Trump kesenin ağzını açtı! Kazanırsa her ABD vatandaşına 5 bin dolar verecek

ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşan ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi seçmeni sandığa çekmek için dikkat çeken bir ekonomik vaat ortaya attı. Trump, Cumhuriyetçi Parti’nin 3 Kasım’daki ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da kontrolü elinde tutması halinde her yetişkin ABD vatandaşına 5 bin dolar ödeme yapılacağını açıkladı.

Trump bu sefer de Hürmüz Boğazı'na göz koydu! Yeni ismi duyurdu

"TRUMP TEMETTÜSÜ"

Trump, söz konusu ödemeyi “Trump Dividend” yani “Trump temettüsü” olarak adlandırdı. Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti’nin ara seçim kongresinde konuşan Trump, “Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’ni ve ABD Senatosu’nu kazanırsa, ekonomik gücümüz ve başarımız nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her yetişkin vatandaşa 5 bin dolarlık temettü vereceğim” dedi.

Trump’ın tek koşul olarak belirttiği nokta ise paranın ABD sınırları içinde harcanması oldu. Ancak başkan, ödemelerin ne zaman başlayacağı, kimler tarafından yönetileceği ve paranın hangi kaynaktan karşılanacağı konusunda ayrıntı vermedi.

MALİYETİ TRİLYONLARCA DOLARI BULABİLİR

Trump’ın planının en dikkat çeken boyutlarından biri ise maliyeti oldu. Reuters’ın hesaplamasına göre yaklaşık 270 milyon yetişkin ABD vatandaşı üzerinden yapılacak bir ödeme, toplamda yaklaşık 1,35 trilyon dolarlık bir yük oluşturabilir. AP de planın maliyetinin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceğini bildirdi.

Bu nedenle Trump’ın vaadi daha şimdiden ABD’nin bütçe açığı ve kamu borcu üzerinden tartışılmaya başlandı. AP’ye göre ABD’nin yıllık bütçe açığı yaklaşık 1,8 trilyon dolar, ülkenin toplam kamu borcu ise kısa süre önce 40 trilyon doların üzerine çıktı.

PARA NEREDEN GELECEK?

Trump konuşmasında ödeme planının finansmanına ilişkin net bir kaynak göstermedi. Ancak Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın açıklamasından kısa süre sonra yaptığı değerlendirmede ödemelerin zengin Amerikalıları kapsamamasının gündeme gelebileceğini ve finansmanda gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerin kullanılabileceğini ima etti.

Ancak uzmanlar, mevcut tarife gelirlerinin 5 bin dolarlık ödemelerin tamamını karşılamaktan oldukça uzak olduğunu belirtti. Dolayısıyla planın hayata geçirilmesi halinde bütçeden ek kaynak ayrılması veya Kongre tarafından yeni bir finansman mekanizması oluşturulması gerekebilecek.

"YETKİSİ YOK"

Trump’ın tek başına böyle bir ödeme yapıp yapamayacağı da ayrı bir tartışma konusu. AP’ye konuşan bütçe uzmanı Marc Goldwein, Trump’ın Amerikalılara bu ölçekte para dağıtma konusunda Kongre onayı olmadan yetkisinin bulunmadığını söyledi.

BENZER VAATLERDE BULUNMUŞTU

Trump’ın 5 bin dolarlık “temettü” fikri tamamen yeni değil. Başkan daha önce de tarifelerden elde edilen gelirlerin halka dağıtılabileceğini savunmuş ve 2 bin dolarlık “tarife temettüsü” önerisini gündeme getirmişti. Ancak bu plan hayata geçirilemedi.

Trump ayrıca geçen yıl ABD askerlerine 1.776 dolarlık “warrior dividend” ödemesi yapılmasını sağlamıştı. Yeni teklif ise kapsamı bakımından çok daha büyük: Bu kez ödeme yalnızca belirli bir gruba değil, milyonlarca yetişkin ABD vatandaşına yönelik olacak.

SEÇİM HESABININ BİR PARÇASI MI?

Trump’ın açıklaması, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde zor bir tabloyla karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi. Başkan, Dallas’taki konuşmasında seçimi adeta kendi başkanlığı için bir referanduma dönüştürürken, seçmenlere “Ben oy pusulasındaymışım gibi düşünün” mesajı verdi.

Reuters’a göre Trump’ın kamuoyu desteği gerilerken Cumhuriyetçiler özellikle Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluklarını korumak konusunda baskı altında. Demokrat seçmenin sandığa gitme motivasyonunun daha yüksek olduğuna ilişkin anket sonuçları da Cumhuriyetçi Parti açısından endişe yaratıyor.

Bu nedenle 5 bin dolarlık ödeme vaadi, Trump’ın ekonomi ve hayat pahalılığı üzerinden seçmenin desteğini yeniden kazanma girişimi olarak değerlendirildi. Ancak planın nasıl finanse edileceği ve Kongre’den nasıl geçirileceği henüz belirsizliğini koruyor.