Milyonlarca çalışanı ve emekliyi ilgilendiren yeni dönem: Maaşlardan yeni kesinti mi yapılacak?

Türkiye, son yıllarda yaşlı nüfusta görülen artış oranlarını ve bu gelişmelerin sosyal güvenlik dengesine olan etkilerini dikkate alarak "uzun dönemli bakım sigortası" başta olmak üzere çeşitli uygulamaları sisteme entegre etmeye hazırlanıyor.

Sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amacıyla bazı adımlar atılacak; prim tabanının genişletilmesi, tahsilatın artırılması ve yeni çalışma biçimlerine uyum sağlanması hedefleniyor.

Bu kapsamda demografik gelişmelerin sosyal güvenlik dengesine etkileri de yakından izlenecek.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre, ülkede 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus 5 yılda yüzde 20,5 oranında artış göstererek 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı.

100 YAŞ ÜSTÜ 8 BİN KİŞİ

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı yüzde 11,1 seviyesine çıkarken, bu rakam 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişiyle toplam nüfusun yüzde 9,5'ini oluşturuyordu. Geçen yıl sonu itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 62,9'u 65-74 yaş grubunda, yüzde 27,9'u 75-84 yaş kategorisinde yer alırken, 85 ve daha üzeri yaş grubundaki nüfus yüzde 7,8'lik kesimi oluşturuyor.

Ayrıca Türkiye genelinde 100 yaş ve üzerinde 8 bini aşkın insan yaşamını sürdürüyor.

UZUN DÖNEMLİ BAKIM SİGORTASI İÇİN ALTYAPI OLUŞTURULACAK

Devlet, bu demografik göstergeleri ve doğurganlıktaki düşüş eğilimini dikkate alarak sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini koruyacak adımlar atılmasını kararlaştırdı.

Bu doğrultuda, "uzun dönemli bakım sigortası", 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program'a (OVP) dahil edildi.

İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla uygulamaya yönelik altyapı oluşturulacak. Yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar sebebiyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına yerine getiremeyen kişilere evde veya kurumlar bünyesinde sağlanan bakım desteğinin daha da güçlendirilmesi amaçlanıyor. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri süreklilik arz eden hizmetler haline getirilecek ve uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleşik bir yapı kurulması hedeflenecek. Böylece artan yaşlı bağımlılık oranının ve aileler üzerindeki bakım yükünün hafifletileceği öngörülüyor.

Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi hedefi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik politikalar arasında kendine yer buluyor.

Program dönemi boyunca sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik adımlar atılacak.

Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizini ve hizmet sunucularının davranış biçimlerini dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek. Veri analizi yoluyla geri ödeme kriterleri ayrıntılı olarak incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak. Hızlı artış kaydeden harcama gruplarında giderlerin etkinleştirilmesi sağlanırken, yeni yılın ilk çeyreğinde bu konuda somut çıktıların üretilmesi planlandı. Ayrıca, Sağlık Market uygulaması çok daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak şekilde genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecek. Üniversite hastanelerinin yönetim modeli de eğitim, araştırma ve hizmet fonksiyonları bakımından etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali dengesine katkı sağlaması hedefleniyor.

İSTİHDAMDA DAHA UZUN SÜRE KALMA HEDEFİ

Yeni OVP kapsamında, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemelerin hayata geçirilmesi de öngörülüyor.

Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, sistemde yer almayan kesimlerin sisteme dahil edilmesi için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik yeni uygulamalar geliştirilecek. İlgili mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma biçimlerine daha uyumlu hale getirilecek.

SGK’da hesap hatası krizi: Fazla çalıştıkça maaşın yüzde 30 erimesinin perde arkası

Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek; kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak ve uzun dönemli mali sürdürülebilirliğe ilişkin göstergeler düzenli olarak takip edilecek.