve sirke gibi asidik yiyecekler metalin çözünerek yemeğe geçme hızını tırmandırıyor. Bu tür gıdaların kaynağı belirsiz tencerelerde pişirilmemesi ve tava içinde saatlerce bekletilmemesi tavsiye ediliyor.

Pişen yemeklerin tencerede veya tavada gece boyunca bekletilmesi de metal sızıntısını tetikliyor. Yemeğin piştikten hemen sonra soğutularak cam veya sağlam saklama kaplarına aktarılması hayati önem taşıyor.

MUTFAKTA EN GÜVENLİ SEÇENEKLER NELER?

Mutfaklarda riskten korunmak adına üreticisi belli paslanmaz çelik ve döküm demir tencere ve tavalar en güvenilir tercihler arasında bulunuyor. Isıya dayanıklı cam tencereler ile yüzeyi çatlamamış kaliteli seramik tavalar da güvenli pişirme imkanı sunuyor.

Gıda enflasyonu tavan yapmışken çocukların beslenme çantasına ne konmalı?

Özellikle kreş, okul ve yurt gibi çocukların toplu beslendiği alanlarda tencere ve tavaların kayıt altına alınması ve teknik şartnamelerle denetlenmesi gerektiği ifade ediliyor. Kurşun kirliliğine karşı kamu kurumlarının denetim mekanizmalarını sıkılaştırması bekleniyor.