İsrail, Güney Kıbrıs'ın borsasını satın almak için harekete geçti

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) borsasını özelleştirme planı, İsrail'in Doğu Akdeniz'deki ekonomik varlığına ilişkin tartışmaların gölgesinde yeni bir boyut kazandı. İsrail'in önde gelen finans kuruluşlarından Tel Aviv Borsası, Rum yönetiminin satışa çıkarmaya hazırlandığı Kıbrıs Borsası'nı satın almak için harekete geçti.

Türkiye’ye karşı askerî hazırlık mı? GKRY’de dikkat çeken İsrail hareketliliği!

İsrail merkezli finans yayın organı Calcalist'in 8 Ekim tarihli haberine göre Tel Aviv Borsası, satın alma ihtimalini ileri aşamada değerlendirmeye aldı ve Rum yönetiminin açacağı ihaleye katılmayı planlıyor. Ancak borsanın yönetimi ve yönetim kurulu henüz nihai kararını vermedi. İhale şartlarının açıklanmasının ardından teklif konusunda son kararın alınması bekleniyor.

Cyprus Mail'in haberinde de satış sürecinin son aşamaya yaklaştığı ve ihale için başsavcının onayının beklendiği aktarıldı. Rum yönetimi, kazanan yatırımcıyla yıl sonuna kadar satış anlaşması imzalamayı hedefliyor.

KÜÇÜK BORSADA BÜYÜK HESAP

Nikosya merkezli Kıbrıs Borsası'nın özelleştirme kapsamında 20-40 milyon euro arasında bir değer üzerinden değerlendirilmesi bekleniyor. Tel Aviv Borsası'nın piyasa değeri ise yaklaşık 3,5 milyar euroya ulaşıyor.

Aradaki büyük farka rağmen Rum Borsası, İsrail açısından Avrupa Birliği pazarına açılmak için stratejik bir fırsat sunuyor. Kıbrıs Borsası, AB içinde faaliyet gösterme lisansının yanı sıra kendi işlem platformuna ve takas altyapısına sahip. Bu yapı, olası bir satın almayla Tel Aviv Borsası'nın Avrupa finans piyasalarındaki faaliyetlerini genişletmesine imkân sağlayabilir.

İsrail borsasının satın alma arayışı, kurumun uluslararası büyüme stratejisinin de bir parçası olarak değerlendiriliyor. Tel Aviv Borsası, eylül ayında açıkladığı yeni planla satın almalar ve stratejik ortaklıklar üzerinden büyümeyi hedeflediğini duyurdu.

İSRAİL TEK ADAY DEĞİL

Kıbrıs Borsası rekabetin yalnızca İsrail'le sınırlı kalması beklenmediğini açıkladı. Yunanistan ve Hindistan borsaları da olası alıcılar arasında yer alıyor.

Özellikle Atina Borsası'nın mevcut süreçte önemli bir avantajı bulunuyor. İki borsa, 2006'dan bu yana ortak bir işlem ve takas platformu kullanıyor. Atina Borsası'nın geçen yıl Euronext tarafından satın alınması da Avrupa'daki borsa işletmeciliği ağını genişleten gelişmelerden biri oldu.

Hindistan Ulusal Borsası ise Kıbrıs Borsası'yla birkaç ay önce yatırım fırsatları, yeni finansal ürünler ve iki borsada eş zamanlı işlem görebilecek şirketler üzerine iş birliğini araştırmak amacıyla mutabakat imzaladı.

İhale sürecinde fiyatın değerlendirme puanının yüzde 70'ini, iş planının ise yüzde 30'unu oluşturması öngörülüyor. Dolayısıyla Tel Aviv Borsası'nın öne çıkmasına rağmen satışın kime yapılacağı henüz kesinleşmedi.

RUM YÖNETİMİ NEDEN SATIŞA HAZIRLANIYOR?

Kıbrıs Borsası'nın özelleştirilmesinin arkasında düşük işlem hacmi ve kârlılık sorunları bulunuyor. Kurumun yıllık gelirinin yaklaşık 4-7 milyon euro düzeyinde kaldığı belirtildi. Buna karşılık Tel Aviv Borsası, 2025 yılında yaklaşık 160 milyon euro gelir ve 51 milyon euro net kâr elde etti.

Kıbrıs Borsası Başkanı Marinos Christodoulides, özelleştirmenin piyasaya daha fazla sermaye kazandırmasını, şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştırmasını ve borsanın uluslararası rekabet gücünü artırmasını beklediklerini açıkladı.

Rum yönetiminin hedefi, borsayı yalnızca mevcut işlem hacmiyle sınırlı bir kurum olmaktan çıkararak Doğu Akdeniz'de bölgesel bir sermaye piyasası merkezine dönüştürmek.

DOĞU AKDENİZ'DE EKONOMİK NÜFUZ TARTIŞMASI

Hürriyet gazetesi yazarı Ömer Bilge'nin haberinde, son beş yılda 25 binden fazla Yahudi'nin Güney Kıbrıs'a yerleştiği ve çok sayıda İsrailli şirketin bölgede faaliyet gösterdiği öne sürüldü. Haberde ayrıca Rum yönetiminin askeri üslerini İsrail'e açtığı ve ordusunu İsrail silahlarıyla donattığı iddialarına yer verildi.

Borsanın satış süreci, bu iddiaların da gündeme geldiği bir dönemde dikkat çekti. Ancak uluslararası finans yayınlarında öne çıkan gerekçe, Tel Aviv Borsası'nın Avrupa Birliği pazarında yer edinme ve uluslararası ölçekte büyüme hedefi oldu. Rum Borsası'nın İsrail'e satışı henüz kesinleşmediği gibi, diğer olası alıcıların yarıştan çekildiğine ilişkin bir bilgi de bulunmuyor.