Beton kıskacındaki İstanbul'da başına gelmeyen kalmadı: Otomobil çarpan genç karaca hayata tutundu

İstanbul'un Beykoz ilçesinde yırtıcı bir hayvandan kaçarken yola fırlayan ve otomobilin çarpması sonucu ağır yaralanan genç karaca, hekimlerin çabasıyla yaşama tutundu. Bacağında parçalı açık kırık ve kafa travması tespit edilen yaban hayvanı, acil müdahalenin ardından ameliyata alındı. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi hekimleri tarafından iki kritik operasyon geçiren karacanın klinikteki tedavisi sürüyor.

Hastaneye ulaştırıldığında bilinci kapalı olan ve bacağında ağır doku hasarı bulunan yaralı karaca, önce yoğun bakım ünitesinde gözetim altına alındı. Ameliyat şartlarının oluşmasının ardından operasyon masasına yatırılan hayvanda doku komplikasyonu gelişince ikinci bir cerrahi müdahale uygulandı. Hekimler, bacağını uzun süre kullanamadığı için kas erimesi başlayan karacaya kapsamlı bir fizik tedavi programı başlattı.

Veteriner hekimler, aşırı strese bağlı kalp yetmezliği riskini düşürmek adına karacanın kendilerine güven duymasını sağladı. Klinik ortamında sakinleşen hayvanın sargı ve bandaj değişimleri artık anesteziye gerek duyulmadan yapılabiliyor.

Operasyonları yürüten Araştırma Görevlisi Emine İrem Deveci, yaşanan hassas cerrahi süreci şu sözlerle anlattı:

"Kafa travması bizim için acil müdahale gerektiren bir durum. Acil müdahalesini yaptık öncelikle. Birkaç gün durumunu takip ettik. Ameliyat için anestezi alması gerektiğinden dolayı genel durumunu toparlamış olması gerekiyordu. Tabii çok hassas hayvanlar, anesteziden uyanması da çok hassas. Bu süreçte operasyonla alakalı da komplikasyonlar gelişebiliyor. İkinci bir operasyonu oldu, revizyonu oldu. Çünkü genellikle ilk operasyonlar bizim için çok başarılı olamayabiliyor. Şu an ikinci operasyonunu da gerçekleştirdik. Gayet iyi durumda. Ayağını hafif hafif basmaya başladı."

Tedavi sürecinin daha rahat ilerlemesi adına hayvanın belirli görevlilere alıştırıldığını aktaran Emine İrem Deveci, sakinleştirici ilaç kullanımını en aza indirdiklerini vurguladı:

"Tedavisini sürdürebilmek adına aramızdan birkaç arkadaşa alışmasını sağladık. Dolayısıyla stressiz bir şekilde, en azından sedasyon, anestezi gibi uygulamalar yapmadan tedavi sürecini devam ettirebiliyoruz. Bandaj değişimlerini anestezi, sedasyon olmadan yapabiliyoruz. Bu bizim için bir avantaj şu an. Genel durumunu toparlaması açısından, stres faktörünün bu hayvanlarda az olması bizim için çok önemli."

Karacaların koku duyusunun sıra dışı derecede kuvvetli olduğunu söyleyen Deveci, hayvanla kurdukları bağı ve klinik yaklaşımını paylaştı:

"Biraz kokuya duyarlı hayvanlar, memeli hayvanlar. Koku hassasiyetleri çok yüksek. Artık nedenini tam bilmiyorum ama benimle iletişimleri genellikle kuvvetli oluyor. Daha az stres gösteriyorlar. Bu zamana kadar gelen karacalar için de aynı şey geçerli oldu. Tabii biraz dilinden anlamak da gerekiyor. Ben de onu iyi yaptığımı düşünüyorum. Biz genellikle tedavi ettiğimiz hayvanlara çok isim koymamaya çalışıyoruz. Çünkü ne kadar bize alışsa da bir, iki, üç kişiye alışıyor aslında, herkese alışmıyor genellikle. Ve bizden birisi varsa genelde daha rahat, az stres oluyor. Yine de çok alışmamaya çalışıyoruz. Bu hayvanları, asıl amacımız doğaya salmak. O yüzden duygusal bir bağ, maksimumda tutmamaya çalışıyoruz ki sonrasında çok özlemeyelim diye. Ama tabii ki de artık bağlandık. O çok mümkün değil ama en azından Karaca olsun. Yani ismi olmasın."

Açık yara sebebiyle oluşan enfeksiyonun kurutulması için yoğun bir antibiyotik tedavisi yürütüldü. Kırık bölgesindeki kemik kaynamasını yakından izleyen hekimler, körelen kas dokusunu canlandırmak için özel egzersiz protokolleri uyguluyor.

Kemik iyileşmesinin zaman alacağını belirten Emine İrem Deveci, karacanın son durumuna ilişkin şu bilgileri verdi:

"Tedavisi şu anlık başarılı gidiyor. Herhangi bir problem yok. Kemik kaynama süreci birazcık uzun sürecek. Açık bir kırıktı. Enfeksiyon vardı bölgede, bunu tedavi etmemiz bayağı uzun sürdü. Bunun için fizik tedavisi, rehabilitasyonu gerekecek. Hafif hafif bacağını kullanmaya başladı. Tabii o kas dokusu yerine gelmesi çok uzun zaman alan bir şey. Doğada sorun teşkil etmeyecek raddeye gelene kadar durumunu takip edip yanımızda tutacağız. Şu an ne kadar rahat gözükse de bu tamamen bizim aylardır onun yanında her gün birebir ilgilenmemizle alakalı bir durum. Biz varız diye böyle. Doğa içerisinde olması tabii ki de onun en büyük hakkı. Onun da kendi yuvasını kurup doğada koşturması gerekiyor."

Klinik içinde çalışanların gözbebeği haline gelen yaralı karacanın boynuzları, ani reflekslerde kendisine ve çevresindekilere zarar vermemesi için koruyucu bantlarla sarılıyor. Tedavinin nihai hedefinin hayvanı doğal yaşam alanına uğurlamak olduğunu belirten hekimler, iyileşme tamamlanana kadar hayvanı dış uyaranlardan uzak tutuyor:

"Biz biraz daha onu hassas bir bebeğimiz gibi saklayıp, gizlemeye çalışıyoruz. Çok fazla insanı onun olduğu bölgeye, alana getirmemeye çalışıyoruz. Zaten tanıdığı biri mi değil mi diye ses duyduğunda gelene bakıyor direkt, kim geliyor diye. Buranın maskotu gibi de ama aynı zamanda özel olarak saklıyoruz. Bizim kendi içimizde biraz özel bir bebek."

Yaban hayatında görülen yaralı canlılara kesinlikle bilinçsizce müdahale edilmemesi gerektiğini hatırlatan uzmanlar, vatandaşların vakit kaybetmeden Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine ihbarda bulunmasını istiyor.

Özellikle ormanlık arazilerde yalnız duran karaca yavruları hakkında kritik bir çağrıda bulunan Emine İrem Deveci, insan kokusunun ölümcül sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti:

"Yavruları anneler uzun saatler yalnız bırakabiliyorlar yem ararken yavru tehlikeye girmesin diye. Bir yavru görürseniz asla ve asla almayın. Yaklaşık 8 saat sonra bile annesi geri gelebiliyor bulunduğu alana. Annesinin öldüğünden emin olunmadığı sürece yavruya hiçbir şekilde dokunmamanız gerekiyor. Kokuya çok hassaslar. Bizim kokumuz onları çok tiksindirebilir, tetikleyebilir. Dolayısıyla, yavruya eğer emin değilsek annenin öldüğünden, mutlaka dokunmayalım. Çünkü daha sonrasında yavruların doğaya dönmesi imkansıza çok yakın. Çok yoğun bir süreç bu."

(AA)