Dünyanın en tuhaf ülkesi 800 bin kişiyi peşinden sürükledi! Haritada var, dünyada yok

Avrupa'nın ortasında, Sırbistan ile Hırvatistan arasındaki sınır anlaşmazlığının gölgesinde ortaya çıkan Liberland, yıllardır devam eden tartışmayı bu kez aldığı vatandaşlık başvurularıyla yeniden gündeme taşıdı. 2015 yılında ilan edilen ve uluslararası alanda bağımsız devlet olarak tanınmayan oluşuma 800 binden fazla kişinin vatandaşlık başvurusunda bulunduğu açıklandı. Liberland yönetiminin Mart 2026'daki açıklamasında toplam başvuru sayısı 804 bini aşmıştı.

Merhaba Dünya, Burası Liberland!

BAĞIMSIZ BİR DEVLET OLARAK KABUL EDİLMİYOR

Liberland'ın hikâyesi, Çek siyasetçi Vít Jedlička'nın 13 Nisan 2015'te Tuna Nehri kıyısındaki Gornja Siga bölgesini bağımsız bir devlet olarak ilan etmesiyle başladı. Sırbistan ile Hırvatistan arasında sınırın nasıl çizileceğine ilişkin anlaşmazlıktan doğan bu arazi, Liberland'ın kurucuları tarafından herhangi bir devlet tarafından sahiplenilmediği savunulan bir bölge olarak gösterildi.

Ancak Liberland'ın "ülke" ilanı, uluslararası toplum tarafından kabul edilmedi. Özellikle Hırvatistan, bölgenin Liberland'a ait olduğu iddiasını tanımadı ve oluşumu bağımsız bir devlet olarak kabul etmedi. Bu nedenle bugün Liberland'ın üzerinde hak iddia ettiği toprak ile fiilen kontrol ettiği alan arasında önemli bir fark bulunuyor.

"DAHA AZ DEVLET, DAHA AZ VERGİ" MODELİ

Liberland projesinin temelinde klasik devlet anlayışından oldukça farklı bir yönetim fikri bulunuyor. Oluşum kendisini özgürlükçü, düşük vergili ve devlet müdahalesinin mümkün olduğunca sınırlandırıldığı bir yapı olarak tanımlıyor.

Projenin savunduğu modele göre bireylerin ekonomik ve kişisel hayatlarına devletin müdahalesi mümkün olduğunca azaltılacak. Liberland'ın kendi anlatımında vergilendirme ve devlet yükümlülüklerinin geleneksel ülkelerdeki seviyelerin çok altında tutulması hedefleniyor.

Vatandaşlık sürecinde ise yalnızca başvuru yapmak yeterli görülmüyor. Projeye katkı sağlamak, belirli sayıda Liberland Merits (LLM) elde etmek ve oluşumun belirlediği koşulları karşılamak gerekiyor. Liberland'ın resmi belgelerinde LLM, aynı zamanda siyasi katılımda kullanılabilen dijital bir varlık olarak tanımlanıyor.

BİR OY, BİR KİŞİ YERİNE MERİT SİSTEMİ

Liberland'ı klasik devletlerden ayıran en dikkat çekici unsurlardan biri de siyasi katılım modeli oldu.

Geleneksel demokrasilerde vatandaşların oy hakkı genel olarak eşit kabul edilirken Liberland'da Liberland Merits miktarı siyasi karar alma gücünü etkiliyor. Kurucu Jedlička da daha fazla Merits sahibi olan kişilerin liderlik seçimlerinde daha fazla söz sahibi olmasını savunuyor. BBC'nin Liberland üzerine hazırladığı çalışmada bu sistemin, siyasi etkinin ekonomik katkıyla ilişkilendirildiği aktarıldı.

Liberland'ın kendi blockchain belgelerine göre LLM, devlet ve ulus üzerindeki bir tür payı temsil ediyor ve vatandaşların oy kullanmasında siyasi güce dönüştürülebiliyor.

Bu sistem, projenin en çok tartışılan yönlerinden birini oluşturdu. Destekçileri bunu "katkıya dayalı" bir yönetim modeli olarak savunurken, eleştirenler siyasi etkinin ekonomik güce bağlanmasının geleneksel eşit oy anlayışından ciddi biçimde ayrıldığını belirtti.

KRİPTO MİLYARDELERİ DE PROJEYE DAHİL OLDU

Liberland'ın son yıllarda yeniden dikkat çekmesinin nedenlerinden biri de teknoloji ve kripto para dünyasından varlıklı isimlerin projeye verdiği destek oldu.

Bunların en dikkat çekeni, TRON'un kurucusu Justin Sun oldu. Sun, Liberland'ın başbakanı olarak seçildi ve 2025'te yapılan seçimlerde görevini sürdürdü. Liberland'ın açıklamalarına göre Sun'ın siyasi rolü, blockchain teknolojisinin devlet yönetimiyle birleştirilmesi hedefinin önemli parçalarından biri olarak görülüyor.

Sun, Liberland'ı yalnızca küçük bir ülke projesi olarak değil, daha az devlet müdahalesi, düşük vergiler ve bireysel özgürlük üzerine kurulu bir yönetim fikrinin uygulaması olarak tanımlıyor.

Wired da Liberland'ın özellikle kripto dünyasından zengin yatırımcıların ilgisini çektiğini ve projenin kendi dijital para birimleri ile blockchain tabanlı seçim sistemleri geliştirdiğini aktardı.

KAĞIT ÜZERİNDE ÜLKE AMA...

Liberland'ın en büyük problemi ise vatandaşlık sayısından çok toprak meselesi.

Gornja Siga, Tuna Nehri üzerindeki tartışmalı bölgelerden biri. Liberland burayı kendi toprağı olarak kabul ederken Hırvatistan, oluşumun bağımsızlık iddiasını tanımıyor. Bölgeye ulaşım konusunda da Hırvat makamlarının müdahaleleri yıllardır devam ediyor.

Geçmişte Hırvat polisi Liberland destekçilerinin bölgeye ulaşmasını engelledi ve bazı yapıların kaldırılmasına yönelik operasyonlar düzenledi. Liberland'ın fiziksel varlık oluşturma girişimleri de bu nedenle zaman zaman güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi.

Daha yakın dönemde ise oluşum, Gornja Siga'da sürekli bir yerleşim kurulduğunu savunuyor. Liberland'ın Mart 2026 tarihli açıklamasında bölgede 2023'ten bu yana kesintisiz fiziksel varlık bulunduğu, ilk evin ve temel altyapının oluşturulduğu, marina çalışmalarının sürdüğü belirtildi.

GAZETECİLER BİLE KIYIYA ÇIKAMADI

Liberland'ın iddiasıyla fiili durum arasındaki fark, bölgeye yapılan ziyaretlerde daha net ortaya çıktı.

BBC'nin Liberland üzerine çalışmasında ekibin bölgeye tekneyle ulaşmak zorunda kaldığı, Hırvat makamlarının karadan geçişleri engellediği ve kıyıda yalnızca sınırlı sayıda yerleşimcinin bulunduğu aktarıldı.

The Telegraph'ın bölgeye yaptığı ziyarette de benzer bir tablo ortaya çıktı. Gazetecilerin Tuna üzerinden Liberland'a ulaşma girişimi Hırvat polisinin müdahalesiyle sonuçlandı. Teknenin karaya çıkmasına izin verilmedi ve Jedlička'nın bulunduğu noktayla ekip arasında yalnızca yaklaşık 30 metre kalmasına rağmen bölgeye geçiş gerçekleştirilemedi.

800 BİNİN ÜZERİNDE BAŞVURU YAPILDI

Liberland'ın açıkladığı 800 binden fazla vatandaşlık başvurusu, projenin dünya genelinde ciddi bir merak oluşturduğunu gösterdi. Ancak başvuru sayısının yüksek olması, Liberland'a otomatik olarak devlet statüsü kazandırmıyor.

Bugün itibarıyla Liberland uluslararası alanda tanınmış bağımsız bir devlet değil. Bölgenin hukuki statüsü, Hırvatistan'ın yaklaşımı ve Liberland'ın fiili egemenlik iddiası çözülmüş değil.

Buna rağmen proje, geleneksel devlet modeline alternatif arayan özgürlükçü çevrelerle teknoloji ve kripto dünyasının bir bölümünü bir araya getirmeye devam ediyor.

Bir yanda 800 bini aşan vatandaşlık başvurusu, blockchain tabanlı yönetim ve kripto milyarderlerinin desteği; diğer yanda üzerinde hak iddia edilen toprağa girişte Hırvat polisinin müdahalesi bulunuyor.