Bilim insanlarından uyarı! Gece sık uyanmak Alzheimer habercisi olabilir!

Bilim insanlarından uyarı! Gece sık uyanmak Alzheimer habercisi olabilir!

Alzheimer hastalığı, yaşlı nüfustaki demans vakalarının en yaygın nedeni olarak öne çıkıyor. Araştırmacılar, uyku kalitesi ile hastalığın gelişme riski arasındaki olası bağlantıları giderek daha yakından inceliyor. Sleep dergisinde yayımlanan ve Belçika'daki Liège Üniversitesi bilim insanlarınca yürütülen yeni bir çalışma, gece uykusunda yaşanan sık uyanmaların orta ve ileri yaşlı bireylerde Alzheimer riskini artırabileceğini gösteriyor.

MİKRO UYANMALAR ERKEN BİR BELİRTİ OLABİLİR Mİ?

Çalışma kapsamında 18-31 ve 50-69 yaş aralığındaki 500'den fazla sağlıklı katılımcının uyku düzeni elektroensefalogram (EEG) ile izlendi. Sonuçlar, gece boyunca uykusu sık bölünen yaşlı bireylerin Alzheimer riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Üstelik bu "mikro uyanmalar" (kişiyi tam uyandırmayan ancak beyin aktivitesini bozan kısa süreli dalgalanmalar), henüz herhangi bir hafıza kaybı semptomu görülmeden önce tespit edildi. Genç katılımcılarda ise benzer bir risk artışına rastlanmadı.

Araştırmanın yaşlı grubunun 87 kişiden oluşması kısıtlı bir örneklem sunsa da elde edilen bulgular, uyku kalitesinin beyin sağlığı üzerindeki kritik etkisini bir kez daha doğruluyor. Yale Tıp Fakültesinden Nörolog Dr. Arman Fesharaki-Zadeh, derin uyku eksikliğinin nörodejeneratif hastalıklar için erken bir biyobelirteç olabileceğini vurguluyor.

UYKU VE BEYİN SAĞLIĞI ARASINDAKİ MEKANİZMA

Derin uyku, beynin kendini onardığı ve gün içinde biriken toksik maddeleri temizlediği bir evredir. Geriatrik Psikiyatrist Dr. James Ellison, Alzheimer gelişiminde rol oynayan beta-amiloid adlı protein birikiminin, özellikle derin uyku sırasında azaldığına dikkat çekiyor.

ALZHEİMER RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN 6 ETKİLİ ADIM

Genetik faktörler belirleyici olsa da yaşam tarzı değişiklikleriyle riski düşürmek veya hastalığın başlangıcını geciktirmek mümkün:

• Kaliteli Uyku: Uyku apnesi gibi bozuklukları tedavi ettirmek ve kesintisiz derin uyku almak.

• Düzenli Egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta düzeyde aktivite (yürüyüş, bahçe işleri vb.).

• Beyin Dostu Beslenme: Sağlıklı yağlar, tam tahıllar, taze meyve ve sebze ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme modelini benimsemek.

• Sağlık Parametrelerini Kontrol Etmek: Yüksek tansiyon, diyabet ve işitme kaybı tedavilerini aksatmamak.

• Kötü Alışkanlıkları Bırakmak: Sigara ve alkol tüketimini sınırlandırmak veya tamamen kesmek.

• Zihinsel ve Sosyal Aktivite: Yeni bir dil öğrenmek, hobiler edinmek ve sosyal bağları güçlü tutmak.

NE ZAMAN DOKTORA DANIŞILMALI?

Ara sıra bir ismi unutmak ya da eşyaların yerini karıştırmak yaşlanmanın doğal bir parçasıdır. Ancak bu durum günlük yaşamı aksatmaya, tanıdık yollarda kaybolmaya veya konuşma takibini zorlaştırmaya başladıysa bir uzmana başvurmak büyük önem taşır.