Suya zam! Depozito sistemi gelir gelmez yaptılar

Çevrenin korunması ve ambalaj atıklarının ekonomik sisteme yeniden kazandırılması amacıyla uygulamaya koyulan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), devreye girdikten hemen sonra şişe sularda yaşanan fiyat artışı dikkat çekti.

Hayata geçirilen sistemin temel işleyişi, tüketicilerin satın aldığı ürün için kasada ödediği 1 liralık depozito bedelini, boş ambalajı iade ettiğinde aynen geri alabilmesine dayanıyor.

DOA sistemi tüm Türkiye'de başlıyor: Boş şişeyi getirene ATM'den nakit para

Ancak bu adım, markaların etiket müdahaleleriyle örtülü bir zam mekanizmasına dönüştürüldü. Tüketiciler, yasal sınır olan 1 liralık depozito bedelinin çok üzerinde, 3 ila 5 lira arasında değişen fiyat artışlarıyla karşılaştı.

Bu örtülü zam sosyal medyada ifşa oldu. Binlerce kullanıcı sosyal medya platformlarında paylaşım yaparak duruma tepki gösterdi.

BAKANLIK AÇIKLAMA YAPTI: İNCELEMEYE ALINDI

Zam haberleri sonrası Ticaret Bakanlığı fiyatların incelemeye alındığını ve ilgili firma ve marketlerle iletişime geçilip uyarı yapıldığı bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklama şu şekilde:

"Ülkemizde geri dönüşümün desteklenmesi ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payının güncellenmesi sonrasında, çeşitli üretici ve satıcılar tarafından maliyet artışını aşacak şekilde tüketici fiyatlarına artışlar yansıtıldığı görülmektedir.

Bu kapsamda Ticaret Bakanlığımızca konu derhal incelemeye alınmış; ulusal ve yerel marketler ile ilgili sektör temsilcileri, maliyet artışı dışında yapılacak fiyat artışlarının haksız fiyat uygulaması olarak değerlendirileceği hususunda açık şekilde uyarılmıştır. Ticaret Bakanlığımızca, ambalajlı su başta olmak üzere, ilgili içecek ürünlerinde üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarına yönelik denetimler başlatılmıştır. Maliyet artışını aşarak tüketiciyi mağdur eden her türlü fiyat artışı, haksız fiyat kapsamında değerlendirilecek ve gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla uygulanacaktır. Ticaret Bakanlığı olarak, çevre politikalarımızla uyum içinde; tüketicilerimizin haklarını, piyasa düzenini ve adil rekabet koşullarını korumak için gerekli tüm idari ve hukuki tedbirleri almaya devam edeceğiz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

Ülkemizde geri dönüşümün desteklenmesi ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payının güncellenmesi sonrasında, çeşitli üretici ve satıcılar tarafından maliyet artışını aşacak şekilde tüketici…

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) July 7, 2026

Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan ise zamlı fiyatları takipte olduklarını bildirdi:

"Vatandaşlarımız müsterih olsun; Ticaret Bakanlığı olarak, başta su fiyatları olmak üzere piyasadaki tüm fiyat hareketlerini titizlikle takip ediyoruz."

Vatandaşlarımız müsterih olsun; Ticaret Bakanlığı olarak, başta su fiyatları olmak üzere piyasadaki tüm fiyat hareketlerini titizlikle takip ediyoruz.

— Bekir Kaplan 🇹🇷 (@bekir_kaplan) July 7, 2026

DEPOZİTO BAHANE

Geçtiğimiz haftalarda, Ortadoğu'daki savaş ile artan lojistik, depolama maliyetleri ile plastik şişenin hammaddesi olan petrolün fiyatının fırlaması ile art arda şişe ve damacana sulara zam gelmişti.

Ancak tüketiciler, petrol fiyatlarındaki düşüşün etiketlere yansımasını beklerken örtülü zam geldi.

Damacana suya zam geliyor

Devreye giren DOA uygulaması, firmalar için yeni bir fiyat artış kapısı araladı. Normal şartlar altında tüketicinin üzerinde kalıcı bir maliyet yükü oluşturmaması gereken bu yasal sistem, “yeni operasyonel yükler ve altyapı maliyetleri” gerekçe gösterilerek fiyatlara eklendi.

Satışa sunulan ürünün fiyatına yalnızca yasal zorunluluk olan 1 liralık depozito bedelinin ilave edilmesi gerekirken, markalar etiket fiyatlarını 3 ila 5 lira arasında artırma yoluna gitti.

Su sektöründe gözlenen bu fiyat hareketliliğinin yakın bir zaman diliminde maden suyu ve soda grubuna da sıçraması bekleniyor. Sektör içerisindeki kaynaklardan paylaşılan bilgilere göre, üretici firmalar DOA logolu cam şişe maliyet yapılarını gerekçe göstererek yeni bir fiyat artışı hazırlığı yürütüyor.

TÜKETİCİ DERNEĞİNDEN SERT TEPKİ

Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli'ye konuşan Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, su markalarının DOA sistemini bir zam gerekçesi olarak kullanmasına sert tepki gösterdi. Bu durumun net bir “fırsatçılık” olduğunu ifade eden Ağaoğlu, Kaan Zenginli imzalı özel haber için şu değerlendirmelerde bulundu:

"Daha önceden yürürlükte olan ambalaj atıkları yönetmeliği uyarınca işletmeler zaten bir geri kazanım bedelini ödüyordu. Firmalar yılbaşından bu yana pilot uygulamalarla DOA sürecinin içindeydi, yani şu an üzerlerine binen ekstra bir maliyet söz konusu değil. Kaldı ki bu proje ülkemizin çevre ve ekonomi geleceği için hayati önem taşıyor. Bu sistemle ambalajlar geri toplanıp ekonomiye kazandırılacak, ithalat ihtiyacı azalacak, cari açık düşecek ve istihdam artacak. Ülke kazanacak, çevre kazanacak. İşletmeler, maliyet unsurları biraz zorlasa dahi elini taşın altına koymalıdır. Çevre ve ülke için bu kadar kritik bir projede, o fırsatçı markalar da bir zahmet kazanmayıversin!"

ÖNCE PETROL ŞİMDİ DOA

Ambalajlı su üreticilerinin devreye aldığı bu fiyat stratejisi tüketiciler açısından yabancı bir durum değil.

Henüz geçtiğimiz ay Ortadoğu coğrafyasındaki askeri gerilimler ve Hürmüz Boğazı krizi tırmanışa geçtiğinde, üretici şirketler yükselen petrol fiyatlarını öne sürmüştü. Depolama, şişeleme ve lojistik hatlarındaki maliyet artışları gerekçe gösterilerek su fiyatlarına yüksek oranlarda zam yapıldı.

Ancak takip eden haftalarda küresel piyasalarda petrol fiyatları hızla aşağı çekilmesine rağmen, hiçbir üretici etiket fiyatlarında indirime gitmedi. Girdi maliyetleri yükseldiğinde fiyatları anında yukarı çeken firmalar, maliyetler gerilediğinde ise sessiz kalmayı tercih etti.