Türkiye’nin yanı başında İsrailli akını! Turist gibi gelip yerleştiler sayıları on binleri buldu...

İsrail ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasındaki ilişkiler son yıllarda yalnızca diplomatik ve ekonomik işbirliğiyle sınırlı kalmayarak adadaki İsrail varlığının da belirgin biçimde büyümesine yol açtı. İsrail Büyükelçiliği'nin değerlendirmelerine göre GKRY’de yaşayan İsraillilerin sayısında son yıllarda dikkat çekici artış yaşanırken, coğrafi yakınlık, iki ülke arasındaki gelişen ilişkiler ve Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yaşama imkanı bu ilgiyi besleyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.

Ortadoğu savaşı Güney Kıbrıs'a sıçradı! Ateş çemberi genişliyor

Bu hareketliliğin en görünür ayağını ise turizm oluşturuyor. GKRY İstatistik Servisi'nin verilerine göre 2025'te adaya gelen turistlerin yüzde 13'ünü İsrailliler oluşturdu. Böylece İsrail, yüzde 31,8'lik paya sahip İngiltere'nin ardından GKRY'nin ikinci büyük turizm pazarı haline geldi. İsrailli ziyaretçilerin sayısı yaklaşık 588-590 bin seviyesine ulaşırken, İsrail'den gelen turistlerin sayısı 2024'e göre yüzde 38'in üzerinde arttı.

İSRAİLLİ ŞİRKETLERİN TERCİHİ

Ancak adadaki değişim yalnızca uçaklarla gelen turistlerden ibaret değil. İsrailli şirketler GKRY'yi giderek daha fazla ürün satılan bir pazar olmaktan çıkarıp bölgesel faaliyetlerin yönetilebileceği bir merkez olarak değerlendiriyor. Enerji, gayrimenkul, teknoloji ve turizm başta olmak üzere farklı alanlarda İsrail sermayeli yatırımların artması, iki ülke arasındaki ekonomik bağları daha görünür hale getirdi. Ticaret hacminin 2025'te 600 milyon euronun üzerine çıktığı belirtilirken, İsrailli yatırımcıların ada ekonomisindeki ağırlığı da genişledi.

TARIM VE SU TEKNOLOJİLERİ ALANINDA İŞ BİRLİĞİ

İki ülke arasındaki ekonomik yakınlaşmanın önemli başlıklarından biri ise GKRY'nin kronik su sıkıntısı ve tarım sektörünün karşı karşıya olduğu iklim baskısı. İsrail'in su yönetimi, arıtma, sulama ve tarım teknolojileri alanındaki deneyiminden yararlanılması için yeni projeler üzerinde çalışılıyor.

GKRY Tarım Bakanı Maria Panayiotou'nun 2025 sonunda İsrail'e gerçekleştirdiği temaslarda tarımsal üretim, gıda güvenliği, su yönetimi, çevre ve döngüsel ekonomi başlıkları ele alındı. Tarım ve sulama alanında İsrail teknolojilerinin GKRY'deki koşullara uyarlanması ve pilot projelerle test edilmesi gündemde.

Böylece ilişki yalnızca ticari ürün alışverişi olmaktan çıkarak teknoloji transferi ve ortak uygulamalara doğru ilerliyor.

ENERJİ HATTI GÜÇLENİYOR

İsrail-GKRY ilişkilerinde enerji depolama, yapay zeka ve siber güvenlik gibi yüksek teknoloji alanları da öne çıktı. Bunun somut örneklerinden biri, İsrail merkezli BaroMar ile Kıbrıs Enstitüsü arasındaki enerji depolama projesi.

PROTEAS araştırma tesisinde yürütülen projede yenilenebilir enerjinin, deniz tabanına yaklaşık 100 metre derinlikte yerleştirilen tanklarda basınçlı hava kullanılarak depolanması ve daha sonra elektrik üretiminde kullanılabilmesi amaçlanıyor. Kıbrıs Enstitüsü, projeyi ülkede özel sektör tarafından bir araştırma projesine yapılan en büyük yatırımlardan biri olarak nitelendirmişti.

GKRY hükümeti de İsrail'le araştırma ve inovasyon işbirliğini dijital teknolojiler, yapay zeka, siber güvenlik, yenilenebilir enerji, sağlık, çevre ve ileri malzemeler gibi alanlara genişletmek istediğini açıkça ortaya koydu.

ÜLKEDEN AYRILANLARIN ROTASINDA GKRY VAR

GKRY'ye yönelik ilginin bir diğer boyutunu İsrail'den dışarıya yönelen nüfus hareketi oluşturdu. İsrail'de son yıllarda uzun süreli yurt dışına çıkışlarda ciddi artış yaşanıyor.

İsrail Knesseti'nin 2026'da yayımladığı verilere göre 2009-2021 döneminde yılda ortalama yaklaşık 40 bin 500 İsrailli ülkeden göç ederken, bu sayı 2022'de 59 bin 400'e, 2023'te 82 bin 800'e ve 2024'te 69 bin 500'e yükseldi. 2022-2024 döneminde İsraillilerin net göç dengesinden yaklaşık 140 bin kişi eksildi. Araştırmalar, göç edenlerin genel nüfusa kıyasla daha genç ve eğitim seviyesinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

İsrail Ulusal Sigorta Kurumu'nun verileri de yurt dışında yaşamayı tercih edenlerin önemli bir bölümünün çalışma çağındaki kişiler olduğunu gösteriyor. 2025'te 35 bin 625 kişinin İsrail'deki ikamet kaydı sonlandırılırken, bunların 6 bin 651'i bunu kendi talebiyle yaptı.

TAHMİN EDİLENDEN FAZLA OLABİLİR

Bu hareketin tamamının GKRY'ye yöneldiğini söylemek mümkün olmasa da, coğrafi yakınlık, kısa ulaşım mesafesi, AB üyeliği ve gelişen İsrail-GKRY ilişkileri adayı İsrailliler açısından öne çıkan destinasyonlardan biri haline getirdi.

Üstelik resmi kayıtlardaki İsrailli nüfusun gerçek tabloyu tam olarak yansıtmayabileceğine dikkat çekildi. GKRY'de yaşayan bazı İsraillilerin Avrupa Birliği pasaportlarına sahip olması nedeniyle resmi istatistiklerde İsrail vatandaşı olarak görünmeyebileceği belirtildi.

ALTYAPI TARTIŞMASI SÜRÜYOR

İsrail varlığının büyümesi GKRY'de ekonomik fırsatların yanı sıra toplumsal ve siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi.

Kathimerini'nin GKRY'deki İngilizce yayınında Ağustos 2026'da yayımlanan bir analizde, İsrail bağlantılı yatırımların Latchi, Trozena ve Polemidia gibi farklı bölgelerde görünür hale geldiği belirtildi. Yazıda, özellikle gayrimenkul yatırımları, yeni yerleşimler ve İsrailli toplumun ihtiyaçlarına yönelik okul ve diğer altyapıların oluşturulmasının, sürecin yalnızca turizm veya yatırım başlığı altında değerlendirilemeyeceği savunuldu.

YAHUDİ OKULU AÇILACAK

Polemidia'da yaklaşık 50 milyon euroluk yatırımla, 1.500 öğrenci kapasitesine sahip olması planlanan özel bir Yahudi okulunun kurulması da bu tartışmanın en dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösterildi. Projenin 2027'de açılması planlanırken, okulun İsrail ve Yahudi topluluğunun adadaki sosyal yaşamını daha da kurumsallaştıracağı değerlendirmeleri yapılıyor.

Gayrimenkul piyasası da tartışmanın merkezinde. İsraillilerin özellikle Larnaka, Limasol ve Baf gibi bölgelerde mülk alımlarında öne çıkan yabancı gruplardan biri olduğu belirtildi. Artan yabancı talebinin konut fiyatları ve arazi sahipliği üzerindeki etkisi, Rum toplumunda giderek daha fazla tartışılıyor.

"YUMUŞAK KOLONİZASYON" TARTIŞMASI

GKRY'deki bazı kesimler, İsraillilerin artan ekonomik ve sosyal varlığının zamanla kalıcı yerleşime dönüşmesinden endişe ediyor. Kathimerini'de yayımlanan değerlendirmelerde, İsraillilere yönelik okulların, ibadet alanlarının, işletmelerin ve diğer sosyal altyapıların çoğalmasının bu varlığı geçici olmaktan çıkarabileceği ileri sürüldü. Bazı çevrelerde tartışma, daha ileri giderek “İsrail'in etkisi” ve “yumuşak kolonizasyon” ifadeleriyle tanımlanmaya başladı.

Ancak bu yaklaşım İsrail tarafında tepki çekti. İsrail'in GKRY Büyükelçisi Oren Anolik, Mayıs 2026'da yaptığı açıklamada İsrailli yatırımcıları ve adada yaşayan İsraillileri hedef alan söylemlerin rahatsız edici olduğunu belirterek iki ülke arasındaki ilişkilerin karşılıklı saygı ve dostluk temelinde geliştiğini savundu. Anolik, İsraillilerin GKRY'nin ekonomik ve toplumsal dokusunun bir parçası haline geldiğini vurguladı.