İhracatta fiyatlar arttı ama miktar sert düştü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) mayıs dönemine ait dış ticaret endeksi istatistiklerini yayımladı. Ortaya çıkan dökümler, dış ticarette birim değerlerin yükseldiğini fakat miktar bazında çok belirgin bir gerilemenin meydana geldiğini kanıtladı.

İHRACATIN BİRİM DEĞERİNDE YAKIT DOPİNGİ

Mayıs ayında ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 14,2 oranında artış gösterdi. Sektörel alt kırılımlar incelendiğinde; gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 8,8, yakıt dışı ham maddelerde yüzde 11,3, gıda, içecek ve tütün hariç tutulan imalat sanayisinde ise yüzde 12'lik bir yükseliş yaşandı. Bu dönemde en dikkat çekici artış ise yüzde 52,5 ile yakıt kaleminde gerçekleşti.

İHRACAT MİKTARINDA YÜZDE 20'Yİ AŞAN ÇAKILMA

Fiyatlardaki kağıt üstü yükselişe rağmen, ülkenin dışarıya sattığı reel ürün hacmini gösteren ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 20,8 oranında çakıldı. Bu gruptaki düşüş trendi gıda, içecek ve tütünde yüzde 16, ham maddelerde yüzde 19,9, yakıtlarda yüzde 20,6 ve imalat sanayisi genelinde yüzde 21,4 olarak hesaplandı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriler dikkate alındığında, nisan ayında 146,0 seviyesinde bulunan ihracat miktar endeksi mayısta yüzde 1,2'lik sınırlı bir artışla 147,7'ye ulaştı. Buna karşılık, takvim etkisinden tümüyle arındırılmış verilerde endeksin yıllık bazda yüzde 5,5 oranında gerilediği saptandı.

İTHALAT CEPHESİNDE DE MANZARA DEĞİŞMEDİ

İthalat birim değer endeksi de mayıs ayında, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,2 oranında yukarı yönlü hareket etti. İthalat fiyatlarında yakıt grubundaki yüzde 49'luk tırmanış öne çıkarken, ham maddeler yüzde 4,3, imalat sanayisi ise yüzde 6,4 oranında değer kazandı. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise yüzde 2,4'lük bir düşüş görüldü.

Dışarıdan alınan mal hacmini gösteren ithalat miktar endeksi ise yıllık bazda yüzde 21,8 oranında azaldı. Alt kalemlerdeki düşüş oranları gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2, ham maddelerde yüzde 6,9, yakıtlarda yüzde 3,8 ve imalat sanayisinde yüzde 23,1 olarak kayıtlara geçti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi de bir önceki aya kıyasla yüzde 6 oranında daralarak 123,4 seviyesinden 116,0'a indi. Takvim etkisinden arındırılmış serideki yıllık kayıp ise yüzde 10 oldu.

DIŞ TİCARET HADDİNDE YERİNDE SAYMA

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle elde edilen dış ticaret haddi, geçen yılın mayıs ayında 89,5 seviyesindeyken, bu yılın aynı döneminde sadece 0,1 puanlık bir kıpırdanmayla 89,6'ya çıktı. Bu oran, dış ticaretteki alım ve satım fiyat dengesinin geçen yıla kıyasla neredeyse yerinde saydığını ortaya koydu.