Emekliler için ÖTV'siz araç listesinden sonra fiyatlar da ortaya çıktı

Türkiye'de sayıları her geçen gün katlanan emekli nüfusa yönelik internet mecralarında ve sosyal medya platformlarında dolaşıma sokulan "Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetli sıfır araç satışı" haberleri yakından takip ediliyor.

Peki gerçekte durum ne?

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Kadim Durmaz tarafından geçtiğimiz şubat ayı içinde TBMM Başkanlığı'na teslim edilen yasal kanun teklifine dair yasalaşma yönünde hiçbir somut gelişme bulunmuyor.

Geçim derdi içindeki emekli kitleleri heyecanlandıran yasal teklif detaylıca incelendiğinde, projenin hayata geçirilebilmesi için devletin ve piyasaların çok radikal hamleleri zorunlu olarak yerine getirmesi gerektiği saptanıyor.

5 YIL SÜREYLE DEVİR VE SATIŞ YASAĞI ŞARTI VAR

Meclis'te bekletilen yasal teklifin teknik ayrıntılarında, muafiyet hakkından yararlanacak kişilere yönelik çok sıkı finansal koruma kalkanları ve kısıtlamalar öngörülüyor. Taslağa göre; emekli olan kişilere tanınacak ÖTV'siz araç satın alma imkanı 5 yıl içinde yalnızca bir defaya mahsus kılınacak. Bu yolla iktisap edilen taşıtlar, tescil ve satın alınma tarihinden itibaren tam 5 yıllık yasal süre dolmadığı müddetçe hiçbir şekilde üçüncü şahıslara devredilemeyecek veya satılamayacak.

ERKEN SATIŞTA AMME ALACAĞI TAHSİL EDİLECEK

Eğer ÖTV muafiyetli araç sahibi emekli kişi, belirlenen 5 yıllık zorunlu vade süresi tamamlanmadan otomobilini devretmeye, satmaya veya benzeri bir hukuki tasarrufta bulunmaya kalkışırsa, maliye mekanizmaları anında devreye girecek. Bu durumda, aracın ilk alım esnasında tahsil edilmeyen tüm ÖTV tutarı, gecikme faizi ve diğer yasal fer'ileri ile birlikte ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde mülk sahibinden nakden tahsil edilecek.

DOĞAL AFET VE KAZALAR İSTİSNA KAPSAMINDA

Yasal teklifte, hak sahiplerini mağdur etmeyecek bazı mücbir sebep istisnalarına da yer veriliyor. Buna göre; deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya ağır trafik kazaları neticesinde tamamen kullanılamaz hale gelerek hurdaya ayrılan (pert olan) araçlar için 5 yıllık süre şartı aranmayacak. Bu durumdaki mülk sahipleri, istisna kapsamında yeniden sıfır kilometre bir taşıt daha satın alma hakkına sahip olabilecek.

İSTATİSTİKLER NE DİYOR?

Piyasa analistleri ve resmi kurumların paylaştığı güncel verilere göre, şu anda Türkiye genelinde yaklaşık 17 milyon emekli nüfus bulunuyor. Ülkedeki toplam araç parkı büyüklüğü 34 milyon seviyesinde seyrederken, her yıl ortalama 1,2 milyon adet sıfır kilometre araç satışı gerçekleştiriliyor.

Eğer yasal teklif hiçbir filtre uygulanmadan yasalaşır ve 17 milyon emeklinin tamamı 5 yıllık döngü içinde ÖTV'siz otomobil hakkını kullanırsa, acı istatistiki gerçekler piyasayı şu şekilde kilitleyecek:

Her yıl ek olarak 3,4 milyon yeni araç trafiğe dahil olacak. Her geçen yıl sisteme yeni emekli olanların da ekleneceği düşünüldüğünde bu sayı katlanarak tırmanacak.

Başka bir deyişle, Türkiye'nin onlarca yılda biriken toplam otomobil parkı olan 34 milyona, sadece 5 yıl içinde 17 milyon araç daha eklenecek.

Diğer taraftan şirketlerin ve diğer yurttaşların her yıl olağan şekilde satın aldığı 1,2 milyon araçlık pazar payı da trafiğe eklenmeye devam edecek.

Tüm bu sayılar üst üste eklendiğinde, 5 yılın sonunda Türkiye trafiğindeki toplam araç sayısı 57 milyonun üzerine fırlayacak.

EMEKLİLERİN YARISI ALSA BİLE ALTYAPI YETMİYOR

NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre, olasılık hesaplarında emekli nüfusun sadece yarısının (yaklaşık 8,5 milyon kişi) bu haktan faydalandığı varsayıldığında bile, her yıl fazladan 1,7 milyon araç yollara çıkacak. Bu da 5 yılda net 8,5 milyon yeni otomobil anlamına geliyor. Diğer yurttaşların 5 yılda alacağı tahmini 6 milyon araç da eklenince, toplam araç sayısı kısa sürede 48,5 milyona ulaşacak ki mevcut şehir altyapılarının bu hacmi kaldırması imkansız görünüyor.

EMEKLİDEN ÇOK AİLE FERTLERİ KULLANACAK

Sistemdeki bir diğer toplumsal çelişki ise kullanım amacında gizli. Birçok yurttaş, kanun yürürlüğe girdiği an kendi bütçesi yetmediği ya da ÖTV yükünden kaçtığı için, emekli olan annesi, babası ya da bir yakınının yasal hakkı üzerinden ÖTV'siz araç tescil ettirip otomobili kendi şahsi işleri için kullanma yoluna gidecek.

GERÇEKLEŞMESİ YAKIN VADEDE İMKANSIZ

Mevcut ekonomik göstergeler ve teknik altyapı yetersizlikleri yan yana konulduğunda, emeklilere yönelik ÖTV'siz otomobil kanun teklifinin yakın gelecekte hayata geçirilmesi neredeyse imkansız bir senaryo olarak değerlendiriliyor. Devletin devasa altyapı yatırımlarını sil baştan dizayn etmesini gerektiren bu projenin maliyeti, teklifin inandırıcılığını tamamen yitirmesine neden oluyor.

ÖTV'SİZ DÜZENLEMEDE MARKA VE MODELLERE GÖRE TAHMİNİ FİYAT LİSTESİ

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dilimleri tamamen çıkarılıp, yalın fiyat üzerine sadece Katma Değer Vergisi (KDV) eklenerek hesaplanan net fiyat listesi, NTV'nin derlediği verilere göre şu şekilde oluşuyor: