Fon vurgunundan kurtulan koştu: Günlük binlerce kişi sisteme giriş yaptı

Sermaye piyasalarında yaşanan büyük fon skandalının ardından güveni kırılan yatırımcının parasını nereye taşıdığı merak edilenler arasındaydı.

Hürriyet gazetesinden Noyan Doğan “Fon krizinden kaçan BES’e koştu” başlıklı yazısında, fon skandalından sonra yatırımın yeni adresinin Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) olduğunu yazdı.

BES DAHA MI AVANTAJLI GELDİ?

Doğan’ın yazısında yer alan bilgilere göre, emeklilik fonlarında çok katmanlı denetimin bulunması, şüpheli işlemlere karşı Fon Gözetim Platformu’nun devreye alınması, yüksek getiri sunulması ve yüzde 20 devlet katkısının yer alması nedeniyle sermaye piyasalarında yaşanan çalkantılar Bireysel Emeklilik Sistemi’ne olan ilgiyi artırdı.

Fon vurgununun ardından BES'e günlük 12 bin 500 kişinin giriş yaptığı, 2.7 trilyon Türk liralık BES havuzunun ise bu skandaldan etkilenmediği öne sürüldü.

Yazıda, sermaye piyasalarındaki hareketliliğin ve fon krizinin patlak verdiği günün ertesinde de benzer değerlendirmelerde bulunulduğu hatırlatılarak, bu dalganın emeklilik fonlarına ve 18 milyon BES katılımcısına doğrudan etkisinin olmayacağının savunulduğu belirtildi.

BES'E GÜNLÜK 12 BİN 500 KİŞİ GİRDİ

BES yaşayan ve dinamik bir yapıya sahip bulunuyor. Sisteme günlük girişler olduğu gibi emeklilik veya farklı nedenlerle çıkışlar da gerçekleşiyor. Ortalamalara bakıldığında, hemen hemen her gün Bireysel Emeklilik Sistemi’nden (gönüllü ve çalışanların dahil olduğu Otomatik Katılım Sistemi) 20 bin kişinin ayrıldığı, bu çıkışlara paralel olarak günlük 1-1.2 milyar Türk liralık çıkış yaşandığı ifade ediliyor.

Buna karşılık her gün yaklaşık 12 bin kişinin sisteme yeni giriş yaptığı ve yıl başından bu yana sisteme yeni katılanların sayısının 1.5 milyon kişiyi aştığı kaydediliyor. Günlük fonlara giren tutar ise 2-2.5 milyar Türk lirası civarında seyrediyor.

1-16 Eylül tarihleri arasında sisteme günlük ortalama 24 bin yeni kişinin girdiği, gönüllü Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) tarafında ise günlük 5 bin kişinin ayrıldığı belirtilirken; fon krizi sonrasında Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) günlük 12 bin 500 kişinin girdiği, 4 bin 807 kişinin ise sistemden çıktığı bilgisi paylaşıldı.

FON HAVUZU ETKİLENMEDİ

Yazıda, bu süreçte emeklilik fonlarında bir değer kaybı yaşanıp yaşanmadığı sorusuna yanıt aranırken, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin (BES) hem bir tasarruf hem de yatırım aracı olduğu vurgulandı. Katılımcıların yüzde 32’sinin altında, yüzde 12’sinin hisse senedinde ve yüzde 12’sinin likit fonlarda tasarruflarını değerlendirdiği belirtildi.

Fon krizinin tüm yatırım araçlarını etkilediği, borsanın haftalık yüzde 10, altının ise yüzde 4 civarında değer kaybettiği, bu durumun Bireysel Emeklilik Sistemi’ni de etkilemesinin doğal olduğu ifade edildi. Ancak 2.7 trilyon Türk lirasındaki kaybın yüzde 2’lerin altında olduğu, son 15 gündeki çıkışların toplam fon büyüklüğü içindeki payının ise yüzde 0.70 seviyesinde gerçekleştiği aktarıldı.

TASFİYE SÜRECİNDEKİ FONLARIN BES İLE BAĞLANTISI

Fonları işleme kapatılan portföy yönetim şirketleri arasında tasfiye edilecek 131 fonun içinde emeklilik fonlarının bulunup bulunmadığına ilişkin Doğan'ın aktardığı raporda, bu şirketlerden sadece ikisinin bir emeklilik şirketinin kurucusu olduğu 5 emeklilik fonunun portföyünü yönettiği bilgisine yer verildi.

Bu fonlardaki toplam kişi sayısının 3 bin, fon değerinin ise 300 milyon Türk lirası olduğu, fon krizi sonrasındaki kayıp ise 100 milyon Türk lirasına yakın bir seviyede gerçekleştiği belirtildi. Toplam 2.7 trilyon Türk liralık Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fon büyüklüğü içinde bu fonların payının yüzde 0.17 olduğu vurgulandı.

ÇOK KATMANLI DENETİM SİSTEMİ DEVREDE

Emeklilik fonlarının denetimine ilişkin değerlendirmelerde, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Takasbank (Takas ve Saklama Bankası A.Ş.) başta olmak üzere çoklu denetim mekanizmalarının bulunduğu söyleyen Doğan, Fon Gözetim Platformu’nun, şüpheli işlemlerin erken aşamada tespit edilmesini sağladığı belirtti.