Uganda'da Türkiye’ye karşı protesto! Deli general yüzlerce kişiyi elçilik önüne topladı

Uganda’nın başkenti Kampala’da Türkiye Büyükelçiliği önünde yüzlerce kişinin katıldığı protesto düzenlendi. Göstericiler, yıllardır Türkiye’de yaşayan Ugandalı muhalif Fred Lumbuye’nin ülkesine iade edilmesini istedi. Protesto, Uganda ile Türkiye arasında aylardır devam eden diplomatik gerilimi yeniden tırmandırdı.

Ugandalı deli general kontrolden çıktı! Ülkedeki Türkleri 'kovuyorum' deyip gösteri çağrısı yaptı

9 EYLÜL'DE PROTESTO ÇAĞRISI YAPMIŞTI

Protestoyu, Uganda Savunma Kuvvetleri (UPDF) Komutanı General Muhoozi Kainerugaba’nın başkanlığını yaptığı Uganda Vatanseverler Birliği (PLU) organize etti. Kainerugaba, 9 Eylül’de yaptığı açıklamayla 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde geniş katılımlı bir gösteri düzenlenmesi talimatını vermiş, organizasyonu PLU Genel Sekreteri Fadil Twalla’ya bırakmıştı.

Türkiye’nin Kampala Büyükelçiliği ise protesto öncesinde 17 Eylül’de bir duyuru yayımlayarak, gösteri nedeniyle 18 Eylül’de hizmet veremeyeceğini bildirmişti.

PROTESTONUN MERKEZİNDE TEK İSİM VAR

Göstericilerin temel talebi, Uganda yönetiminin uzun süredir peşinde olduğu Fred Lumbuye’nin ülkesine iade edilmesi oldu.

Ugandalı siyasi yorumcu ve hükümet eleştirmeni Lumbuye, yıllardır Türkiye’de yaşıyor. Uganda siyaseti üzerine yaptığı yorumlar sosyal medyada binlerce kişi tarafından takip ediliyor. YouTube’daki kanalının 146 binden fazla abonesi bulunuyor.

LUMBUYE AÇIKLAMA YAPMADI

Ugandalı yetkililer ve PLU, Lumbuye’yi hükümete karşı propaganda yapmak, kışkırtıcı faaliyetlerde bulunmak ve siber suçlarla bağlantılı olmakla suçluyor. Ancak Lumbuye’nin kendisinden protestoya ilişkin bir açıklama alınamadı. AP de suçlamaların Uganda tarafının iddiaları olduğunu ve Lumbuye’ye ulaşılamadığını bildirdi.

"İADE EDİN" ÇAĞRISI

Protestoda konuşan PLU Genel Sekreteri Fadil Twalla, Türkiye’ye karşı değil, Uganda yönetiminin Lumbuye konusunda Ankara’nın tutumuna yönelik tepki göstermek amacıyla toplandıklarını söyledi.

Twalla, “Burada Türk halkının düşmanı olarak değil, derin hayal kırıklığı bulunan Uganda vatanseverleri olarak toplandık. Lumbuye Türkiye’de yaşıyor. Bu ülkeyi, ulusal liderimize saldırmak için kullanmaya devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

Twalla ayrıca Türkiye’den Lumbuye’nin iade edilmesini istedi. PLU yetkilisi, taleplerine yanıt verilmemesi halinde daha büyük bir gösteri düzenlenebileceği mesajını da verdi.

KRİZİN ARKASINDA MUSEVENİ'NİN OĞLU VAR

Protestonun arkasındaki isim ise Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin oğlu ve ülkenin Savunma Kuvvetleri Komutanı General Muhoozi Kainerugaba.

Kainerugaba, aylardır Türkiye’yi hedef alan açıklamalar yapıyor. Lumbuye meselesi, iki ülke arasındaki gerilimin başlıca başlıklarından biri haline gelirken general Türkiye’ye yönelik ekonomik ve diplomatik tehditlerde de bulundu.

TÜRKLERİN ÜLKEYİ TERK ETMESİNİ İSTEMİŞTİ

Nisan ayında Kainerugaba, Türkiye’den Uganda’nın Somali’deki askeri faaliyetleri nedeniyle 1 milyar dolar talep etmişti. Ayrıca Türkiye’den kendisine “ülkedeki en güzel kadın”ın eş olarak verilmesini istemişti. Aynı dönemde talepleri karşılanmadığı takdirde diplomatik ilişkilerin kesilmesi ve Kampala’daki Türk Büyükelçiliği’nin kapatılması yönünde tehditte bulunmuştu.

Gerilim eylül ayında daha da büyüdü. Kainerugaba 9 Eylül’de Türkiye ile Uganda’daki Türk çıkarları arasındaki bağları kestiğini duyurdu ve Türk vatandaşlarının ülkeyi terk etmesini istedi. Aynı açıklamalarında 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde “tam güç” bir protesto düzenleneceğini açıkladı.

SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARIYLA GÜNDEME GELİYOR

Kainerugaba’nın Türkiye ile yaşadığı gerilim, generalin sosyal medyadaki tartışmalı çıkışlarının son örneği olarak değerlendirildi.

Museveni’nin oğlu, 2025’in başında X hesabını “askeri görevlerine odaklanmak” amacıyla kapattığını açıklamıştı. Ancak hesabını kapatmasından yaklaşık bir hafta sonra yeniden aktif hale getirdi.

UGANDA'NIN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNİ BALTALIYOR

Generalin sosyal medya paylaşımları daha önce de Uganda’nın diplomatik ilişkilerini etkilemişti. Ocak 2025’te ülkenin önde gelen muhalefet figürlerinden Bobi Wine hakkında ölüm tehdidi içeren bir paylaşım yaptı. Kainerugaba, babasının müdahalesi olmasaydı Wine’ı öldüreceğini ve başını keseceğini söylemişti.

2022'de de benzer bir kriz yaşanmıştı. Kainerugaba, Kenya'yı işgal edebileceklerini ve başkent Nairobi'yi ele geçirebileceklerini söyleyen paylaşımlar yapmış, bunun ardından babası Museveni devreye girerek özür dilemişti. General daha önce 2022’de de X hesabını kapatmış ancak birkaç gün içinde yeniden kullanmaya başlamıştı.

Uganda hükümeti ise Kainerugaba’nın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaların otomatik olarak devletin resmi politikası şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.