Milyonların kullandığı zayıflama iğnelerinde korkutan iddia! Davalar peş peşe geldi

ABD'de milyonlarca kişinin diyabet ve kilo kontrolü amacıyla kullandığı GLP-1 grubu ilaçlar, bu kez ciddi bir görme kaybı iddiasıyla gündeme geldi. Ozempic ve Wegovy'nin etken maddesi semaglutidin, optik sinire giden kan akışının azalmasıyla ortaya çıkan NAION hastalığıyla bağlantılı olduğu iddiasıyla ilaç üreticilerine karşı çok sayıda dava açıldı.

Ozempic ile Mounjaro mahkemelik oldu! Zayıflamak isteyen binlerce kişi kandırıldı mı?

Wall Street Journal'ın aktardığı davalarda başta Novo Nordisk'in Ozempic ve Wegovy adlı semaglutid içeren ilaçları hedef alındı. Eli Lilly'nin Mounjaro ve Zepbound ürünlerinin de yer aldığı davalarda, hastalar ilaçların kullanımının ardından görme sorunları yaşadıklarını ve şirketlerin söz konusu risk konusunda yeterli uyarıda bulunmadığını savundu.

GÖRME KAYBI BİR ANDA BAŞLAYABİLİYOR

Davaların merkezindeki non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION), optik sinirin ön bölümüne yeterli kan gitmemesi sonucunda gelişen bir göz hastalığı olarak biliniyor. Hastalık çoğunlukla ani şekilde ortaya çıkıyor ve etkilenen gözde ciddi görme kaybına neden olabiliyor.

Davacılardan 53 yaşındaki Michelle Fennell de yaşadığı sürecin ardından hukuk yoluna başvuran hastalar arasında yer aldı. WSJ'ye konuşan Fennell, tip 2 diyabet tedavisi için Ozempic kullanmaya başladıktan yaklaşık altı ay sonra sağ gözünde bulanıklık ve çevresel görme kaybı fark ettiğini söyledi.

Fennell, yaklaşık iki hafta sonra kendisine NAION teşhisi konulduğunu ve doktorunun semaglutid kullanımını bırakmasını istediğini anlattı.

DAVALAR TEK DOSYADA TOPLANDI

ABD'de NAION iddiasıyla açılan çok sayıda federal dava, ortak hukuki ve bilimsel sorular nedeniyle Pennsylvania Doğu Bölgesi Federal Mahkemesi'nde MDL 3163 numarası altında birleştirildi.

Mahkeme kayıtlarına göre davalarda Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Saxenda, Trulicity, Mounjaro ve Zepbound gibi GLP-1 ilaçları yer alıyor. Davaların ortak noktaları arasında ilaçların geliştirilmesi, test edilmesi, güvenlik bilgilerinin düzenleyici kurumlara sunulması, etiketleme ve NAION'a neden olup olmadığına ilişkin iddialar bulunuyor.

Davacılar, ilaç üreticilerinin olası görme kaybı riskini yeterince araştırmadığını ve hastaları ile doktorları gerektiği şekilde bilgilendirmediğini öne sürdü.

Novo Nordisk ve Eli Lilly ise ilaçlarının NAION'a neden olduğunun kesin biçimde kanıtlanmadığını savunarak suçlamaları reddetti. WSJ'nin aktardığına göre şirketler, mevcut bilimsel verilerin nedensellik konusunda kesin bir sonuca işaret etmediğini belirtti.

AVRUPA'DA KRİTİK KARAR ALINMIŞTI

Semaglutid ile NAION arasındaki olası bağlantı yalnızca ABD'deki davaların konusu değil. Avrupa İlaç Ajansı'nın (EMA) güvenlik komitesi PRAC, 2025'te yaptığı kapsamlı incelemenin ardından NAION'u semaglutid içeren Ozempic, Wegovy ve Rybelsus için “çok nadir” bir yan etki olarak sınıflandırdı.

EMA'ya göre mevcut veriler, tip 2 diyabetli yetişkinlerde semaglutid kullanımının NAION riskinin kullanılmayanlara kıyasla yaklaşık iki katına çıkabileceğine işaret etti. Bu, yaklaşık 10 bin kişi-yıllık tedavide bir ilave NAION vakasına karşılık geliyor. Kurum, bunun mutlak riskinin yine de çok düşük olduğunu belirtti.

EMA ayrıca semaglutid kullanan kişilerin ani görme kaybı veya hızla kötüleşen görme yaşaması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmasını tavsiye etti. NAION teşhisi doğrulanırsa semaglutid tedavisinin kesilmesi önerildi.

EMA'nın değerlendirmesinde, mevcut verilerin semaglutid ile NAION arasında nedensel bir ilişki bulunduğunu desteklediği ve ürün bilgilerinin buna göre güncellenmesinin kararlaştırıldığı da yer aldı.

ABD'DEKİ SORUŞTURMA VE DAVALAR SÜRÜYOR

ABD'deki hukuk sürecinde ise temel tartışma, GLP-1 ilaçlarının NAION'a neden olup olmadığı ve üreticilerin olası riski yeterince ortaya koyup koymadığı üzerine yoğunlaşıyor.

Dolayısıyla davaların açılması, Ozempic, Wegovy veya diğer GLP-1 ilaçlarının her kullanıcıda görme kaybına yol açtığının kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Bilimsel veriler ile mahkemelerdeki iddialar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi süreci devam ediyor.

Uzmanların vurguladığı temel nokta ise ani görme kaybının önemsenmesi. GLP-1 tedavisi gören kişilerin ilaçlarını kendi kararlarıyla bırakmak yerine, herhangi bir ani veya hızlı ilerleyen görme problemi yaşamaları halinde acilen doktor değerlendirmesi alması gerekiyor.