Yapay zeka sayesinde 100 yıllık teknolojide adeta patlama yaşanıyor!

Eski güzel manyetik bantlar, yapay zekâ çağında yeniden önem kazandı. Yapay zekâ sektörü; kıt ve pahalı olan sabit diskler ile SSD'ler için etkili bir alternatif bulmuş gibi görünüyor. Böylece manyetik bant veri depolama yöntemi yeniden moda oldu.

Depolama ortamı olarak geçmişi 1930'lara kadar uzanan manyetik bantlar, günümüzde büyük ölçüde yalnızca uzun vadeli arşivleme ve yedekleme amacıyla kullanılıyordu. Ancak yapay zekânın muazzam depolama kapasitelerine ihtiyaç duymasıyla birlikte sektör, dikkatini tekrar banda çevirdi. Günümüzde tek bir kartuş, 100 TB'a kadar veri depolayabiliyor.

MANYETİK BANDIN BÜYÜSÜ

LTO (Linear Tape-Open) manyetik bant depolama teknolojisi gerçek bir yeniden doğuş yaşıyor. Yapay zekâ ve onun doymak bilmeyen bilgi açlığı, manyetik bantların geri dönüşünü tetikliyor.

Yapay zekâ modellerinin eğitilmesi için giderek daha fazla veriye ihtiyaç duyuluyor. Yapay zekâ halihazırda sabit disk ve SSD pazarında kıtlığa yol açarak sıradan tüketiciler için fiyatları yükseltti. Şimdi benzer bir etkinin manyetik bant pazarında da yaşanacağı görülüyor.

SSD'ler ve HDD'lerin aksine, manyetik bant sürücüleri 20 yıl önce de sıradan tüketicilerin ihtiyaç duyduğu bir ürün değildi, bugün de değil. Bu sistem tamamen kurumsal segmente yönelik bir çözümdür; şirketler manyetik bantları öncelikle uzun vadeli veri depolama amacıyla tercih ediyor.

LTO teknolojisi, 1998 yılında dönemin en büyük üç manyetik bant sürücüsü üreticisi olan IBM, HP ve Seagate tarafından ortaklaşa geliştirilmiştir. Seagate'in LTO bölümü daha sonra Quantum Corporation tarafından satın alınmıştır.

Tarihsel açıdan bakıldığında ise manyetik bant depolama teknolojisi oldukça eskidir. 20. yüzyılın ortalarından bu yana bilgisayar verilerini depolamak için kullanılan bu teknoloji, aslında 1930'lardan beri varlığını sürdürüyor. O dönemde icat edilen dünyanın ilk ses kaseti, modern manyetik bandın da öncüsü olmuştur.

YAPAY ZEKÂNIN NEDEN BANDA İHTİYACI VAR?

Manyetik bant sürücülerinin diğer tüm veri depolama formatlarına göre iki belirgin avantajı bulunmaktadır:

Yüksek Kapasite ve Uygun Maliyet: Sınıfına bağlı olarak tek bir kartuş, nispeten düşük bir maliyetle 100 TB'a kadar veri depolayabilir. Ayrıca manyetik bantlar yeniden yazılabilir özelliğe sahiptir.

Güvenilirlik: Doğru koşullarda saklandığında sunduğu yüksek güvenilirlik, teyleri uzun vadeli veri depolama için ideal kılmaktadır. Optik diskler daha önce dayanıklılık açısından teyplerle yarışsa da güvenilirlikleri zamanla sorgulanmıştır.

BÜYÜME KAÇINILMAZ

Manyetik bantları depolama ortamı olarak geliştiren LTO Konsorsiyumu'na göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde toplam kartuş sevkiyatları önemli ölçüde arttı. Konsorsiyum; jeopolitik belirsizliklerin birçok şirketin pazar veya iş hedeflerini etkilemediği göz önüne alındığında, manyetik bant sürücüsü sevkiyatlarının çok daha yüksek seviyelere ulaşabileceğine inanıyor.

HPE, IBM ve Quantum Corporation'dan oluşan LTO İttifakı, bant teknolojisini ilgili üreticilere tanıtmaya ve lisanslamaya devam ediyor. Kuruluş yakın zamanda, 2026 yılının ilk çeyreğindeki LTO sürücü sevkiyatlarının 2025 yılının aynı dönemine göre %57 oranında arttığını bildirdi.

Quantum CEO'su Hugues Meyrat, manyetik bantların modern veri altyapılarının stratejik bir unsuru haline geldiğini ve açıklanan pazar sonuçlarının bu değişimi net bir şekilde doğruladığını belirtti.

2024 yılında LTO sürücü sevkiyatları 176,5 exabayt ile rekor seviyeye ulaşmıştı. 2025 yılında ise piyasada %9'luk "ılımlı" bir düşüş yaşanarak sevkiyatlar 160,3 exabayta geriledi. Ancak LTO Konsorsiyumu, 2026 yılının sonuna kadar yeniden güçlü bir büyüme yaşanacağını öngörüyor.

2026 yılının ilk çeyreğinde yaşanan bu patlama, 18 TB dahili kapasiteye sahip ve 45 TB'a kadar sıkıştırılmış veri depolayabilen LTO-9 bantlarının yaygınlaşmasından kaynaklandı. Bu yıl piyasaya sürülen yeni LTO-10 bantlar ise sıkıştırılmamış 40 TB, sıkıştırılmış olarak ise 100 TB veri depolayabiliyor. Bu yeni nesil teknolojinin önümüzdeki birkaç ay içinde pazara daha da fazla müşteri çekmesi bekleniyor.