Kademeli emeklilik gerçek mi yoksa sosyal medya balonu mu? İşte Meclis'teki son durum!

Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) gayretleriyle gündemde tutulan kademeli emeklilik sistemi, sosyal medya mecralarında yayılan yeni yaş ve şart iddialarıyla sık sık gündeme gelmeye devam ediyor.

ŞİMŞEK'İN AÇIKLAMALARINDA DİKKAT ÇEKEN 'EYT YÜKÜ'

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesine ilişkin Orta Vadeli Program (OVP) toplantısında yaptığı açıklamada, "Enflasyon böylesine zorlu bir konjonktürde bırakın düşmeyi kontrolden çıkabilirdi, çıkmadı. Evet arzuladığımız noktada değiliz, başlangıçta hedeflerimiz tabii ki iddialıydı. Biz ataleti muhtemelen düşük gördük. Bakın, açık konuşuyorum. Bu zorlu konjonktürde enflasyonun, dış koşulların yanı sıra özellikle 2023’te deprem, KKM ve EYT’nin etkileri de var. Böylesine zorlu bir konjonktürde, enflasyonun kontrolden çıkmaması önemliydi" ifadelerini kullanarak sürecin ekonomik faturasının yüksek olduğunu savunmuştu.

Şimşek'in bu açıklaması ile kademeli emeklilik düzenlemesi yapılır mı sorusu yeniden gündeme geldi.

SOSYAL MEDYADA VAR AMA...

Ancak sahadaki bu tartışmaların aksine yasal süreçte ibre yerinden oynamıyor. 5 Aralık 2024 tarihinde milletvekili Ediz Ün tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan kanun teklifi üzerinden 22 ay geçmesine rağmen herhangi bir ilerleme sağlanmadı. Sosyal platformlarda yeni verilmiş gibi sunulan yasa iddialarının aksine, Meclis Başkanlığı'na en son 10 Ağustos 2026 tarihinde "Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi" sunuldu.

Yani 22 aydır kademeli emeklilik sistemine ilişkin Meclis'te yürütülen resmi bir faaliyet bulunmuyor.

KANUNLAŞMA SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Kademeli emeklilik sisteminin yürürlüğe girebilmesi için öncelikle Meclis Başkanlığı'na sunulan kanun teklifinin Meclis Komisyonu'nda görüşülmesi gerekiyor. Komisyondan geçen teklif TBMM Genel Kurulu'na gelip oylanarak yeterli oyu aldıktan sonra Cumhurbaşkanı'nın onayına sunuluyor ve onay çıkması durumunda Resmi Gazete'de yayımlanarak kanunlaşabiliyor. Ancak mevcut tabloda bu aşamaların hiçbiri yaşanmış değil.

Mevcut yasalara göre emeklilik şartları sigortalılık başlangıç tarihlerine göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999 öncesi Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) girişi olan EYT kapsamındaki sigortalılarda yaş şartı aranmazken, 5000 ile 5975 gün arası prim ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi aranıyor. Yaşını doldurup primi yetmeyenler için ise 15 yıl ve 3600 günle kısmi emeklilik hakkı tanınıyor. 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında SGK girişi olan kadınlar için 58 yaş ve 7000 prim günü (ya da 25 yıl sigortalılık ve 4500 gün), erkekler için ise 60 yaş ve 7000 prim günü (ya da 25 yıl sigortalılık ve 4500 gün) şartları uygulanıyor. 1 Mayıs 2008 sonrasında SGK girişi olanlar ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşından başlamak üzere 7200 prim günü şartına tabi tutulurken, bu grupta emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor.

1 GÜNLÜK FARK YILLARCA BEKLETİYOR

8 Eylül 1999 tarihinde SGK girişi olan bir kişi ile 9 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan bir kişi arasında 17 ila 20 yılı bulan devasa bir emeklilik farkı oluşuyor. Emeklilikte Adalet Derneği, bu uçurumun adaletsizlik yarattığını ve milyonlarca kişinin hakkının yendiğini savunuyor.

Derneğin talep ettiği emeklilik yaş ve prim gün şartları ile 2024 yılında Meclis'e sunulan kanun teklifindeki veriler de birbirini tutmuyor. EMADDER'in taslağında 1999-2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6400 prim günü istenirken; bu talep yıllara göre kademeli artarak 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7000 prim gününe ulaşıyor. Meclis'e sunulan kanun teklifinde ise 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000 arası işe başlayan kadınlar için 43 yaş, erkekler için 45 yaş ve her ikisi için 6250 prim günü öngörülüyor. Bu rakamlar 2008 yılına kadar kademeli olarak artarak 1 Ocak 2008 ile 30 Nisan 2008 arasında işe başlayan kadınlar için 49 yaş, erkekler için 51 yaş ve 6925 prim gününe kadar çıkıyor.