700 yıllık gizem çözülemedi: Bir anda kurdukları kenti terk etmişler

Kuzey Amerika'nın en etkileyici antik uygarlıklarından biri olarak kabul edilen Anasazi Medeniyeti (günümüzde birçok araştırmacının tercih ettiği adıyla Atasal Pueblo Halkı), yüzyıllar boyunca gelişmiş mimarisi, mühendislik becerileri ve karmaşık toplumsal yapısıyla dikkat çekti. Anasazilerin uçurum kenarına inşa ettiği taş yapılar, dönemin mimari harikaları arasında gösteriliyor. Bazı yerleşimlerde beş kata kadar yükselen binalar bulunurken, en büyük komplekslerde yaklaşık 800 farklı oda yer alıyordu.

Bu yapılar yalnızca konut olarak değil; depolama alanı, tören merkezi ve toplumsal yaşamın merkezi olarak da kullanılıyordu. Karmaşık su yönetim sistemleri, geniş ticaret ağları ve astronomi bilgileri, Anasazilerin ileri düzey bir uygarlık kurduğunu düşündürüyor.

NE SAVAŞ VAR NE İSTİLA

Yaklaşık MS 1275-1300 yılları arasında bu büyük yerleşimlerin büyük bölümü terk edildi. Arkeolojik bulgular, göçün kısa sayılabilecek bir zaman diliminde gerçekleştiğini gösteriyor.

İlginç olan ise, geride büyük bir savaşın izlerini gösteren kapsamlı kanıtların bulunmaması. Bu durum, Anasazilerin neden yaşadıkları toprakları terk ettikleri sorusunu daha da gizemli hâle getiriyor.

Arkeologlar ve iklim bilimciler, Anasazilerin kaybolmadığını; aksine farklı bölgelere göç ederek günümüzdeki Pueblo halklarının atalarını oluşturduklarını belirtiyor.

Bilimsel açıklamalar arasında uzun yıllar süren şiddetli kuraklık, tarım üretiminin ciddi şekilde azalması, su kaynaklarının tükenmesi ve artan nüfus nedeniyle kaynak yetersizliği gibi senaryonlar bulunuyor.

Halk arasında ise birçok efsane anlatılıyor. Efsanelere göre Anasaziler ayrılırken "Eve dönüyoruz" sözlerini söylediler. Bu sözler manevi bir dünya anlamına geldiğine inananlar olsa da 'farklı bir gezegen' anlamına geldiğini düşünen ve uzaylı teorisi üretenler de var.

ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR

Anasazilerin inşa ettiği kaya evleri ve taş şehirler, UNESCO Dünya Mirası alanları arasında yer alıyor ve her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlıyor. Yeni arkeolojik kazılar ve iklim araştırmaları, bu gelişmiş toplumun yaşamına dair her geçen yıl yeni bilgiler sunuyor. Ancak Anasazi halkının neden topluca göç ettiği ve bu kararın ardındaki tüm nedenler hâlâ tam anlamıyla açıklığa kavuşmuş değil.