ABD'den İran'ın "petrol kalbine" saldırı! Hark Adası neden önemli?
ABD ile İran arasında üçüncü haftasına giren çatışmalar yeni bir eşiğe taşındı. Washington yönetimi, İran’ın Basra Körfezi’ndeki en kritik enerji merkezlerinden biri olan Hark Adası’na hava saldırısı düzenledi.
ABD Başkanı Donald Trump, saldırının İran’ın petrol ihracatının ana merkezi konumundaki adadaki askeri hedeflere yönelik olduğunu açıkladı. Trump, Hark Adası’nı İran’ın “taç mücevheri” olarak tanımlarken, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda uluslararası gemi geçişlerini engellemesi durumunda petrol tesislerinin de hedef alınabileceği uyarısında bulundu.
ABD’li yetkililer operasyonun özellikle füze sistemleri ve deniz mayını depolarını hedef aldığını belirterek, bu unsurların Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını tehdit ettiği iddiasında bulundu. Washington yönetimi saldırılarda petrol altyapısının doğrudan hedef alınmadığını savundu.
İRAN'IN HAM PETROL İHTİYACININ NEREDEYSE TAMAMINI KARŞILIYOR
Basra Körfezi’nin kuzeyinde bulunan Hark Adası, İran ekonomisinin en kritik noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Yaklaşık Manhattan’ın üçte biri büyüklüğündeki ada, İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminale ev sahipliği yapıyor. Derin su limanı sayesinde dev petrol tankerlerinin yanaşabildiği nadir bölgelerden biri olan ada, İran petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasında kilit rol oynuyor.
1960’lı yıllardan bu yana petrol ihracatının merkezlerinden biri olan Hark Adası’nda geniş depolama tankları, boru hatları ve ülkenin en büyük enerji tesislerinden bazıları bulunuyor. Terminalin aynı anda yaklaşık 10 süper tankere yükleme yapabilecek kapasiteye sahip olduğu biliniyor.
DAHA ÖNCE DE HEDEF ALINMIŞTI
Ada daha önce de savaşın hedefi olmuştu. 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında Irak ordusu Hark Adası’ndaki petrol altyapısını yoğun şekilde bombalamış, tesislerde ciddi hasar meydana gelmişti. İran ise savaşın ardından altyapıyı yeniden inşa ederek ihracatını sürdürmeyi başarmıştı.
Son saldırının ardından İran Petrol Bakanlığı’ndan bir yetkili, adada yaklaşık iki saat boyunca aralıksız patlamalar yaşandığını ve sarsıntının “deprem gibi hissedildiğini” söyledi. Yetkili, petrol ve gaz tesislerinin doğrudan hedef alınması durumunda İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün kısa sürede durabileceği uyarısında bulundu.
KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA TEDİRGİNLİK
Hark Adası’na yönelik saldırı küresel enerji piyasalarında da tedirginlik yarattı. Analistler, adadaki petrol altyapısının zarar görmesi halinde İran’ın ihracatının büyük ölçüde kesintiye uğrayabileceğini ve bunun dünya petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açabileceğini belirtiyor.
Artan gerilimin etkileri küresel ekonomide hissedilmeye başlarken, Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda Kanada’nın acil durum kapsamında 23,6 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararı aldığı açıklandı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş havacılık sektörünü de etkilerken, bazı uluslararası uçuşlarda bilet fiyatlarının hızla arttığı bildirildi.
