ABD’nin son teklifi Tahran’a ulaştı! Pezeşkiyan karar verecek

İran ile ABD arasında savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki krizin çözülmesine yönelik diplomasi trafiğinde yeni bir aşamaya geçildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin, Washington’dan gelen son yanıtı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a sunduğu açıklandı.

ABD-İran temasları tıkandı: İki taraf da taviz vermiyor

TEKLİF BAKANLAR KURULU'NDA DEĞERLENDİRİLECEK

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, yaptığı açıklamada Erakçi’nin ABD’nin teklifini aldığını ve değerlendirilmek üzere Pezeşkiyan’a ilettiğini duyurdu. Muhacerani, teklifin Bakanlar Kurulu’nda ele alınacağını belirtti.

Gelişme, Tahran ile Washington arasında haftalardır süren dolaylı görüşmelerin kritik bir aşamaya girdiği sırada geldi. ABD ile İran arasındaki temaslarda Katar başta olmak üzere bölgedeki arabulucular devrede bulunuyor.

İRAN'IN 7 GÜNLÜK PLANINA ABD'DEN YANIT

Diplomasi trafiğinin merkezinde İran’ın geçen hafta sunduğu 7 günlük plan yer alıyor. İran Dışişleri Bakanı Erakçi, plan kapsamında ABD’nin belirli koşulları yerine getirmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden normale dönebileceğini ve yedinci günün sonunda nükleer program başta olmak üzere nihai anlaşma için görüşmelerin başlayabileceğini açıklamıştı.

İran’ın önerisinde ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, İran petrolüne yönelik bazı yaptırımlardan vazgeçmesi ve dondurulmuş İran varlıklarına erişim sağlanması gibi başlıklar bulunuyor. Buna karşılık Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması ve Washington ile müzakerelere dönmesi öngörülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın önerisini daha önce reddettiğini açıklamıştı. Ancak Washington’dan gelen son geri bildirim, Katar’ın yürüttüğü arabuluculuk girişimlerinin ardından Tahran’a ulaştırıldı.

Reuters, mevcut görüşmelerde asıl anlaşmazlığın bazı adımların içeriğinden çok hangi sırayla uygulanacağı konusunda yoğunlaştığını aktardı.

TAHRAN'DAN YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ

İran Hükümet Sözcüsü Muhacerani, ABD’nin İran’ı siyasi açıdan yalnızlaştırmaya çalıştığını savunurken, Tahran’ın diplomatik temaslarını artırdığını söyledi.

Muhacerani, “Düşmanın siyasi olarak İran’ı yalnızlaştırma çabalarına rağmen, İran heyeti çok sayıda Avrupa ülkesi, Fars (Basra) Körfezi'ne komşu ülkeler ve diğer ülke yetkilileriyle yoğun diplomatik görüşmeler yapmıştır” dedi.

Tahran’ın mesajlarının Katar ve Pakistan gibi arabulucu ülkeler üzerinden Washington’a iletildiği belirtildi. Pezeşkiyan da daha önce yaptığı açıklamalarda ABD ile doğrudan müzakerelere ilişkin ciddi güvensizlik bulunduğunu söylemiş, ancak savaşın sona erdirilmesi için diplomatik kanalların açık tutulduğunu ifade etmişti.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK BAŞLIK

ABD ile İran arasındaki pazarlığın en önemli başlıklarından biri stratejik Hürmüz Boğazı. İran’ın hazırladığı plana göre boğazın yeniden açılması, Washington’ın atacağı ekonomik ve askeri adımlara bağlanmış durumda.

Boğaz, savaş öncesinde küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir enerji güzergahıydı. Bu nedenle bölgedeki gerilim yalnızca Washington ve Tahran arasındaki ilişkileri değil, küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiliyor.

ABD tarafında ise İran’ın nükleer programına ilişkin somut güvenceler öne çıkıyor. Axios’un aktardığına göre Trump yönetimi, yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran varlıklarına erişim gibi ekonomik adımları, Tahran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandıracak somut adımlarıyla ilişkilendiriyor.

İran’ın önündeki yeni ABD teklifinin Bakanlar Kurulu’nda görüşülmesinin ardından Tahran’ın Washington’a vereceği yanıt, savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın geleceği açısından yeni bir dönüm noktası oluşturabilir.