ABD İran'ın 14 maddelik teklifini reddetti! Ortadoğu yeniden mi kana bulanacak?

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin temaslarının ardından İran’a yönelik politikada yeni bir askeri adım atabileceği iddiası, Ortadoğu’da tansiyonu yeniden yükseltti. İsrail basınında ve ABD merkezli kaynaklarda yer alan değerlendirmeler, Tel Aviv yönetiminin olası bir operasyon ihtimaline karşı üst düzey hazırlık yaptığını ortaya koydu.

Çin İran-ABD savaşına katılacak mı? Trump: Şi söz verdi

ABD’li yayın kuruluşu Axios’a konuşan ismi açıklanmayan İsrailli bir yetkili, Trump’ın hafta sonu İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılmasına onay verebileceğini öne sürdü. Aynı yetkiliye göre, böyle bir senaryoda operasyonların İsrail ile yakın koordinasyon içinde yürütüleceği belirtildi.

ASKERİ SEÇENEKLER MASADA

İsrail devlet televizyonu KAN tarafından aktarılan bilgilere göre, geçtiğimiz hafta İsrailli üst düzey askeri yetkililer ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) arasında yapılan temaslarda, İran’a yönelik olası yeni askeri seçenekler masaya yatırıldı. Görüşmelerde özellikle İran’ın enerji ve yakıt altyapısına yönelik hedeflerin değerlendirildiği ileri sürüldü.

Söz konusu planlamaların, İran’ı nükleer program konusunda geri adım atmaya zorlamayı amaçlayan daha geniş bir baskı stratejisinin parçası olabileceği iddia edildi. Aynı zamanda İran’dan gelebilecek olası misilleme senaryoları için de İsrail güvenlik birimlerinin hazırlıklarını artırdığı belirtildi.

ÖZGÜRLÜK PROJESİ YENİDEN Mİ BAŞLIYOR?

İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz’e konuşan bazı yetkililer ise ülkede resmen “acil durum” ilan edilmediğini ancak önümüzdeki günlerde askeri hareketliliğin artabileceğini ifade etti.

Öte yandan Trump’ın önünde yalnızca askeri seçenek değil, Hürmüz Boğazı’nda ticari deniz trafiğinin güvenliğini sağlamaya yönelik “Özgürlük Projesi” benzeri bir girişimi yeniden devreye alma alternatifi de bulunduğu iddia edildi. Bu planın, özellikle bölgedeki enerji taşımacılığını güvence altına almayı hedeflediği belirtildi.

ABD'DEN İRAN'IN TEKLİFİNE YANIT GELDİ

Öte yandan İran ile ABD arasında yürütülen dolaylı temaslara ilişkin yeni iddialar gündeme geldi. İran basını, Washington yönetiminin Tahran’ın sunduğu ve çatışmaların sonlandırılmasını hedefleyen kapsamlı öneri paketine yanıt verdiğini aktardı. Haberlere göre ABD, özellikle nükleer program başlığı konusunda sert tutumunu koruyarak İran’ın taleplerini kabul etmedi.

Tehran Times’ın haberine göre İran, Pakistan aracılığıyla ABD’ye ilettiği ve çok aşamalı bir çözüm sürecini öngören teklifine karşılık aldı. Söz konusu planda ilk etapta bölgedeki askeri gerilimin tamamen düşürülmesi ve çatışmaların durdurulması, ikinci aşamada ise nükleer faaliyetlere ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılması öngörülüyordu.

Ancak iddialara göre Washington yönetimi, bu çerçeveyi yeterli bulmadı ve özellikle nükleer faaliyetler konusunda daha sıkı denetim ve kısıtlama talep eden yaklaşımını sürdürdü. ABD’nin, İran’ın önerisini bu haliyle kabul etmediği ve yeni koşullar içeren bir karşı çerçeve sunduğu ifade edildi.

Sürecin arka planında ise karşılıklı mesaj trafiğinin son haftalarda hız kazandığı belirtildi. İran’ın önce Pakistan üzerinden ilettiği ilk taslak teklifin ardından, ABD Başkanı Donald Trump’ın ılımlı bulunmayan şartlara tepki gösterdiği ve yeni bir Amerikan önerisinin aynı kanal üzerinden Tahran’a ulaştırıldığı iddia edilmişti.

Taraflar arasında yürüyen bu dolaylı diplomasiye rağmen, nükleer dosya ve bölgesel güvenlik başlıklarında ciddi görüş ayrılıklarının devam ettiği ve sürecin kırılgan bir zeminde ilerlediği değerlendirildi.

İSRAİL'DEN "GÖREV BİTMEDİ" AÇIKLAMASI

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise yaptığı son açıklamada, “İran’la ilgili görev tamamlanmış değil, gerekirse yeniden harekete geçmeye hazırız” ifadelerini kullanarak, Tel Aviv’in olası gelişmelere karşı tetikte olduğunu vurguladı.

Bölgedeki tüm bu hareketlilik, Washington’dan gelecek olası kararların Ortadoğu’daki güç dengelerini kısa sürede yeniden şekillendirebileceği yorumlarına neden oluyor.