ABD 3 Türk havacılık şirketini yaptırım listesine aldı!

ABD yönetimi, İran'ı uluslararası ekonomik sistemden daha da koparmaya yönelik yaptırım politikasını havacılık sektörüne taşıdı. ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 8 Eylül'de İran'ın havacılık kapasitesini desteklediğini öne sürdüğü 36 kişi ve kuruluşu yaptırım kapsamına aldı. Listenin dikkat çeken bölümlerinden birini ise Türkiye merkezli şirketler oluşturdu.

İsrail'e gidecek 12 bin bombanın aracısı Türk şirket açıklama yaptı

Washington'ın hamlesi yalnızca İran'daki havayollarını hedeflemiyor. ABD, Tahran'ın yaptırımları aşmak için kullandığını iddia ettiği aracı şirketleri, kargo hizmet sağlayıcılarını, genel satış acentelerini ve uçak transferlerinde kullanılan güzergahları da yaptırım ağına dahil etti. Böylece İran'ın sivil havacılık filosunu ayakta tutan uluslararası tedarik zincirinin daraltılması amaçlanıyor.

TÜRKİYE'DEKİ ÜÇ ŞİRKET NEDEN HEDEFTE?

OFAC kayıtlarında İzmir merkezli Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı, İstanbul merkezli S Sistem Lojistik Hizmetleri ve yine İstanbul merkezli Mes Kargo Taşımacılık yer aldı. Üç şirket de ABD makamlarınca İran'ın Mahan Air havayoluyla bağlantılı faaliyetlerde bulunmakla ilişkilendirildi.

ABD Hazine Bakanlığı'nın açıklamasındaki en dikkat çekici iddialardan biri Sky Phoenix'e ilişkin. Washington'a göre şirket, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli ECT Aviation Support ile birlikte, 2026 yazında en az üç ABD menşeli Boeing 777'nin Mahan Air'e aktarılmasında aracı olarak kullanıldı. Uçakların daha önce hizmet dışına çıkarılmış filolardan geldiği, geçici tescil işlemlerinin ardından Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden İran'a yönlendirildiği belirtildi.

ABD Hazine Bakanlığı, söz konusu güzergahın Mahan Air'in geçmişte yaptırımları aşmak için kullandığı yöntemlere benzediğini savundu. Sky Phoenix'in 2024'te kurulduğu da OFAC kayıtlarında yer aldı.

İRAN'A İHA GÖNDERİMİ

S Sistem Lojistik'e yönelik suçlama ise kargo trafiği üzerinden şekillendi. ABD makamları, şirketin Mahan Air adına insansız hava aracı bileşenleri ile İran'a gönderilmek üzere sanayi ekipmanlarının sevkiyatını koordine ettiğini ileri sürdü.

Mes Kargo'nun ise Mahan Air'in genel satış acentesi olarak faaliyet gösterdiği ve havayolu adına sevkiyatların koordinasyonunda rol aldığı belirtildi. ABD'ye göre şirketin görevleri arasında kargo yönlendirme, taşıma organizasyonu ve havayolunun ticari operasyonlarına yönelik destek bulunuyordu.

HEDEFTE YALNIZCA TÜRK ŞİRKETLER YOK

Washington'ın operasyonu Türkiye ile sınırlı değil. Mahan Air çevresindeki ağın farklı ülkelerdeki parçaları da listeye alındı. Birleşik Arap Emirlikleri ve İngiltere bağlantılı ECT Aviation Support, Malezya merkezli iCargo ve Kazakistan merkezli Tour Invest de yaptırım kapsamına giren şirketler arasında bulunuyor.

ABD'nin asıl hedeflerinden biri ise İran'ın kalan havayolu şirketleri. OFAC, İran Air Tour, Iran Aseman Airlines, Kish Air, Saha Airlines, Sepehran Airlines ve başka taşıyıcıları yaptırım listesine eklerken, böylece İran'ın havacılık sektöründeki yaptırım kapsamını önemli ölçüde genişletti.

WASHINGTON'DAN FİNANS KURULUŞLARINA UYARI

ABD'nin yeni hamlesini önceki yaptırımlardan ayıran nokta, yalnızca şirketlerin kendisini hedef almakla kalmaması. Hazine Bakanlığı, yaptırım uygulanan kuruluşlarla önemli işlemler yapan yabancı finans kuruluşlarının da ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği uyarısında bulundu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'ın kalan havayollarıyla iş yapan şirketlerin küresel finans sisteminden dışlanma riski taşıdığını vurguladı.

Washington ayrıca İran'a yönelik bazı sivil havacılık işlemlerine daha önce tanınan izinleri de askıya aldı. Bunlar arasında ABD menşeli sivil uçakların İran'a geçici olarak yeniden ihracatına izin veren General License J-1 düzenlemesinin askıya alınması da bulunuyor.

TÜRKİYE MERKEZLİ KURULUŞLARA YAPTIRIMLAR ARTIYOR

Yeni yaptırım paketi, ABD'nin İran'a yönelik “Operation Economic Outcast” olarak adlandırdığı daha geniş ekonomik baskı kampanyasının bir parçası olarak uygulanıyor. Washington, İran'ın yalnızca petrol gelirlerine değil, bu gelirleri ve teknolojik kaynakları ülkeye taşıyan finans, havacılık, lojistik ve ticaret ağlarına da ulaşmaya çalışıyor.

Öte yandan bu karar, ABD'nin Türkiye merkezli kuruluşlara yönelik İran yaptırımlarında son günlerde art arda attığı adımların devamı niteliğinde. Washington, 4 Eylül'de de İstanbul merkezli Golden Global Yatırım Bankası ile iki iştirakini İran bağlantılı finansal faaliyetler yürüttükleri iddiasıyla yaptırım listesine almıştı. Böylece yalnızca birkaç gün içinde Türkiye'deki finans ve taşımacılık/havacılık ağlarına yönelik iki ayrı yaptırım dalgası gündeme geldi.